شهرک تخصصی بادام چهارمحال و بختیاری با هدف جلوگیری از خروج محصول خام، ایجاد ارزش افزوده، اشتغالزایی و توسعه فرآوری بادام در شهرستان سامان ایجاد شده است، همچنین این شهرک، فعالیت در حوزه صادرات و فرآوری بادام و محصولات جانبی را به عهده دارد، در حال حاضر، کلیه اقدامات زیرساختی انجام شده و اهلیتسنجی متقاضیان نیز صورت گرفته است، پروژهای که با وجود تکمیل بخش قابل توجهی از زیرساختها و انعقاد قرارداد با شماری از متقاضیان، همچنان در انتظار تأمین تسهیلات برای آغاز فعالیت واحدهای سرمایهگذاری است.
بادام یکی از محصولات مهم کشاورزی چهارمحال و بختیاری به شمار میرود و بخش قابل توجهی از سطح زیرکشت آن در شهرستانهای بن و سامان قرار دارد، با این حال بخش مهمی از فرآیندها پس از برداشت از جمله جدا کردن مغز بادام، سورتینگ و فرآوری بادام خارج از استان انجام میشود و به همین دلیل، ارزش افزوده حاصل از این فرآیندها نیز نصیب استان نمیشود.
بنابراین، ایجاد شهرک تخصصی بادام در شهرستان سامان با هدف تکمیل زنجیره تولید، فرآوری و صادرات این محصول و ماندگاری ارزش افزوده و اشتغال در استان دنبال خواهد شد، طرحی که عملیات اجرایی آن از سال ۱۴۰۱ آغاز شده و اکنون بخش قابل توجهی از زیرساختهای آن نیز فراهم شده است.
هدف از ایجاد شهرک تخصصی بادام چه بود؟
حمید غفاری، رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی چهارمحال و بختیاری، درگفتوگو با ایسنا درخصوص ایده ایجاد شهرک تخصصی بادام در شهرستان سامان و هدف اصلی از ایجاد آن، اظهار کرد: با توجه به اینکه بخش زیادی از بادام تولیدی کشور در داخل استان تولید میشود و بیشترین سطح کشت بادام نیز در شهرستانهای بن و سامان وجود دارد، ایجاد یک شهرک تخصصی بادام در دستور کار قرار گرفت.
وی افزود: به دلیل اینکه پس از مراحل کشت و برداشت بادام، ارزش افزودهای نیز ایجاد میشود، هدف از ایجاد شهرک تخصصی بادام این بود که این ارزش افزوده شامل استان شود، همان طور که میدانید، پس از برداشت بادام، محصول از استان خارج و به شهرکها و نواحی صنعتی خارج از استان برای فرآوری منتقل میشد و در آنجا فرآیندهایی از جمله جدا کردن مغز بادام از پوست، سورتینگ و فرآوری انجام میگرفت و در نتیجه ارزش افزودهای برای استان ایجاد نمیشد.
غفاری خاطرنشان کرد: بر همین اساس، تصمیم گرفته شد تا با احداث شهرک تخصصی بادام، ارزش افزوده این محصول به اقتصاد چهارمحال و بختیاری کمک کند، همچنین اشتغال ایجاد شده در این حوزه نیز در استان باقی بماند و اگر در مراحل بعدی منفعتی حاصل شد، این منفعت به جیب کشاورزان و سرمایهگذاران استان برود.
زیرساختهای شهرکهای بادام فراهم شده است
مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی چهارمحال و بختیاری در خصوص وضعیت کلنگزنی و آغاز عملیات اجرایی شهرک تخصصی بادام در استان، خاطرنشان کرد: این پروژه در سال ۱۴۰۱ کلنگزنی شد، سپس اقداماتی از جمله خیابانکشی، جدولکاری، اجرای مسیل هدایت آبهای سطحی بالادست، خرید انشعاب برق، اجرای شبکه داخلی برق، شبکه داخلی آب و شبکه داخلی گاز در این شهرک انجام شده است.
وی ادامه داد: همچنین ساخت منبع آب و خرید سه لیتر بر ثانیه آب از شرکت آب و فاضلاب چهارمحال و بختیاری برای شهرک تخصصی بادام سامان انجام گرفت و خط انتقال از محل برداشت آب تا مخزن نیز اجرا شد، چند روز پیش نیز مناقصه تهیه مصالح و اجرای آسفالت آن ناحیه صنعتی برگزار و پیمانکار آن مشخص شد، بنابراین زیرساختهای مورد نیاز برای سرمایهگذاران در آنجا فراهم شده است. علاوه بر این، در سالجاری نیز چندین نفر از متقاضیان برای انعقاد قرارداد مراجعه کرده و قرارداد آنها منعقد شده است و در حال فراهم کردن شرایط لازم برای استقرار در شهرک هستند.
