این نشست در ادامه سلسله نشستهای تخصصی همایش ملی حکمرانی خردمندانه برای توسعه پایدار شهری برگزار شد و هدف آن بررسی رویکردهای علمی و کاربردی در حوزه سیاستگذاری شهری و بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهها و نخبگان برای ارتقاء مدیریت شهری است.
رئیس شورای اسلامی استان کرمان در این نشست گفت: شوراها باید از مسائل اجرایی و روزمره فاصله گرفته و با تقویت جایگاه سیاستگذاری و نظارت، نقش مؤثرتری در مدیریت و آینده شهر داشته باشند.
علی میربابایی افزود: شوراها که با رأی مردم انتخاب میشوند، باید حلقه ارتباطی میان مردم و مدیریت شهری باشند اما در عمل گاهی درگیر مسائل اجرایی و روزمره میشوند و از نقش اصلی خود در سیاستگذاری و نظارت فاصله میگیرند.
وی یکی از چالشهای مدیریت شهری را مشخصنبودن مرز مسئولیتهای شورا و شهرداری دانست و اظهار کرد: شورا باید سیاستگذاری و نظارت کند و شهرداری مسئول اجرا باشد.
رئیس شورای اسلامی استان کرمان همچنین بر استفاده بیشتر شوراها از ظرفیت دانشگاهها، نخبگان و کارشناسان تأکید کرد و گفت: تصمیمهای شهری باید بر پایه مطالعات کارشناسی و با هدف تأمین منافع عمومی گرفته شود.
میربابایی همچنین تغییر برنامهها با تغییر دورههای مدیریتی را یکی از مشکلات مدیریت شهری اعلام کرد و افزود: برنامههای کارشناسیشده نباید با تغییر دولت یا شورا کنار گذاشته شوند.
وی با اشاره به برخی پروژههای نیمهتمام در رفسنجان، از جمله پروژه مهمانشهر، تأکید کرد: تغییر رویکردهای مدیریتی و سیاسی میتواند اجرای برنامههای بلندمدت را با مشکل مواجه کند.
رئیس شورای اسلامی استان کرمان در پایان گفت: با تغییر هر دوره شورا نباید همه برنامهها از ابتدا بازنگری شوند و لازم است سازوکاری برای انتقال تجربه و حفظ برنامههای توسعه شهری وجود داشته باشد؛ چرا که تداوم برنامههای کارشناسیشده، لازمه توسعه پایدار شهر است.
در ادامه محسن تویسرکانی شهردار کرمان گفت: امروز مسئله اصلی، شناخت مشکلات نیست، بلکه تبدیل تصمیمها و برنامهها به نتیجه ملموس است و مدیریت شهری باید با مشارکت مردم، نخبگان، سرمایهگذاران و دستگاههای مختلف مسیر توسعه شهر را دنبال کند.
وی با اشاره به تجربه بیش از دو دهه فعالیت در حوزه نظارت و چند سال تجربه مدیریت اجرایی، اظهار کرد: در حوزه مدیریت شهری، آسیبها و مشکلات را بهخوبی میشناسیم و برای بسیاری از آنها نیز راهکارهایی وجود دارد اما پرسش اصلی این است که چرا در مرحله اجرا نمیتوانیم ظرفیتهای مختلف را در کنار یکدیگر قرار دهیم.
تویسرکانی افزود: مدیران شهری برای انجامندادن یک کار، گاهی با دلایل و موانع متعددی مواجه هستند. بنابراین باید به جای تمرکز صرف بر شناسایی مشکل، به دنبال اصلاح فرآیندهایی باشیم که تصمیم را به اجرا و نتیجه تبدیل میکنند.
شهردار کرمان با اشاره به تغییر مفهوم مدیریت شهری گفت: در گذشته بخش عمده وظایف شهرداریها در اموری مانند جمعآوری زباله، آسفالت و ارائه خدمات روزمره خلاصه میشد اما امروز مدیریت شهری مفهومی گستردهتر پیدا کرده و باید به سمت حکمرانی شهری حرکت کند.
وی ادامه داد: مدیریت شهری خوب آن است که امور شهر حتی در نبود مدیر نیز به شکل صحیح ادامه پیدا کند. هنر مدیر این است که سازوکارهایی ایجاد کند که منافع عمومی و خدمت به همه شهروندان، مبنای تصمیمها و اقدامات قرار گیرد.
تویسرکانی یکی از مهمترین اصول مدیریت شهری را قراردادن شهروندان در مرکز اهداف دانست و تأکید کرد: اگر میخواهیم به نتیجه برسیم، باید نقطه کانونی اهداف ما شهروندان و حقوق آنان باشد، نه صرفاً کالبد و فیزیک شهر.
وی افزود: برنامهریزی و مدیریت شهری باید به گونهای باشد که مردم در آن نقش داشته باشند و تصمیمها صرفاً از مسیر دستورهای اداری و بروکراسی شکل نگیرد.
شهردار کرمان، مشارکت مردم در مدیریت شهر را ضرورتی اساسی دانست و گفت: مدیریت شهری باید از ظرفیت شهروندان استفاده کند و به جای اینکه فقط برای مردم تصمیم بگیرد، با مردم برای آینده شهر برنامهریزی کند.
