به گزارش ایسنا، میدل ایست آی در گزارشی از جزایری که لندن آن را فالکلند و بوینوس آیرس، مالویناس مینامد و ارتباط آن با رژیم صهیونیستی و آمریکا مینویسد: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا گفته است که موضع واشنگتن را درباره حاکمیت انگلیس بر این جزایر بازنگری خواهد کرد. ترامپ به خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «من همیشه هر موضعی را بازبینی میکنم و این فقط یکی از موارد زیاد است. انگلیس مشکلاتی دارد، اما حل خواهند شد.
خاویر میلی، رئیسجمهور راستافراطی آرژانتین نیز چند روز بعد در سخنرانی خود گفت که تغییراتی به نفع کشورش بر این جزایر وجود دارد و شرکتهای نفتی را که در آبهای این منطقه به دنبال حفاری باشند، تهدید به تحریم کرد: «ما باید این جزایر را که از نظر ملی حائز اهمیت هستند، دوباره از آن خود کنیم و پس بگیریم.»
در ماههای اخیر، در میان تنشهای واشنگتن و لندن بر سر تعهدات نظامی انگلیس که مهمترینشان بر سر جنگ علیه ایران است، آینده این جزایر کمجمعیت موضوع گمانهزنیهای فراوانی بوده است.
آرژانتین و بریتانیا در سال ۱۹۸۲ بر سر فالکلند با یکدیگر وارد جنگ شدند که به کشتهشدن بیش از ۹۰۰ نفر انجامید. از آن زمان تنشها بهطور محسوسی ادامه داشته و در هفتههای اخیر نه تنها رویکرد غیرقابلپیشبینی ترامپ در سیاست خارجی، بلکه تنشهای فزاینده میان اسرائیل و لندن نیز بر آن دامن زده است.
موقعیت و مشخصات جزایر فالکلند
جزایر فالکلند، مجمعالجزایری صخرهای در حدود ۵۰۰ کیلومتری سواحل آرژانتین هستند. این جزایر از دو جزیره اصلی و نزدیک به ۸۰۰ جزیره کوچکتر تشکیل شده و مساحت کلی آنها به اندازه ایالت کنتیکت یا نصف وسعت ولز است.
این قلمروی تحت حاکمیت بریتانیا، محل سکونت حدود ۳۶۰۰ نفر است که اکثریت قریب به اتفاقشان از نژاد بریتانیایی بوده و در اطراف پایتخت استنلی آن ساکن هستند. این جزایر سکنه بومی نداشته است. پس از جنگ ۱۹۸۲، حضور نظامی قابلتوجهی در آنجا برقرار شده است.
نخستین حضور ثبت شده بریتانیاییها در این جزایر به سال ۱۶۹۰ بازمیگردد. فرانسویها در ۱۷۶۴ جزیره اصلی شرقی را تصرف کردند و بریتانیا در ۱۷۶۵ جزیره غربی را گرفت، اما در ۱۷۷۰ توسط اسپانیاییها بیرون رانده شدند.
هنگامی که اسپانیا در ۱۸۱۶ از سرزمینی که امروز آرژانتین نام دارد، خارج شد، دولت جدید، حاکمیت بر فالکلند را اعلام کرد که در ۱۸۲۰ رسمیت یافت. اما بریتانیا در ۱۸۳۳ به این منطقه بازگشت، آرژانتینیها را بیرون راند و از آن زمان تاکنون جزایر را در اشغال خود نگه داشته است. در همهپرسی ۲۰۱۳، ۹۹.۸ درصد از ساکنان به باقیماندن تحت حاکمیت انگلیس رای دادند و تنها سه نفر مخالف بودند.
زمین این جزایر کمپوشش است و بیشتر مواد غذایی باید وارد شود. اقتصاد آن عمدتا بر پایهٔ ماهیگیری و گردشگری استوار است.
جنگ فالکلند
پس از بیش از یک سده مناقشه بر سر ادعای انگلیس بر این سرزمین و رد پیشنهاد خرید جزایر در ۱۹۵۳، آرژانتین در ۱۹۸۲ به فالکلند حمله کرد. این اقدام در شرایطی صورت گرفت که حمایت از دیکتاتوری نظامی راستگرای آرژانتین به رهبری لئوپولدو گالتیری که مسئول هزاران اعدام، ناپدیدشدن و نقض حقوق بشر در دوره «جنگ کثیف» بود، رو به افول گذاشت.
آرژانتین ابتدا یک نیروی کوچک پنهانی را در جزیره جورجیای جنوبی پیاده و سپس در ساعات اولیه دوم آوریل، نیروی بیشتری را برای تصرف جزیره در آن مستقر کرد. ظرف سه روز، مارگارت تاچر، نخستوزیر وقت بریتانیا یک ناوگان دریایی را برای بازپسگیری جزایر به اقیانوس اطلس جنوبی اعزام کرد.
