فاطمه ایرانی در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به اهمیت موضوع جمعیت اظهار کرد: وقتی از مسئله جمعیت سخن میگوییم، معمولاً نخستین موضوعی که به ذهن میرسد کاهش فرزندآوری است، در حالی که واقعیت اجتماعی تصویر گستردهتری را پیش روی ما قرار میدهد و وضعیت جمعیتی کشور حاصل مجموعهای از عوامل بههمپیوسته است.
وی افزود: برای مواجهه با مسئله جمعیت نمیتوان تنها بر رفتار خانوادههای دارای فرزند تمرکز کرد، بلکه باید از مرحله پیش از تشکیل خانواده به موضوع نگاه کنیم و ببینیم چه عواملی موجب شده جوانان ازدواج را به تأخیر بیندازند یا بخشی از آنان اساساً فرصت تشکیل خانواده را پیدا نکنند.
کاهش و تأخیر در ازدواج، یکی از عوامل مؤثر بر کاهش فرزندآوری
مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری لرستان با بیان اینکه کاهش باروری را نمیتوان صرفاً به تصمیم زوجین متأهل نسبت داد، تصریح کرد: وقتی جوانان دیرتر وارد زندگی مشترک میشوند، طبیعتاً فرصت فرزندآوری نیز محدودتر خواهد شد؛ بنابراین در تحلیل وضعیت جمعیتی باید کاهش ازدواج، افزایش سن ازدواج و تغییر شرایط اجتماعی را همزمان مورد توجه قرار داد.
ایرانی ادامه داد: اگر دغدغه جمعیت داریم، باید در وهله نخست از خانواده و فرآیند تشکیل خانواده حمایت کنیم. جوانی که نسبت به آینده شغلی خود اطمینان ندارد، برای تأمین مسکن با مشکل مواجه است یا هزینههای آغاز زندگی مشترک برای او سنگین است، ممکن است ازدواج را به آینده موکول کند.
وی تأکید کرد: سیاست جمعیتی زمانی میتواند اثرگذار باشد که در کنار موضوع فرزندآوری، به مسائل واقعی جوانان نیز توجه شود. نمیتوان از جوان انتظار داشت در شرایطی که با مجموعهای از دغدغههای اقتصادی و اجتماعی مواجه است، بدون توجه به این مسائل برای تشکیل خانواده و فرزندآوری تصمیم بگیرد.
اشتغال و مسکن؛ دو مؤلفه مهم در تسهیل تشکیل خانواده
دبیر ستاد استانی حمایت از خانواده و جوانی جمعیت با اشاره به ضرورت تسهیل ازدواج جوانان گفت: حمایت از اشتغال، کمک به تأمین مسکن، کاهش موانع اقتصادی و تقویت خدمات مشاورهای و اجتماعی از جمله اقداماتی است که میتواند مسیر تشکیل خانواده را هموارتر کند.
ایرانی افزود: فرزندآوری از دل خانواده شکل میگیرد و خانواده نیز برای شکلگیری و استمرار به حمایت، آرامش و ثبات نیاز دارد. بنابراین اگر میخواهیم در حوزه جمعیت موفق باشیم، باید مجموعه سیاستهای حمایتی خود را از مرحله ازدواج و حتی پیش از آن دنبال کنیم.
وی با بیان اینکه حمایت از خانواده نباید پس از تشکیل زندگی مشترک متوقف شود، اظهار کرد: خانواده پس از تولد فرزند با نیازها و چالشهای جدیدی مواجه میشود و در این مرحله نیز باید حمایتهای لازم استمرار داشته باشد.
حمایت از مادران باید همزمان با تقویت نقش اجتماعی آنان باشد
مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری لرستان سلامت مادر و کودک، مراقبتهای دوران بارداری و پس از تولد، دسترسی به خدمات حمایتی و نگهداری از کودک را از موضوعات مهم در سیاستگذاری جمعیتی دانست و گفت: یکی از موضوعات مهم، فراهم کردن شرایط مناسب برای مادران شاغل است.
ایرانی ادامه داد: زن امروز در بسیاری از خانوادهها همزمان نقشهای مختلفی را بر عهده دارد؛ از مادری و همسری گرفته تا فعالیتهای اجتماعی، علمی و اقتصادی. حمایت از خانواده نباید به معنای محدود کردن حضور اجتماعی زنان باشد، بلکه باید شرایطی ایجاد شود که زنان بتوانند در کنار ایفای نقش خانوادگی، مسیر رشد و فعالیت اجتماعی خود را نیز ادامه دهند.
وی خاطرنشان کرد: اگر قرار است خانواده را تقویت کنیم، باید محیطهای اجتماعی و اداری نیز به سمت خانوادهمحوری حرکت کنند تا مادران برای ایفای نقشهای مختلف خود با کمترین فشار و مانع مواجه باشند.