وی با اشاره به تغییر سریع اولویتهای شهری اظهار کرد: ممکن است یک موضوع در مقطعی مهمترین مسئله شهر باشد، اما با تغییر شرایط اجتماعی، اقتصادی و محیطی، اولویتها نیز تغییر کنند.
تویسرکانی بیان کرد: بنابراین مدیریت شهری نمیتواند با یک نسخه ثابت و نگاه جزیرهای اداره شود و باید مسائل شهر را بهصورت مستمر رصد و اولویتهای خود را بهروز کند.
سرمایهگذاری؛ نیازمند هماهنگی میان دستگاهها
شهردار کرمان در ادامه با اشاره به ضرورت جذب سرمایهگذاری در شهرها گفت: امروز جذب سرمایهگذار تنها وظیفه یک دستگاه نیست و برای تحقق یک سرمایهگذاری، مجموعهای از دستگاهها و نهادها باید با یکدیگر هماهنگ باشند.
وی با بیان نمونهای از موانع پیش روی یک سرمایهگذار افزود: ممکن است سرمایهگذاری برای اجرای یک طرح تولیدی آماده باشد، اما تفاوت ضوابط یا تصمیمهای دستگاههای مختلف، فرآیند اجرای پروژه را طولانی و پیچیده کند.
تویسرکانی تأکید کرد: در چنین مواردی گاهی مسئله کمبود اختیار یا تخصص نیست؛ مشکل، فرایند است. اگر دستگاهها در یک چرخه منسجم و هماهنگ عمل نکنند، حتی اختیارات قانونی و دانش تخصصی نیز نمیتواند به نتیجه مطلوب منجر شود.
شهرداری باید تنظیمگر و تسهیلگر باشد
وی با تأکید بر تغییر نقش شهرداریها اظهار کرد: شهرداری نباید خود را صرفاً مجری مستقیم همه امور بداند، بلکه باید بتواند نقش تنظیمگر، هماهنگکننده و تسهیلگر را ایفا کند.
شهردار کرمان افزود: اگر قرار است سرمایهگذاری در شهر افزایش پیدا کند، باید شرایطی ایجاد شود که سرمایهگذار در چارچوب قانون و منافع عمومی، مسیر روشن و قابل پیشبینی برای اجرای پروژه داشته باشد.
وی تصریح کرد: نتیجه مطلوب باید ایجاد منفعت مشترک برای شهر، شهرداری، سرمایهگذار و در نهایت شهروندان باشد.
وی با تأکید بر ضرورت گردآوری ظرفیتهای مختلف شهر گفت: برای حل مسائل شهری نباید جزیرهای فکر کنیم. شهرداری باید بتواند دانشگاه، نخبگان، سرمایهگذاران، دستگاههای اجرایی و شهروندان را در کنار یکدیگر قرار دهد.
تویسرکانی اظهار کرد: شهرداریها از معدود دستگاههایی هستند که با همه سطوح جامعه ارتباط مستقیم دارند و از این ظرفیت میتوان برای حل مسائل شهر و ایجاد مشارکت عمومی استفاده کرد.
حسین قربانی، مدرس دانشگاه و دکترای خطمشیگذاری از دانشگاه تهران هم در این نشست بر ضرورت تعریف درست مسائل شهری، مشارکت ذینفعان، ارزیابی مستمر سیاستها و حرکت مدیریت شهری از تصمیمهای مقطعی به سمت خطمشیگذاری منسجم و آیندهنگر تأکید کرد.
وی با تأکید بر اینکه هر تصمیمی الزاماً خطمشی نیست، اظهار کرد: مدیریت شهری امروز بیش از آنکه با کمبود تصمیم مواجه باشد، به تصمیمهایی منسجم و هماهنگ نیاز دارد.
وی افزود: نخستین گام در مواجهه با مسائل شهری، شناخت و تعریف صحیح مسئله است و مدیران نباید پیش از شناخت دقیق مسئله، راه حل مورد نظر خود را انتخاب و سپس مسئله را بر اساس آن تعریف کنند.
قربانی با اشاره به پیچیدگی مسائل شهری گفت: شهر یک نظام اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فضایی و نهادی است و هیچ دستگاهی بهتنهایی قادر به حل همه مسائل آن نیست.
وی شهرداری، شورای اسلامی شهر، دستگاههای دولتی، بخش خصوصی، دانشگاهها، رسانهها و شهروندان را از جمله بازیگران مؤثر در خطمشیگذاری شهری دانست و بر ضرورت شناخت منافع، قدرت، باورها و گفتمانهای هر یک از این بازیگران تأکید کرد.
قربانی در بخش دیگری از سخنان خود اظهار کرد: اگر مدیریت شهری را صرفاً اداره روزمره شهر بدانیم، مدیر شهری کسی است که مسائل جاری را حل میکند اما اگر مدیریت شهری را بخشی از فرآیند خطمشیگذاری بدانیم، مدیر شهری کسی است که مسیر آینده شهر را شکل میدهد.
وی افزود: تصمیمهای امروز مدیران ممکن است آثار خود را پنج یا ۱۰ سال بعد نشان دهد. بنابراین مدیر شهری باید فراتر از دوره مسئولیت خود به آینده شهر بیندیشد.
انتهای پیام