آمریکا که متحد دیرینه هر دو کشور به شمار میرود، ابتدا درخواست تاچر برای حمایت نظامی را رد کرد و موضع بیطرفی پیش گرفت و پیشنهاد داد که بریتانیا جزایر را با آرژانتین تقسیم کند. اما بعدا مهمات و پشتیبانی لجستیکی در اختیار نیروهای بریتانیایی قرار داد. این جنگ ۷۴ روز به طول انجامید تا اینکه نیروهای بریتانیایی، پایتخت فالکلند را محاصره و ارتش بیتجهیز آرژانتین را وادار به تسلیم کردند. در آن زمان، تلفات نظامی بالغ بر ۶۴۹ آرژانتینی، ۲۵۵ بریتانیایی و سه تن از ساکنان فالکلند بود.
بیشترین تلفات جانی بر روی ناو آرژانتینی «ژنرال بلگرانو» رخ داد که توسط یک زیردریایی هستهای بریتانیا غرق شد، با وجود اینکه خارج از منطقه ممنوعه نظامی تعیینشده از سوی دولت بریتانیا قرار داشت. برخی مفسران آرژانتینی این حمله را جنایت جنگی خواندند که به انتقاد از تاچر در داخل و خارج انجامید.
در بریتانیا، این یک پیروزی بزرگ تلقی شد و زمینهساز پیروزی مجدد تاچر در انتخابات سال بعد شد. بریتانیا با هدف تقویت جزایر در برابر حملات احتمالی آینده، حضور نظامی خود را در آنجا افزایش داد، از جمله احداث پایگاه هوایی در ماونت پلزنت. در آرژانتین، گالتیری از قدرت برکنار و حکومت نظامی سرنگون شد.
روابط دو کشور طی دو دهه بعد بهتدریج بهبود یافت؛ کارلوس مِنم، رئیسجمهور آرژانتین در ۱۹۹۸ به لندن رفت و تونی بلر، نخستوزیر وقت بریتانیا در ۲۰۰۱ در بوئنوس آیرس مورد استقبال قرار گرفت. اما تا سال ۲۰۱۲، گزارشها حاکی از آن بود که دیوید کامرون، نخستوزیر وفت بریتانیا و کریستینا فرناندز دیکرشنر، رئیسجمهور وقت آرژانتین، در حاشیهٔ اجلاس گروه ۲۰ در مکزیک بر سر این جزایر به مجادله پرداختند.
مالویناسِ آرژانتین
در آرژانتین، مساله مالویناس موضوعی داغ است و حاکمیت بر آن در سال ۱۹۹۴ در قانون اساسی این کشور گنجانده شده است. بسیاری از آرژانتینیها وضعیت فعلی جزایر را یادگاری منسوخ از گذشته استعماری بریتانیا بهویژه با توجه به همجواری جغرافیایی میدانند. آرژانتین همچنین بر جزایر جورجیای جنوبی و ساندویچ جنوبی ادعای حاکمیت دارد.
کنترل این جزایر برای هر رئیسجمهور آرژانتینی یک دستاورد پوپولیستی بزرگ محسوب میشود و احتمالا با اعطای حقوق ماهیگیری در منطقه انحصاری اقتصادی ۲۰۰ مایلی فالکلند، به اقتصاد فقیر این کشور کمک خواهد کرد. وسوسهانگیزتر از آن، کنترل حقوق منابع معدنی در آبهای اطراف جزایر است. در سال ۲۰۱۰، بریتانیا حقوق بهرهبرداری از یک میدان نفتی عظیم در آبهای عمیق شمال فالکلند را به یک کنسرسیوم بریتانیایی-اسرائیلی واگذار کرد که از سال ۲۰۲۸ تولید نفت را آغاز کرده و تخمین زده میشود ۴ میلیارد دلار برای این جزایر درآمدزایی کند.
پس از انتخابات ۲۰۲۳، خاویر میلی در ابتدا در مقایسه با اسلاف خود، موضعی نرمتر در مورد حاکمیت اتخاذ کرد و تلاشی هرچند ناموفق برای پایان دادن به تحریم ۴۰ ساله تسلیحاتی لندن علیه آرژانتین داشت. اما او از آن زمان موضعی سختگیرانهتر گرفته و با بازگشت متحد راستگرای خود، دونالد ترامپ در سال ۲۰۲۵ جسورتر شده است؛ او در آوریل به رسانههای داخلی گفت که کسب حاکمیت بر جزایر «غیرقابلمذاکره» است. او بعدا در ایکس نوشت: «مالویناس بوده، هست و همیشه آرژانتینی خواهد بود.»