غفاری در خصوص معیار انتخاب زمینهای در نظر گرفتهشده برای ایجاد شهرک تخصصی بادام نیز اشاره کرد: یکی از معیارها، پتانسیل و ظرفیت منطقه یا شهرستان است. موضوع دیگر این است که اراضی در اختیار شرکت شهرکهای صنعتی، اراضی ملی هستند که در برخی موارد در اختیار این شرکت قرار میگیرند.
مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی چهارمحال و بختیاری ادامه داد: این اراضی پس از طی فرآیند مربوطه، به نام دولت و به نمایندگی شرکت شهرکهای صنعتی منتقل میشوند و به دلیل اینکه شهرستان سامان نیز یکی از مناطق تولید بادام بود، بنابراین تصمیم بر این شد که اراضی ملی این شهرستان برای ایجاد شهرک بادام مورد استفاده قرار گیرد.
وی در ادامه افزود: در این زمینه پیگیریهای لازم انجام شد و ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری، بهعنوان مرجع تشخیص اراضی ملی، این نقطه را بهعنوان اراضی ملی اعلام کرد که در حال حاضر شهرک صنعتی در شهرستان سامان در آن ایجاد شده است.
غفاری با اشاره به ضرورت در دسترسی داشتن به خدمات، اظهار کرد: محل احداث شهرک بادام باید به گونهای باشد که اگر شرکتهای خدماترسان بخواهند به این شهرک خدماتی مانند برق، گاز و ... را برسانند، نباید فاصله معناداری با این زیرساختهای اصلی وجود داشته باشد، زیرا هزینه سرمایهگذاری در آن محل بسیار افزایش پیدا میکند.
مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی چهارمحال و بختیاری ادامه داد: مساحت در نظر گرفته شده برای ناحیه صنعتی بادام ۳۰ هکتار است که ۲۲ هکتار از این زمین ها صنعتی است، این زمینها را نیز میتوان به قطعات ۲۰۰۰ متری تقسیم کرد که تقریباً نزدیک به ۱۰۰ پلاک خواهد بود، البته این موضوع به درخواست سرمایهگذار بستگی دارد، ممکن است سرمایهگذاری مراجعه کند و برای مثال ۶۰۰۰ یا ۷۰۰۰ زمین درخواست کند که در این صورت، پلاکها تغییر میکنند و بنا به تقاضای متقاضی و سرمایهگذار، مساحت زمین میتواند کم یا زیاد شود.
وی در خصوص تعیین تکلیف اراضی شهرک تخصصی بادام خاطر نشان کرد: تا حدودی این فرآیند انجام شده و بخشهایی از اراضی مشخص و تعیین تکلیف شده است، وظیفه شرکت شهرکهای صنعتی، تأمین زیرساخت است و دستگاه متولی نیز در زمینه صدور مجوز فعالیت میکند، بیشتر مجوزهایی که به ما ارائه میشود، حدود ۹۰ درصد، از سوی صنعت، معدن و تجارت است، حدود هفت تا هشت درصد از سوی جهاد کشاورزی و دو تا سه درصد نیز مربوط به اصناف برای زمینهای خدماتی ماست.
غفاری همچنین در خصوص واگذاری زمین های شهرک تخصصی بادام سامان افزود: هر زمان مرجع صدور مجوز، مجوز صادر کند و متقاضی به شرکت شهرکهای استان مراجعه کند، زمین در اختیار وی قرار میگیرد، زمانیکه زمین نیز واگذار میشود، قطعهبندی آن از قبل انجام شده البته ممکن است متقاضی زمین بیشتری درخواست کند که در این صورت، مجبور میشویم چند قطعه را با یکدیگر تجمیع کرده و در اختیار او قرار دهیم.
مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی چهارمحال و بختیاری در خصوص چالش اصلی شهرک تخصصی بادام، تاکید کرد: نخستین چالش، ناترازی انرژی است، یعنی قطعی برق و در فصل زمستان قطعی گاز اقداماتی که وظیفه ما بوده در آنجا انجام دادهایم، در حال حاضر یکی از مشکلاتی که وجود دارد، بحث گاز است، سرمایهگذار آمده و سرمایهگذاری کرده، اما در مرحله بهرهبرداری ناگهان با توقفی از نوع ناترازی انرژی مواجه میشوند.
وی افزود : بهطور کلی، وضعیت زیرساخت شهرکهای صنعتی در چهارمحال و بختیاری مناسب است و زیرساختها مهیا است، اما چند موضوع وجود دارد که باید بهصورت ویژه مورد توجه قرار گیرد، یکی از این موارد، دستگاههای خدماترسان هستند که باید بر اساس تکالیف قانونی خود به تعهداتشان عمل کنند، بر اساس دو ماده قانونی(ماده ۸۴ و ماده ۵۴ قانون الحاق)، دستگاههای خدماترسان باید خدمات را تا ورودی واحد صنعتی برسانند.