هیچ دستگاهی به تنهایی نمیتواند مسئله جمعیت را حل کند
دبیر ستاد استانی حمایت از خانواده و جوانی جمعیت با تأکید بر اینکه موضوع جمعیت نیازمند همکاری بینبخشی است، گفت: هیچ دستگاهی به تنهایی نمیتواند پاسخگوی این مسئله باشد و موفقیت در این حوزه نیازمند هماهنگی مجموعهای از دستگاههای اجرایی و نهادهای اجتماعی است.
ایرانی افزود: حوزه سلامت، آموزش، اشتغال، مسکن، بانکها، دستگاههای حمایتی و مجموعههای فرهنگی هرکدام بخشی از این پازل را تشکیل میدهند و اگر این مجموعهها در کنار یکدیگر حرکت نکنند، نمیتوان انتظار داشت سیاستهای جمعیتی به نتیجه مطلوب برسد.
وی ادامه داد: موضوع جمعیت صرفاً با برگزاری برنامههای فرهنگی یا ارائه تسهیلات اقتصادی حل نمیشود، بلکه مجموعهای از اقدامات باید به شکل هماهنگ و مستمر دنبال شود تا جوانان و خانوادهها آثار حمایتها را در زندگی روزمره خود احساس کنند.
سیاستگذاری جمعیتی باید بر اساس واقعیتهای هر شهرستان باشد
مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری لرستان با اشاره به ضرورت پایش مستمر وضعیت جمعیتی استان اظهار کرد: شناخت دقیق وضعیت جمعیتی لرستان و رصد مستمر شاخصها اهمیت زیادی دارد و باید بدانیم در هر شهرستان با چه واقعیتی مواجه هستیم.
ایرانی افزود: ممکن است مهمترین مانع ازدواج یا فرزندآوری در یک شهرستان با شهرستان دیگر متفاوت باشد؛ بنابراین تصمیمگیری دقیق، نیازمند شناخت دقیق از واقعیتهای جامعه و استفاده از دادههای واقعی است.
وی گفت: باید مشخص شود جوانان در هر منطقه با چه موانعی برای ازدواج مواجه هستند، خانوادهها چه دغدغههایی در زمینه فرزندآوری دارند و چه خدماتی میتواند بیشترین اثرگذاری را داشته باشد. سیاستگذاری زمانی موفق خواهد بود که مبتنی بر نیاز واقعی جامعه باشد.
پشت هر آمار جمعیتی، یک خانواده قرار دارد
ایرانی با تأکید بر اینکه جمعیت را نباید صرفاً در قالب اعداد و نمودارها دید، گفت: پشت هر آمار ازدواج، یک جوان قرار دارد؛ پشت هر آمار تولد، یک خانواده، یک مادر و یک پدر قرار دارند و پشت هر تغییر جمعیتی، آینده یک جامعه قرار گرفته است.
وی تصریح کرد: به همین دلیل سیاستهای جمعیتی باید در نهایت به بهبود کیفیت زندگی خانوادهها و افزایش امید آنان به آینده منجر شود. اگر خانواده احساس آرامش، امنیت و ثبات داشته باشد، تصمیم برای ازدواج و فرزندآوری نیز میتواند با اطمینان بیشتری گرفته شود.
مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری لرستان ادامه داد: شاید به جای اینکه مسئله جمعیت را فقط با این پرسش دنبال کنیم که «چرا خانوادهها فرزند کمتری دارند؟ باید پرسش کاملتری مطرح کنیم و بپرسیم چگونه میتوان شرایطی فراهم کرد که جوانان با اطمینان و آرامش بیشتری ازدواج کنند و خانوادهها برای فرزندآوری، آینده فرزندان خود را روشنتر ببینند.
جوانی جمعیت، هدفی فراتر از یک عدد آماری
ایرانی گفت: پاسخ به این پرسش نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ است؛ از تسهیل ازدواج و حمایت از اشتغال و مسکن جوانان گرفته تا حمایت از مادران، ارتقای خدمات سلامت مادر و کودک و ایجاد محیطهای اجتماعی و اداری خانوادهمحور.
وی خاطرنشان کرد: جوانی جمعیت صرفاً یک هدف آماری نیست؛ هدف، داشتن جامعهای پویا، خانوادههایی امیدوار و نسلی است که بتواند آینده کشور را بسازد.
ایرانی تأکید کرد: اگر قرار است برای آینده جمعیتی کشور کاری انجام دهیم، این کار باید از تقویت خانواده و برداشتن موانع مسیر جوانان برای تشکیل یک زندگی مشترک پایدار آغاز شود.
انتهای پیام
