جعفر فرامرزی در گفتوگو با ایسنا با تشریح روند اجرای پویش اهدای آثار تاریخی در مشگینشهر، گفت: این پویش از اوایل اردیبهشت ۱۴۰۵، همزمان با آغاز مسئولیت وی در مدیریت میراث فرهنگی شهرستان، با ایده اولیه او و با همکاری جمعی از دوستداران میراث فرهنگی آغاز شده است.
وی با بیان اینکه اجرای این طرح ماهیتی کاملاً مردمی دارد، افزود: این پویش با محوریت شهروندان علاقهمند و همراهی جمعی از دغدغهمندان حوزه میراث فرهنگی شکل گرفته است. مشارکت مردم در این پویش، نشاندهنده اهمیت و حساسیت جامعه نسبت به حفظ تاریخ، هویت فرهنگی و میراث ارزشمند منطقه است.
صیانت از میراث فرهنگی؛ هدف اصلی پویش
فرامرزی هدف اصلی این پویش را حفظ، حراست و صیانت از آثار تاریخی و فرهنگی عنوان کرد و گفت: بخش قابل توجهی از هویت و حافظه جمعی مردم هر منطقه در آثار تاریخی آن نهفته است و حفاظت از این آثار تنها وظیفه دستگاههای دولتی نیست، بلکه مشارکت مردم میتواند نقش تعیینکنندهای در این زمینه داشته باشد.
وی ترویج فرهنگ پاسداشت مواریث نیاکان و افزایش حس مسئولیتپذیری شهروندان نسبت به اشیای تاریخی موجود در اختیار مردم را از دیگر اهداف این طرح برشمرد و ادامه داد: تلاش شده است با ایجاد یک مسیر مشخص برای تحویل آثار، خلأ موجود در جمعآوری آثار ارزشمند مردمی برطرف شود و زمینه برای جلوگیری از قاچاق، خرید و فروش غیرقانونی و سوءاستفاده و کلاهبرداری در حوزه اشیای تاریخی کاهش یابد.
۹ اثر تاریخی وارد چرخه حفاظت رسمی شد
رئیس اداره میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری مشگینشهر با اشاره به استقبال شهروندان از این پویش بیان کرد: از زمان آغاز طرح تاکنون ۹ اثر ارزشمند مربوط به دورههای تاریخی و اسلامی تحویل اداره میراث فرهنگی شده است.
وی از هاون سنگی، سرمهدان سفالی و قوچ سنگی بهعنوان برخی از آثار شاخص تحویلشده نام برد و افزود: هر یک از این آثار از منظر مطالعات باستانشناسی دارای اهمیت خاص خود هستند و میتوانند در شناخت پیشینه تاریخی و فرهنگی منطقه مورد استفاده قرار گیرند.
آثار اهدایی چگونه ثبت و نگهداری میشوند؟
فرامرزی درباره فرآیند تحویل آثار گفت: شهروندان میتوانند آثار تاریخی را بهصورت حضوری به اداره میراث فرهنگی تحویل دهند و پس از آن، اثر توسط باستانشناس متخصص مورد بررسی قرار میگیرد و اصالت، قدمت و ارزش تاریخی آن مشخص میشود. پس از تأیید کارشناسی، اثر در قالب فرم رسمی اهدایی دوستداران میراث فرهنگی ثبت و به امین اموال تحویل داده میشود. در مرحله بعد نیز اثر بهعنوان اموال موزه مشگینشهر در سامانه وزارت میراث فرهنگی ثبت و شمارهگذاری شده و وارد چرخه رسمی حفاظت میشود.
وی خاطرنشان کرد: برای تمامی آثار تحویلی پرونده مشخص تشکیل میشود و اطلاعات آنها در سامانه وزارت میراث فرهنگی و اداره کل موزهها به ثبت میرسد. این آثار پس از ثبت، در موزه مشگینشهر و تحت نظارت کارشناسان در شرایط استاندارد حفاظتی نگهداری خواهند شد.
اعتمادسازی؛ یکی از عوامل افزایش مشارکت مردم
رئیس اداره میراث فرهنگی مشگینشهر یکی از چالشهای موجود در مسیر جمعآوری آثار تاریخی را نگرانی برخی شهروندان از نحوه برخورد نهادهای رسمی دانست و گفت: در ابتدای اجرای طرح، برخی دارندگان آثار نسبت به پیامدهای تحویل اشیا و نوع برخورد نهادهای رسمی و یا نظامی نگرانیهایی داشتند که همین موضوع میتوانست مانعی برای مشارکت مردم باشد. در این راستا، با برگزاری برنامههای آگاهسازی، گفتوگوی مستقیم با شهروندان و ایجاد فضای اعتماد و آرامش، بخش قابل توجهی از این نگرانیها برطرف شد و استقبال مردم از طرح افزایش پیدا کرد.
وی همچنین ناآگاهی نسبت به ارزش واقعی برخی آثار را از دیگر چالشها عنوان کرد و گفت: گاهی یک شیء سفالی یا یک اثر مربوط به دورههای پیش از تاریخ ممکن است از نظر ظاهری ارزش چندانی نداشته باشد، اما از منظر باستانشناسی اطلاعات مهمی درباره گذشته منطقه در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
آثار تاریخی در دست مردم؛ ظرفیتی برای شناخت گذشته مشگینشهر
فرامرزی با تأکید بر ظرفیت موجود در میان مردم شهرستان اظهار کرد: بخشی از آثار ارزشمند و ناشناخته همچنان در اختیار شهروندان قرار دارد و ممکن است خارج از چرخه رسمی میراث فرهنگی نگهداری شود. تداوم این پویش میتواند امکان شناسایی، مستندسازی و ثبت این آثار را فراهم کند و در نهایت بخشی از میراث فرهنگی ناشناخته شهرستان را وارد چرخه رسمی حفاظت کند.
وی از پیشبینی بخشی ویژه برای نمایش آثار اهدایی در موزه جدید مشگینشهر خبر داد و گفت: آثار اهدایی در غنیتر شدن مجموعه موزه شهرستان نقش قابل توجهی داشتهاند و قرار است در موزه جدید، بخشی ویژه به این آثار اختصاص یابد.
رئیس اداره میراث فرهنگی مشگینشهر با اشاره به اینکه موزه جدید مشگینشهر در شرف افتتاح است، افزود: آثار اهدایی در این بخش با ذکر نام اهداکنندگان در معرض دید عموم قرار خواهد گرفت تا نقش مردم در حفاظت از میراث فرهنگی به شکل رسمی و شایستهای ثبت و معرفی شود.
فرهنگسازی؛ مهمترین دستاورد پویش
فرامرزی مهمترین دستاورد این پویش را ترویج فرهنگ حفاظت از آثار تاریخی و افزایش حس تعلق مردم نسبت به میراث فرهنگی دانست و گفت: این طرح نشان داد که مشارکت مردمی میتواند در حفاظت از تاریخ و هویت فرهنگی شهرستان نقشی تعیینکننده داشته باشد.
وی ابراز امیدواری کرد: با تداوم پویش اهدای آثار تاریخی، اشیای ارزشمند بیشتری که تاکنون در اختیار مردم بوده است شناسایی و به موزه مشگینشهر منتقل شود تا مجموعه تاریخی و فرهنگی شهرستان بیش از پیش غنی شود.
انتهای پیام
