به گزارش ایسنا، انتشار ویدئویی از تخریب بنای تاریخی موسوم به «پادگان روسها» یا «خانه واجد ارزش تاریخی تومانیان» در سبزوار (استان خراسان رضوی)، در حالی با واکنشهای گسترده فعالان و چهرههای فرهنگی و هنری مواجه شده است، که بر اساس اظهارات رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سبزوار، معماری این بنا متعلق به پهلوی اول و واجد ارزش تاریخی بوده و تخریب آن بدون هماهنگی و مجوز میراث فرهنگی انجام شده و اقدامی غیرقانونی بوده است.
مجتبی کاویان همچنین از اقدام برای اعلام جرم علیه تخریبکنندگان خبر داده و گفته است «راننده لودر که پس از تخریب متواری شده، شناسایی و با او برخورد قانونی خواهد شد.»
به گفته او، اداره میراث فرهنگی سبزوار پیش از این درباره حفاظت از بنا و جلوگیری از تخریب آن به مالک هشدار داده بود و پس از تخریب هم، یگان حفاظت میراث فرهنگی در همکاری با دادستانی سبزوار تحقیقات برای شناسایی تخریب کنندگان پادگان روسها را آغاز کرده است.
تخریب این بنا که واجد ارزش تاریخی اعلام شده است، پرسشهای دیگری را درباره وضعیت حفاظت از بناهای واجد ارزش تاریخی و نحوه نظارت بر روند مرتبط با بافت تاریخی سبزوار که پیشتر نسبت به کوچکسازی آن ابراز نگرانی شده بود، پیشرو میگذارد.
در همین زمینه، برخی فعالان و کارشناسان میراث فرهنگی این پرسش را مطرح کردهاند که آیا تخریب این بنا با طرحهای مرتبط با بهسازی و کوچکسازی بافت تاریخی سبزوار ارتباطی داشته است؟
همچنین این پرسش مطرح است که آیا دستگاههای متولی میراث فرهنگی در استان و شهرستان، شهرداری و سایر نهادهای مرتبط، پیش از وقوع تخریب از وضعیت بنا و احتمال تخریب آن اطلاع داشتهاند یا خیر؟
از سوی دیگر، با توجه به تأکید اداره میراث فرهنگی سبزوار بر اینکه بنا واجد ارزش تاریخی بوده و تخریب آن غیرقانونی انجام شده است، این پرسش مطرح است که اگر بنا در نقشه لکهگذاری بافت تاریخی سبزوار بهعنوان یک لکه واجد ارزش تاریخی شناسایی شده بود، چه سازوکار حفاظتی برای جلوگیری از تخریب آن وجود داشته و چرا این سازوکار نتوانسته مانع وقوع تخریب شود؟
واکنشها به این اتفاق تنها به فعالان حوزه میراث فرهنگی محدود نمانده و برخی چهرههای هنری نیز نسبت به انتشار تصاویر تخریب این بنا واکنش نشان دادهاند. رضا کیانیان با بازانتشار ویدئوی تخریب این بنا، با انتخاب برشی از صدای حاضران در صحنه که این تخریب را تشویق میکنند، نسبت به چرایی وقوع این تخریب، واکنش داشته است.
اکنون در کنار اعلام پیگیری قضایی تخریب، پرسش اصلی این است که این بنا پیش از تخریب دقیقاً چه وضعیتی در نظام حفاظت از میراث فرهنگی داشته، چه نهادهایی از ارزش تاریخی آن اطلاع داشتهاند و آیا هشدارهای پیشین میراث فرهنگی درباره حفاظت از بنا، در عمل نیز با اقدام موثری برای جلوگیری از تخریب همراه بوده است؟
پاسخ به این پرسشها میتواند مشخص کند که تخریب «پادگان روسها» صرفاً یک تخریب غیرمجاز از سوی مالک و عوامل اجرایی آن بوده یا اینکه این اتفاق، ابعاد دیگری در ارتباط با وضعیت بافت تاریخی سبزوار و نحوه حفاظت از بناهای واجد ارزش این شهر دارد. ایسنا پیگیر پاسخ این پرسشها از مسئولان وزارت میراث فرهنگی است.
انتهای پیام
