مصرف خودسرانه دارو یکی از رفتارهای نادرست در حوزه سلامت است که میتواند پیامدهای مختلفی برای فرد و حتی نظام سلامت به همراه داشته باشد.
برخی افراد به دلیل دسترسی آسان به دارو، تجربه مصرف قبلی یا توصیه اطرافیان، بدون مراجعه به پزشک اقدام به مصرف دارو میکنند؛ غافل از اینکه یک دارو ممکن است برای فردی مناسب باشد، اما برای فرد دیگر عوارض و خطرات جدی ایجاد کند.
این موضوع تنها به مصرف داروهای بدون نسخه محدود نمیشود و گاهی افراد حتی در مورد داروهای تجویزی نیز بدون توجه به دوز و مدت تعیینشده، اقدام به شروع، قطع یا تغییر میزان مصرف میکنند؛ رفتاری که میتواند روند درمان را مختل کرده و موجب تشدید بیماری یا بروز عوارض ناخواسته شود.
از سوی دیگر، مصرف همزمان چند دارو بدون آگاهی از تداخلات دارویی نیز میتواند سلامت افراد را تهدید کند. برخی داروها در صورت مصرف نادرست ممکن است بر عملکرد کبد، کلیه، قلب و سایر اندامهای بدن اثر منفی بگذارند و در مواردی، عوارض ناشی از مصرف نادرست دارو نیازمند درمان و حتی بستری در بیمارستان شود.
با وجود تأکید کارشناسان حوزه سلامت بر ضرورت مصرف منطقی دارو، همچنان بخشی از جامعه دارو را بدون دریافت نظر پزشک یا داروساز مصرف میکند؛ مسئلهای که ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره عوارض خوددرمانی و توجه به توصیههای متخصصان را دوچندان کرده است.
در همین راستا دبیر کمیته علمی تجویز و مصرف منطقی دارو در دانشگاه علوم پزشکی کردستان اظهار کرد: مصرف خودسرانه دارو به معنای دریافت و استفاده از دارو بدون تشخیص پزشک و بدون نظارت داروساز است و این رفتار میتواند پیامدهای نامطلوبی برای سلامت فرد به دنبال داشته باشد.
دکتر ابراهیم ابراهیمی در گفتوگو با ایسنا افزود: یکی از مهمترین آسیبهای مصرف نادرست دارو، ناقص ماندن دوره درمان است، چراکه وقتی فرد بدون تشخیص دقیق بیماری اقدام به تهیه و مصرف دارو میکند، ممکن است درمان را به شکل صحیح ادامه ندهد و همین مسئله باعث پیچیدهتر شدن بیماری و افزایش احتمال بروز عوارض در آینده شود.
ابراهیمی با اشاره به خطرات مصرف بیرویه دارو ادامه داد: داروها برای اثرگذاری و دفع از بدن از مسیر کبد و کلیه عبور میکنند و مصرف خودسرانه، بهویژه در دوزهای نامناسب یا بیش از مقدار مورد نیاز، میتواند فشار مضاعفی بر عملکرد این اندامها وارد کند.
دبیر کمیته علمی تجویز و مصرف منطقی دارو در دانشگاه تصریح کرد: تداوم مصرف نادرست دارو ممکن است به آسیبهای جدی کبدی و کلیوی منجر شود و در برخی موارد نیز زمینه بروز مشکلات قلبی و عروقی را فراهم کند.
وی با اشاره به پیامدهای اقتصادی مصرف خودسرانه دارو گفت: رعایت نکردن اصول درمانی میتواند موجب پیشرفت بیماری و بروز عوارضی شود که در ادامه، نیاز بیمار به بستری و دریافت خدمات درمانی بیشتر را افزایش میدهد.
ابراهیمی خاطرنشان کرد: بستریهای طولانیمدت ناشی از عوارض بیماری و مصرف نادرست دارو، هزینههای قابل توجهی به بیمار و خانواده تحمیل میکند و در عین حال بار اقتصادی بیشتری بر نظام سلامت وارد خواهد کرد.
وی در پایان از شهروندان خواست برای پیشگیری از عوارض مصرف دارو، پیش از استفاده از دارو به پزشک متخصص مراجعه کنند و داروهای تجویزشده را با نظارت داروساز، در دوز و مدت تعیینشده مصرف کنند.
انتهای پیام