غفاری اظهار کرد: اعتبارات تخصیص یافته در چهارمحال و بختیاری برای ایجاد در شهرکهای صنعتی بسیار ناچیز است و به نوعی این مسائل مانع فعال شدن شهرکها میشود، همچنین مشکل انرژی از جمله عواملی هستند که مانع فعال شدن شهرکهای صنعتی میشوند.
مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی چهارمحال و بختیاری در خصوص نحوه واگذاری زمین به سرمایهگذاران و متقاضیان گفت: در حال حاضر، هر متقاضی سرمایهگذاری در شهرک صنعتی ابتدا باید به مرجع صدور مجوز مراجعه کند، این مرجع میتواند اداره کل صنعت، معدن و تجارت باشد که صدور برخی مجوزها را به خانه صنعت و تجارت برونسپاری کرده است، همچنین جهاد کشاورزی و اصناف نیز در بخش خدمات میتوانند مجوز صادر کنند.
وی افزود: پس از مراجعه متقاضی برای سرمایهگذاری در شهرک تخصصی بادام، از شرکت شهرکهای صنعتی چهارمحال و بختیاری استعلامی صورت میگیرد که آیا امکان تأمین امکانات برای سرمایهگذار مورد نظر وجود دارد یا خیر؟ در نهایت در حدود ۹۷ تا ۹۸ درصد موارد، پاسخ مثبت ارسال میشود، سپس، در صورت صدور جواز تأسیس و مثبت بودن پاسخ، نقاط UTM زمین نیز به متقاضی ارجاع میشود و فرآیند واگذاری نیز بهصورت الکترونیکی انجام میشود و بخش مشخص شده از زمین در سامانه برای انعقاد قرارداد تخصیص زمین ثبت میشود.
غفاری در پایان تاکید کرد: زمینی که به سرمایهگذار تخصیص داده و واگذار میشود و در اختیار او قرار میگیرد، باید در یک بازه زمانی تقریباً سه ساله برای سرمایهگذار به نتیجه برسد و سرمایهگذار ساخت و ساز خود را انجام دهد، اگر سرمایهگذار در این بازه زمانی اقدام لازم را انجام ندهد، زمین از وی باز پس گرفته میشود.
اولویت شهرک تخصصی بادام، فعالیت در حوزه صادرات و فرآوری بادام و محصولات جانبی آن است
مصطفی کبیری سامانی، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان سامان، در گفتوگو با ایسنا در خصوص هدف اصلی ایجاد شهرک بادام، اظهار کرد: اولویت شهرک تخصصی بادام، فعالیت در حوزه صادرات و فرآوری بادام و محصولات جانبی آن است، در حال حاضر، کلیه اقدامات زیرساختی این شهرک انجام شده و اهلیتسنجی نیز صورت گرفته است و پروژه در مرحله عقد قرارداد قرار دارد، برخی از متقاضیان، موافقت اصولی خود را از اداره صنعت، معدن و تجارت دریافت کرده و پروانه تأسیس نیز گرفتهاند و اکنون در مرحله عقد قرارداد هستند.
وی در خصوص تعیین تکلیف نشدن بخشی از اراضی شهرک بادام تخصصی بادام سامان، اظهار کرد : برخی از متقاضیان توانستهاند پروانه تأسیس و موافقت اصولی خود را دریافت کنند، این افراد با شرکت شهرکهای صنعتی قرارداد بسته و زمین نیز به آنها واگذار شده است، با این حال، برخی افراد نیز بنا به دلایلی که خودشان داشتهاند، برای دریافت موافقت اصولی اقدام نکرده و در مرحله عقد قرارداد قرار نگرفتهاند.
کبیری در ادامه تاکید کرد: اراضی که در شهرک تخصصی بادام سامان که بلاتکلیف باقی ماندهاند، به دلیل عدم مراجعه متقاضیان به ادارهکل صنعت، معدن و تجارت استان برای دریافت پروانه تأسیس یا موافقت اصولی است.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان سامان با اشاره به میزان پیشرفت فیزیکی و اهداف ایجاد شهرک تخصصی بادام خاطر نشان کرد: شهرک بادام مساحتی بالغ بر ۳۰ هکتار دارد و قرار است ۷۰ واحد در این شهرک فعالیت کنند، هر واحد شهرک بادام بهطور متوسط میتواند برای ۲۰ نفر اشتغال ایجاد کند.
