به گزارش ایسنا، شبکه خبری سی.ان.بی.سی در گزارشی نوشت: وقتی شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین روسای جمهور چین و روسیه به همراه نارندرا مودی نخستوزیر هند سال گذشته در پکن با هم بودند، تصاویر این سه رهبر در حالی که لبخند میزدند، دست در دست هم بودند و با شور و هیجان گپ میزدند، به سرعت در فضای مجازی پخش شد.
هند میزبان رهبران بریکس است، گروهی از اقتصادهای نوظهور بزرگ که به دنبال نفوذ بیشتر در سیستم جهانی هستند که مدتهاست تحت سلطه ایالات متحده و سایر قدرتهای غربی بوده است.
این نشست در حالی برگزار شده که جنگ آمریکایی-صهیونی علیه ایران وارد هفتمین ماه خود شده، واشنگتن همچنان مسکو را به سمت توافقی برای پایان دادن به جنگ اوکراین سوق میدهد و سیاستهای تجاری دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا روابط با متحدان و رقبا را مختل کرده است.
در این زمینه، این اجلاس توجهها را به این موضوع جلب میکند که آیا این فشارها به برخی از اعضای بریکس دلیل بیشتری برای همکاری در زمینه تجارت، انرژی و پرداختها میدهد، حتی اگر اختلافات عمیق، دامنه این همکاری را محدود کند.
سیاستهای ترامپ دلیل صحبت این کشورها نیست. هند و روسیه دهههاست که روابط نزدیکی را حفظ کردهاند، در حالی که گرم شدن روابط هند و چین قبل از آخرین تنشهای تجاری ایالات متحده آغاز شده بود. اما تعرفهها، تحریمها و سایر فشارهای اقتصادی از سوی واشنگتن عامل دیگری را به محاسبات آنها اضافه میکند.
یک رابطه پیچیده
سفر شی جینپینگ اولین سفر او به هند از سال ۲۰۱۹ خواهد بود و گامی دیگر در جهت گرم شدن محتاطانه روابط پس از درگیریهای مرگبار در امتداد مرز مورد مناقشه هیمالیا در سال ۲۰۲۰ است.
مودی و شی با برقراری پروازها، ویزا و تماسهای سطح بالا، به دنبال تثبیت روابط بودهاند. اما تنشها بر سر مرز آنها، کسری تجاری بزرگ هند با پکن و رقابت استراتژیک آنها در سراسر آسیا همچنان ادامه دارد.
ایالات متحده همچنین سالیان متمادی را صرف تعمیق روابط خود با هند کرده است، که در کنار ایالات متحده، ژاپن و استرالیا عضو گروه چهارگانه است.
در این میان، هند مدتهاست که استقلال استراتژیک را دنبال میکند، روابط خود را با روسیه و ایران حفظ کرده و روابط خود را با چین بهبود میبخشد، اما همچنان به دنبال تعمیق همکاری خود با واشنگتن نیز هست.
«چیتیگ باجپایی» پژوهشگر ارشد جنوب آسیا در چتم هاوس نوشت که تنشهای اخیر با دولت ترامپ باعث شده است که دهلی نو دوباره در روابط دیگر سرمایهگذاری کند: «احتمالا دیدار میان مودی و شی، روند در حال بازسازی روابط دوجانبه را بیش از پیش پیش برده و به اعتمادسازی کمک خواهد کرد. دیدار ماه اوت میان وزیر امور خارجه چین و مشاور امنیت ملی هند، پیشرفت قابلتوجهی در حل مناقشه مرزی دیرینه میان دو کشور ایجاد کرد.»
در همین حال، روسیه انگیزههای متفاوتی دارد. تحریمهای غرب به دلیل جنگ در اوکراین، اهمیت شرکای غیراروپایی و غیرآمریکایی را برای روسیه دوچندان کرده است. چین به شریک اقتصادی حیاتی تبدیل شده و هند نیز خریدار عمده نفت روسیه است.
برای پوتین، تعمیق روابط اقتصادی با چین و هند سپری مهم در برابر تحریمها ایجاد میکند؛ ضمن آنکه این اجلاس فرصتی فراهم میآورد تا نشان دهد روسیه همچنان با برخی از بزرگترین اقتصادهای جهان رابطه دارد.
ترامپ تعرفهها را به محور اصلی دستورکار سیاست اقتصادی و خارجی خود تبدیل کرده است، در حالی که واشنگتن همچنان از ابزار تحریم و سایر اقدامات اقتصادی علیه روسیه و ایران استفاده میکند.
برای اعضای گروه بریکس، استفاده از این ابزارها باعث شده است تا توجه بیشتری به کانالهای جایگزین برای تجارت و پرداختها معطوف شود. این گروه درباره افزایش تجارت با ارزهای محلی و توسعه سازوکارهای جایگزین برای پرداختهای فرامرزی گفتوگو کرده است. به گفته باجپایی، هند تلاش کرده است تا بریکس را از حرکت به سمت تلاش گسترده برای «دلارزدایی» دور نگه دارد و در عوض بر استفاده از ارزهای ملی و پرداختهای دیجیتال برای کاهش هزینههای تجارت فرامرزی تأکید ورزد.
روسیه نیز بهطور فزایندهای تجارت خود را خارج از سیستم دلار انجام میدهد، هرچند کرملین همین هفته اعلام کرد که مسکو به دنبال «دلارزدایی» کامل و صریح نیست.
ترامپ پیشتر بریکس را «حملهای به دلار» توصیف و تهدید کرده بود که در صورت تلاش اعضا برای تضعیف ارز آمریکا، علیه آنها تعرفه اعمال خواهد کرد. با این حال، اعضای گروه بریکس در مورد میزان کاهش وابستگی خود به دلار که همچنان بر ذخایر جهانی و تراکنشهای بینالمللی تسلط دارد، اختلاف نظر دارند.
انتهای پیام
