آذر کیانینژاد در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه تنها بخشی از مواد اولیه دارویی از ارز ترجیحی برخوردار هستند، اظهار کرد: نبود ارز ترجیحی برای بخش قابل توجهی از مواد اولیه و ملزومات دارویی و تجهیزات پزشکی، در کنار زمانبر بودن فرآیند تخصیص و تامین ارز، محدودیتهای انتقال پول، نوسانات نرخ ارز و کمبود نقدینگی، بنگاههای اقتصادی این حوزه را با بحرانهای متعددی مواجه کرده است.
وی ادامه داد: فاصله زمانی میان ثبت سفارش، تخصیص و تامین ارز، انتقال وجه به فروشنده خارجی و ترخیص کالا طولانی شده است و این مسئله هزینههای مالی و عملیاتی سنگینی را به بنگاهها تحمیل میکند. این موضوع در صنعت دارو اهمیت بیشتری دارد، زیرا تولیدکننده نمیتواند منتظر ایجاد ثبات در شرایط ارزی بماند و باید همواره مواد اولیه مورد نیاز خود را برای جلوگیری از اختلال در زنجیره تولید در اختیار داشته باشد.
وی تصریح کرد: از یک سو میزان ارز ترجیحی اختصاصیافته کاهش پیدا کرده و بخش بیشتری از تامین ارز به تالارهای اول و دوم منتقل شده و از سوی دیگر، فرآیند تامین ارز با مشکلات و زمانبری مواجه است؛ در نتیجه این مسائل مستقیما بر قیمت تمامشده محصولات اثر گذاشته است. از آنجا که قیمت نهایی دارو و تجهیزات پزشکی توسط دولت تعیین میشود و محصولات وارد بازار رقابتی نمیشوند، تولیدکننده نمیتواند میان هزینه تامین ارز، قیمت تمامشده و قیمت فروش خود تعادل ایجاد کند و این مسئله مشکلات جدی برای واحدهای تولیدی ایجاد کرده است.
نایبرئیس کمیسیون سلامت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی با بیان اینکه این مشکلات در خراسان رضوی نیز وجود دارد، گفت: کالاهای سلامتمحور در سراسر کشور با این بحران مواجه هستند و خراسان رضوی نیز از این شرایط مستثنی نیست. حجم بازار تجهیزات پزشکی و تولیدکنندگان این حوزه در استان نسبت به تولیدکنندگان دارویی بیشتر است، اما داروسازان استان نیز محصولات مهم و ارزشمندی در زنجیره دارویی کشور تولید میکنند که هرگونه اختلال در تولید آنها میتواند آسیبپذیری زنجیره سلامت کشور را افزایش دهد.
وی افزود: واحدهای تولیدی استان نیز با بحران تأمین ارز، نبود نقدینگی پایدار و تأمین مواد اولیه مواجه هستند و افزایش هزینه مواد اولیه و قطعات، دشواری تأمین ارز، طولانی شدن فرآیند واردات، افزایش هزینه حملونقل و ترخیص و همچنین مطالبات معوق از مراکز درمانی و بیمهها، فشار مضاعفی بر آنها وارد کرده است.
فاصله جغرافیایی خراسان با مبادی ورودی، هزینه تولید را افزایش میدهد
کیانینژاد با اشاره به شرایط خاص خراسان رضوی بیان کرد: فاصله جغرافیایی استان و مشهد از مراکز اصلی تصمیمگیری و مبادی ورودی کالا نیز اهمیت زیادی دارد و موجب میشود هرگونه تاخیر در زنجیره واردات برای شرکت تولیدی یا توزیعی به معنای خواب سرمایه و افزایش هزینه تولید باشد. در استان باید یک نظام پایش پیشگیرانه زنجیره تامین ایجاد شود تا مشخص باشد هر قلم استراتژیک چه میزان در کارخانه، انبار، گمرک یا در مسیر قرار دارد و چه زمانی نیاز به تامین مجدد آن وجود خواهد داشت. همچنین باید برای تامین مواد اولیه در بازههای دو تا ۶ ماه آینده برنامهریزی شود.
وی با بیان اینکه نوسانات ارز تاثیر مستقیمی بر قیمت تمامشده و در نهایت هزینههای سلامت و درمان مردم دارد، اظهار کرد: شدت این تاثیر در همه محصولات یکسان نیست، اما در بسیاری از محصولات اصلی قابل مشاهده است. برای مثال ممکن است یک شرکت دارویی بخشی از مواد اولیه خود را با ارز ترجیحی دریافت کند، اما هزینههایی مانند بستهبندی، شیشه، حلالها، بروشورها و سایر ملزومات تولید مشمول ارز ترجیحی نباشد و با نرخ آزاد تامین شود.