وی افزود: تاکنون حدود ۱۱ نفر برای ایجاد واحد در شهرک تخصصی بادام سامان قرارداد منعقد کردهاند و زمین به آنها نیز واگذار شده است، این افراد منتظر دریافت تسهیلات برای احداث واحدهای خود هستند تا تسهیلات در اختیار متقاضیان قرار گیرد و بتوانند عملیات احداث را آغاز کنند.
کبیری در خصوص مهمترین موضوعی که متقاضیان شهرک بادام از سازمان جهادکشاورزی درخواست دارند، اظهار کرد: اختصاص اعتبار از محل اعتبارات فنی و اعتباری، تبصره ۱۸ یا صندوق توسعه ملی یکی از درخواستها است تا سرمایهگذاران بتوانند واحدهای خود را احداث کنند. تمام اقدامات در این زمینه انجام شده است و متقاضیان منتظر تأمین اعتبار و دریافت تسهیلات هستند تا بتوانند عملیات احداث را آغاز کرده و کارگاههای خود را راهاندازی کنند.
از فرآوری بادام تا ارزآوری برای چهارمحال و بختیاری با احداث شهرک بادام
مرتضی درخشان، فعال حوزه بادام و رئیس اتاق اصناف کشاورزی چهارمحال و بختیاری نیز در خصوص ضرورت ایجاد شهرک تخصصی بادام در شهرستان سامان، اظهار کرد: ایجاد شهرک تخصصی بادام تا اندازه زیادی ضروری و کمککننده به توسعه این صنعت است، شهرک تخصصی بادام جزو ضرورتها و الزاماتی است که باید در استان انجام شود و ایجاد آن میتواند به رونق اقتصادی استان کمک زیادی کند.
وی افزود: تمام توان و تلاش بر این است که این موضوع مهم در چهارمحال و بختیاری محقق شود، اما متأسفانه هیچ همراهی از سوی برخی صادرکنندگان و یا به اصطلاح دلالان و کاسبان بازار، اتفاق نیفتاده است، زیرا آنها در استان اصفهان فعالیت میکنند و متأسفانه تمام آوردهها، هزینهها، درآمدها و حتی ایجاد اشتغال آنها نیز در استان اصفهان انجام میشود و عملاً تنها منفعت بادام به نام استانهای دیگر است.
درخشان با اشاره به ضرورت راهاندازی شهرک تخصصی بادام در چهارمحال وبختیاری، گفت: راهاندازی این شهرکها میتواند تأثیر بسیار زیادی بر تولید، فرآوری و فروش بادام داشته باشد، اگر این اقدام مهم اتفاق بیفتد، در بحث ارزآوری در سطح استان، گردش مالی و ایجاد اشتغال بسیار پایدار، مزایای قابل توجهی ایجاد خواهد شد، همچنین قیمتگذاری نیز میتواند در همین استان انجام شود و از طرفی به رونق گمرک استان نیز کمک خواهد کرد.
این فعال حوزه بادام در خصوص چالش قیمتگذاری محصولات کشاورزی به ویژه بادام در چهارمحال و بختیاری، اظهار کرد: در گذشته خریدار بر روی بادام و محصول کشاورزی قیمتگذاری میکرد، اما بررسی کردیم و با توجه به شرایطی که در حال پیشرفت بود، به هیچ عنوان زیر بار قیمتی که آنها برای خرید محصول تعیین میکردند، نرفتیم و تحت هیچ شرایطی این موضوع را نپذیرفتیم، از سال ۱۴۰۳، اعلام قیمت را خودمان آغاز کردیم و وارد این عرصه شدیم و اجازه ندادیم دلال برای ما تصمیم بگیرد.
درخشان، در خصوص انتظارات از مسئولان پس از راهاندازی شهرک تخصصی بادام سامان تاکید کرد: که با توجه به حجم قابل توجه گردش مالی در حوزه بادام، دولت باید در بخش تسهیلات سرمایه ثابت به شهرک بادام کمک کند، اگر دولت در این زمینه تدبیر نکند و تسهیلات سرمایه ثابت اختصاص ندهد، به هیچ عنوان کشاورزان برای ورود به این حوزه ترغیب نمیشوند و حتی صادرکنندگان نیز تمایلی برای ورود به این کار پیدا نمیکنند.
وی با اشاره به دغدغه کشاورزان و باغداران سامان، یادآور شد: متأسفانه با جنگ و اتفاقاتی که در جریان آن رخ میدهد و شرایط حاکم بر کشور، راهاندازی هرچه سریعتر شهرک تخصصی بادام در استان یکی از مهمترین دغدغهها است و امیدواریم این شهرک هرچه زودتر در استان راهاندازی شود و اقدامات مربوط به آن به سرانجام برسد.
انتهای پیام