درخواست برای الحاق این جزایر به آرژانتین در سطح جامعه نیز محبوبیت دارد. تیم ملی فوتبال آرژانتین گاهی بنرهایی در حمایت از این کمپین برافراشتهاند، از جمله پس از پیروزی برابر انگلیس در نیمهنهایی جام جهانی در ژوئیه، اقدامی که محکومیت فیفا و انگلیس را درپی داشت.
فالکلند و رژیم صهیونیستی
یک شرکت تابعه انگلیسی از شرکت اسرائیلی «ناویتاس پترولیوم» بزرگترین سهم را در بهرهبرداری از نفت اکتشافی در آبهای سرزمینی فالکلند در اختیار دارد. برآورد میشود این منطقه حداقل ۲۳۱ میلیون بشکه نفت در خود جای داده که یک سوم بزرگترین میدان نفتی دریای شمال انگلیس را به خود اختصاص میدهد.
این حفاری سایهای بر روابط اسرائیل و آرژانتین انداخته است، بهگونهای که آرژانتین در ژانویه، وعده جنجالی خود برای انتقال سفارتش به قدس را بهخاطر این مساله بهتعویق انداخت. با این حال، میلی و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل روابط نزدیک خود را حفظ کردهاند.
پس از اینکه نتانیاهو در طول جام جهانی تابستان امسال حمایت اسرائیل از آرژانتین را اعلام کرد، وزرای راستافراطی اسرائیل شامل بتسلئیل اسموتریچ و ایتامار بنگویر، انگلیس را به خاطر باخت به تیم لیونل مسی دست انداختند. حتی یائیر نتانیاهو، پسر نخستوزیر اسرائیل نیز وارد بحث شد و گفت که این جزایر باید به آرژانتین تعلق داشته باشند: «بریتانیا در حال حاضر کشور متخاصم است و آرژانتین کشوری دوست.»
روابط اسرائیل و آرژانتین در دهه ۸۰ میلادی قوی بود؛ اسرائیل در طول و پس از جنگ و با وجود اعتراضات لندن به آرژانتین سلاح فروخت که شامل هواپیماهای نظامی است که برای حمله به نیروها و کشتیهای بریتانیایی استفاده شد. اسناد محرمانه اسرائیل نشان میدهد که مناخیم بگین، نخستوزیر وقت اسرائیل این فروش را بهعنوان اهرم فشاری در قبال بریتانیا برای توقف فروش تسلیحات خود به کشورهای عربی که اسرائیل آنها را متخاصم میدانست، اعلام کرد.
موضع آمریکا
آمریکا از گذشته موضع بیطرفی در مورد فالکلند داشته و حاکمیت بریتانیا را به رسمیت شناخته، اما فراتر از آن عمل نکرده است. حمایت آمریکا از آرژانتین در حاکمیت بر این جزایر یک فاجعه دیپلماتیک برای لندن خواهد بود و بهشدت «روابط ویژه» انگلیس و آمریکا را که در دوران ریاست جمهوری ترامپ شکننده شده، تضعیف میکند.
همچنین این تردید را ایجاد میکند که آیا آمریکا در صورت حمله مجدد آرژانتین، از لندن که عضو ناتو است و آمریکا طبق ماده ۵ موظف به حمایت از آن در صورت تهاجم است، پشتیبانی خواهد کرد یا خیر. این موضوع برای لندن نیز حیاتی است چون همواره به پشتیبانی نظامی واشنگتن متکی بوده و در حال حاضر ارتش آن نسبت به نیروی عظیمی که در ۱۹۸۲ برای درهمشکستن حمله آرژانتین به کار گرفت، ضعیفتر شده است.
در دوره ریاست جمهوری ترامپ، آمریکا از به رسمیتشناختن ادعاهای حاکمیتی متحدان بهعنوان اهرم دیپلماتیک استفاده کرده است. برای نمونه، در ۲۰۲۰ که دوره نخست ریاست جمهوری ترامپ است، آمریکا حاکمیت مراکش را بر صحرای غربی، سرزمینی مورد مناقشه که سازمان ملل آن را تحت اشغال مراکش میداند، به رسمیت شناخت، آن هم پیش از توافقنامههای ابراهیم با میانجیگری آمریکا که طی آن رباط، اسرائیل را به رسمیت شناخت.
مساله دیگر رقابت برای پست دبیرکلی سازمان ملل است که رافائل گروسی، دیپلمات آرژانتینی و مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مورد حمایت خاویر میلی، در حال حاضر یکی از کاندیداهای آن است. اگر گروسی در فرایند انتخاباتی اکتبر پیروز شود، میتواند تنش را در مورد این جزایر در درون سازمان ملل تشدید کند؛ جایی که آرژانتین در ژوئن خواستار مذاکره بر سر این مجمعالجزایر شده بود.
انتهای پیام