نایبرئیس کمیسیون سلامت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، بنابراین حتی زمانی که ماده اولیه اصلی با ارز ترجیحی تامین میشود، سایر هزینهها میتواند قیمت تمامشده را افزایش دهد. از طرف دیگر، قیمت فروش محصولات دارویی تحت کنترل است و همین مسئله باعث میشود تولیدکننده نتواند افزایش هزینههای خود را در قیمت نهایی جبران کند. در چنین شرایطی، تولیدکننده با دو انتخاب دشوار مواجه میشود؛ یا باید کیفیت را کاهش دهد که با وجدان حرفهای تولیدکنندگان حوزه سلامت سازگار نیست یا با کاهش تولید و ایجاد کمبود در بازار مواجه شود.
محدودیت دسترسی به مواد اولیه، خطر کمبود دارو و تجهیزات پزشکی را افزایش داده است
وی با اشاره به محدودیت دسترسی به تامینکنندگان مواد اولیه دارویی، گفت: چین و هند از بزرگترین تولیدکنندگان مواد اولیه دارویی هستند، اما در شرایط فعلی، مسائل سیاسی، محدودیتهای ارتباطی و مشکلات لجستیکی و حملونقل، دسترسی به برخی مواد اولیه را دشوار و محدود کرده است. در کنار مشکل تخصیص ارز، کمبود مواد اولیه، مواد و ملزومات بستهبندی و سایر اقلام مورد نیاز تولید موجب افزایش قیمت تمامشده شده است. این مشکل در حوزه تجهیزات پزشکی حتی محسوستر است، زیرا سهم قطعات خارجی و مواد اولیه وارداتی در قیمت تمامشده بسیاری از تجهیزات پزشکی بالاست. افزایش هزینه تولید و واردات در قیمت نهایی محصولات دیده نمیشود و این مسئله موجب زیان تولیدکننده، کاهش نقدینگی و محدود شدن تولید میشود.
کیانینژاد اضافه کرد: اگر این روند ادامه پیدا کند، در خصوص بسیاری از تجهیزات پزشکی که نیازمند واردات قطعات از خارج کشور هستند، با مشکل تامین ارز، انتقال وجه، حملونقل و لجستیک مواجه خواهیم بود و در نهایت آثار آن به بیمارستانها، داروخانهها و مصرفکنندگان منتقل میشود. افزایش قیمت دارو، خدمات و هزینههای درمان نیز از پیامدهایی است که امروز میتوان آثار آن را در کشور مشاهده کرد. زمانی که دسترسی تولیدکننده به منابع معتبر و تامینکنندگان همیشگی مواد اولیه محدود میشود، احتمال بروز مشکل در کیفیت نیز وجود دارد، اما در شرایط فعلی مسئله اصلی بیشتر از کیفیت، کمیت و کمبود کالا است. هر میزان تولیدکنندگان حوزه سلامت بر حفظ استانداردها و وجدان حرفهای خود تاکید داشته باشند، محدودیت در تامین مواد اولیه، قطعات و تامین بهموقع میتواند موجب کمبود در بازار دارو و تجهیزات پزشکی شود؛ بنابراین نیازمند بررسی دقیق و اقدام پیشگیرانه و سریع برای جلوگیری از گسترش این مشکلات در ماههای آینده هستیم.
ضرورت ایجاد مسیر سبز برای تامین کالاهای سلامتمحور
وی با اشاره به مشکلات موجود در فرآیند تامین مواد اولیه و قطعات، مطرح کرد: در حال حاضر مشکلات لجستیکی، حملونقل، تامین مالی، انتقال وجه و ارتباط با تامینکنندگان خارجی وجود دارد و اگر در کنار این مشکلات، مجوزها و بروکراسیهای اداری نیز ادامه پیدا کند، بحران تشدید خواهد شد. برای مواد اولیه دارویی، تجهیزات پزشکی و قطعات استراتژیک، یک مسیر سبز تامین تعریف شود تا اقلام مهم و هایتک حوزه سلامت از مسیر ویژه و با سرعت بیشتری وارد کشور شوند، تخصیص ارز آنها در زمان کوتاهتری انجام شود و مجوزها و فرآیندهای اداری نیز با سرعت و سهولت بیشتری انجام گیرد.
نایبرئیس کمیسیون سلامت اتاق بازرگانی خراسان رضوی همچنین بر ضرورت کاهش تعدد سامانههای اداری تاکید کرد و افزود: قطعی برق، قطعی سامانهها و تعطیلی ادارات نیز فرآیند تامین مواد اولیه دارو و تجهیزات پزشکی را دشوارتر کرده است. در کنار این شرایط، واحدهای تولیدی مجبور هستند اطلاعات یکسان را در سامانههای مختلف بارگذاری کنند و برای دریافت مجوز، ثبت سفارش و تخصیص ارز، مراحل متعددی را طی کنند. میتوان با ایجاد یک شناسه واحد تامین برای هر محموله، تعدد سامانهها، بارگذاری چندباره مدارک و مجوزهای متعدد را تا حد امکان کاهش داد و فرآیند ورود مواد اولیه و تجهیزات پزشکی را تسریع کرد.
انتهای پیام
