علی صادقی عصر امروز (پنجشنبه، ۱۹ شهریور) در آیین رونمایی از سه کتاب حوزه تاریخ و فرهنگ زنجان که در فرهنگسرای امام خمینی (ره) زنجان برگزار شد، اظهار کرد: رونمایی از یک کتاب، رونمایی از چند صفحه کاغذ نیست؛ بلکه رونمایی از بخشی از اندیشه، تجربه، حافظه و هویت یک جامعه است.
وی با قدردانی از ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان زنجان، بنیاد ایرانشناسی شعبه زنجان و انجمن نویسندگان تاریخ و فرهنگ زنجان برای برگزاری این مراسم، افزود: معرفی و انتشار چنین آثاری، خدمتی ارزشمند به مردم استان و کشور است.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار زنجان با اشاره به انتشار آثار خاندان خطیبی، بیان کرد: این میراث متعلق به یک خانواده نیست، بلکه سرمایهای برای همه مردم زنجان، همه ایرانیان و بخشی از میراث فرهنگی و تمدنی است که باید در اختیار جامعه قرار گیرد.
صادقی با بیان اینکه فرهنگ، سنتها و تجربههای تاریخی در طول قرنها شکل گرفتهاند، گفت: زنجان بخشی از تاریخ و تمدن ایران است؛ سرزمینی که در طول تاریخ عالمان، ادیبان و اندیشمندان بسیاری را پرورش داده و بخشی از این میراث در کتابها، بناهای تاریخی، مساجد و نسخههای خطی حفظ شده است.
او در ادامه نسبت به از بین رفتن میراث مکتوب هشدار داد و تصریح کرد: اگر این آثار پژوهش، ثبت و منتشر نشوند، به تدریج از حافظه جمعی جامعه حذف خواهند شد. اسناد خانوادگی، نامهها، خاطرات و نسخههای خطی بخش مهمی از هویت فرهنگی ما هستند و حفاظت از آنها اهمیت ویژهای دارد.
صادقی با اشاره به عنوان «دارالسعاده» برای زنجان در دوره قاجار، اظهار کرد: در گذشته هر ولایت با عنوانی شناخته میشد و زنجان به نام «دارالسعاده» یا خانه خوشبختی شهرت داشت؛ عنوانی که نشاندهنده جایگاه فرهنگی و ویژگیهای مردم این دیار است.
وی افزود: مردم زنجان از سرمایههای فرهنگی ارزشمندی برخوردارند و این عنوان مایه افتخار همه مردم استان است. امیدواریم انتشار این آثار آغازگر تداوم پژوهش و معرفی بیشتر تاریخ و فرهنگ زنجان از سوی دیگر پژوهشگران و شهروندان باشد.
در ادامه یکی از پژوهشگران و نویسندگان آثار رونمایی شده در آیین معرفی سه کتاب حوزه تاریخ و فرهنگ زنجان، گفت: زنجان برخلاف بسیاری از مناطق ایران، تاریخ مدون و مستقلی از قرون گذشته ندارد و به همین دلیل نسخههای خطی، اسناد، شجرهنامهها و سنگنوشتهها مهمترین منابع برای بازسازی تاریخ این سرزمین هستند.
علیاکبر صفوی، مجموعه نسخههای خطی خاندان خطیبی را «گنجینهای ارزشمند» برای پژوهشگران دانست و اظهار کرد: از دل این گنجینه تاکنون آثار متعددی از جمله سفرنامه مرحوم پرویندخت خطیبی، خاطرات عطااللهخان، اسناد و فرامین تاریخی و دیگر منابع پژوهشی منتشر شده است.
وی با اشاره به اهمیت انتشار فهرست نسخههای خطی خاندان خطیبی، افزود: این مجموعه حاصل تلاش چند نسل از اعضای این خاندان در حفظ و نگهداری اسناد و کتابهای خطی است و امروز در اختیار جامعه پژوهشی قرار گرفته است.
صفوی در عین حال از وضعیت میراث مکتوب استان ابراز نگرانی کرد و گفت: در استانی با این پیشینه تاریخی، تنها چند مجموعه نسخه خطی فهرستنویسی شده و بسیاری از آثار یا از استان خارج شدهاند یا در اختیار دلالان قرار گرفتهاند. این موضوع خسارتی جدی برای میراث فرهنگی زنجان است.
این پژوهشگر تاریخ با دعوت از خانوادههایی که اسناد و نسخههای خطی در اختیار دارند، تأکید کرد: نگهداری این آثار در طاقچهها و صندوقها کافی نیست و باید همانند خاندان خطیبی آنها را معرفی و در اختیار پژوهشگران قرار داد تا به سرمایهای برای شناخت تاریخ منطقه تبدیل شوند.
او با بیان اینکه زنجان فاقد یک تاریخ جامع و مدون از قرون گذشته است، تصریح کرد: ما ناچاریم تاریخ این دیار را از میان اسناد، نسخههای خطی، بناهای تاریخی، شجرهنامهها، عقدنامهها، سنگمزارها و دیگر منابع مکتوب بازیابی کنیم و از همین رو ارزش این آثار برای زنجان چندین برابر است.
صفوی در بخش دیگری از سخنان خود به نمونههایی از ارزش تاریخی نسخههای خطی اشاره کرد و گفت: گاهی تنها یک جمله در یک نسخه خطی میتواند بخشی از تاریخ فرهنگی زنجان را روشن کند و نشان دهد این شهر در دورههای مختلف محل حضور شاعران، عالمان و محافل ادبی بوده است.
وی همچنین از تصحیح و انتشار کتاب «خاطرات مکه به سوی نور» نوشته مرحوم پرویندخت خطیبی سخن گفت و افزود: این سفرنامه تنها روایت یک سفر حج نیست، بلکه تصویری از فرهنگ، زبان، طنز، شعر و زندگی اجتماعی یک بانوی زنجانی در آن دوره را به نسلهای بعد منتقل میکند.
این پژوهشگر حفظ میراث مکتوب را مسئولیتی فرهنگی دانست و اظهار کرد: اسناد قدیمی، عقدنامهها، مصالحهنامهها و حتی دستنوشتههای خانوادگی بخشی از حافظه تاریخی زنجان هستند و صیانت از آنها زمینه شناخت بهتر تاریخ و هویت این منطقه را فراهم میکند.
انتهای پیام
