به گزارش ایسنا، محمدمهدی علویانمهر با تشریح اهداف و دستاوردهای طرح استادمحوری در سامانه نان اظهار داشت: این طرح با هدف ایجاد پیوند میان ظرفیتهای علمی و پژوهشی دانشگاهها با مسائل و نیازهای واقعی کشور و در راستای اجرای ماده ۹۴ قانون برنامه هفتم توسعه طراحی شده است.
وی افزود: در این طرح تلاش شده است پایاننامهها و رسالههای تحصیلات تکمیلی از مسیر موضوعات صرفاً نظری به سمت پژوهشهای کاربردی و پاسخگو به نیازهای کشور هدایت شوند. بر این اساس، نیازهای دستگاهها و بخشهای مختلف کشور در سامانه نان ثبت شده و استادان دانشگاه میتوانند با انتخاب این نیازها، موضوع پژوهشی تعریف کرده و دانشجوی تحصیلات تکمیلی جذب کنند.
رئیس ISC ادامه داد: این فرآیند یک زنجیره منسجم از «شناسایی نیاز کشور، شناسایی ظرفیت علمی استادان، تعریف موضوع پژوهشی، جذب دانشجو، انجام پژوهش و ارائه راهکار» ایجاد میکند و طرح استادمحوری از دو مسیر اصلی شامل پذیرش دانشجوی دکتری از طریق آزمون سراسری و پذیرش دانشجویان استعداد درخشان در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری اجرا میشود.
علویانمهر با اشاره به آمار اجرای طرح گفت: بررسی دادههای سامانه نان نشان میدهد در بازه زمانی سالهای ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵، در مجموع ۶ هزار و ۸۶۲ نیاز استادمحوری ثبت شده که این نیازها به ۸ هزار و ۵۶۵ فرصت جذب دانشجو در هشت حوزه موضوعی منجر شده است.
وی خاطرنشان کرد: حوزه فنی و مهندسی با ۳۷۳۲ فرصت جذب دانشجو، معادل حدود ۴۳ درصد از کل فرصتها، بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است. پس از آن، علوم انسانی با ۲ هزار و ۲۱۲ فرصت (حدود ۲۵ درصد)، علوم پایه با ۱۳۷۴ فرصت (حدود ۱۵ درصد) و کشاورزی و منابع طبیعی با ۹۳۲ فرصت (حدود ۱۰ درصد) قرار دارند.
رئیس مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام افزود: از نظر تعداد نیازهای ثبتشده نیز حوزه فنی و مهندسی با ۲ هزار و ۸۱۷ نیاز در رتبه نخست قرار دارد و پس از آن علوم انسانی با یک هزار و ۸۳۸ نیاز، علوم پایه با یک هزار و ۵۹ نیاز و کشاورزی و منابع طبیعی با ۷۳۳ نیاز قرار گرفتهاند.
وی تصریح کرد: هر نیاز ثبتشده در سامانه نان میتواند به چند فرصت جذب دانشجو در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری منجر شود که این موضوع ظرفیت بالای طرح برای هدایت هدفمند پژوهشهای دانشگاهی را نشان میدهد.
علویانمهر با اشاره به توزیع نیازها بر اساس مقطع تحصیلی گفت: در تمامی حوزههای علمی، سهم نیازهای مرتبط با مقطع دکتری بیشتر از کارشناسی ارشد بوده است. بیشترین سهم نیازهای دکتری مربوط به حوزه هنر با ۸۰ درصد، تعلیم و تربیت با ۷۴ درصد و علوم انسانی و دامپزشکی هر کدام با ۷۰ درصد بوده است.
وی افزود: در مقابل، حوزههای کشاورزی و منابع طبیعی و فنی و مهندسی ظرفیت بیشتری برای تعریف نیازهای مرتبط با مقطع کارشناسی ارشد داشتهاند که نشاندهنده تنوع نیازهای پژوهشی در رشتههای مختلف است.
رئیس ISC با بیان اینکه تاکنون ۸ هزار و ۳۳ درخواست در ارتباط با طرح استادمحوری ثبت شده است، گفت: از این تعداد، ۵ هزار و ۷۰۴ درخواست، معادل ۷۰ درصد، مربوط به جذب بدون آزمون دانشجویان استعداد درخشان و ۲۳۴۱ درخواست، معادل ۳۰ درصد، مربوط به جذب از طریق آزمون سراسری بوده است.
وی افزود: دانشگاهها با ثبت ۵۷۸۰ درخواست، بیشترین میزان مشارکت را در این طرح داشتهاند و پس از آن پژوهشگاهها با ۹۸۶ درخواست، مؤسسات با ۱۸۴ درخواست، پژوهشکدهها با ۱۵۹ درخواست و سایر نهادها با ۲۱۵ درخواست قرار دارند.
علویانمهر اظهار داشت: در میان مراکز علمی مشارکتکننده، دانشگاه شیراز با ۴۹۲ درخواست بیشترین مشارکت را داشته و پژوهشگاه امور اقتصادی با ۴۷۰ درخواست و دانشگاه شهید بهشتی با ۴۲۷ درخواست در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
وی ادامه داد: در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ نیز دانشگاه اصفهان با اختصاص ۱۹۵ ظرفیت، شامل ۱۷۳ ظرفیت از طریق آزمون و ۲۲ ظرفیت بدون آزمون، بیشترین ظرفیت اختصاصیافته را داشته و دانشگاه شیراز با ۸۳ ظرفیت در جایگاه دوم قرار گرفته است.
رئیس ISC گفت: در بازه سالهای تحصیلی ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴، دانشگاه شیراز با ۵۸ پذیرش نهایی دانشجوی دکتری از طریق آزمون، بیشترین جذب را در طرح استادمحوری داشته است. دانشگاه اصفهان با ۴۹ پذیرش و دانشگاه فردوسی مشهد با ۴۲ پذیرش در رتبههای بعدی قرار دارند.
رئیس مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام با تأکید بر اهمیت ادامه مسیر ارزیابی این طرح گفت: دادههای موجود نشان میدهد طرح استادمحوری در سامانه نان توانسته است سازوکاری نسبتاً منسجم برای اتصال نیازهای کشور به ظرفیت استادان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی ایجاد کند.
وی ادامه داد: ثبت هزاران نیاز پژوهشی، ایجاد فرصتهای متعدد جذب دانشجو و مشارکت دانشگاهها و مراکز علمی سراسر کشور، بیانگر ظرفیت قابل توجه این رویکرد برای حرکت نظام پژوهش کشور به سمت حل مسائل واقعی است.
علویانمهر خاطرنشان کرد: در عین حال، تمرکز بالای نیازها در برخی حوزههای علمی، سهم بالای نیازهای مقطع دکتری و تفاوت میزان مشارکت دانشگاهها و مراکز علمی مختلف، ضرورت بررسی عوامل مؤثر بر توسعه متوازن طرح و افزایش مشارکت همه بخشهای علمی کشور را نشان میدهد.
بر اساس اعلام مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)؛ وی در پایان گفت: گزارش حاضر نخستین مرحله پایش و ارزیابی رویکرد مورد تأکید ماده ۹۴ قانون برنامه هفتم در حوزه پایاننامهها و رسالههاست و در گزارشهای آینده، با اضافه شدن اطلاعات مربوط به طرحهای پژوهشی و منابع مالی مرتبط، امکان ارائه تصویری جامعتر از میزان تحقق اهداف این ماده و حرکت نظام پژوهش کشور به سمت تحقیقات مبتنی بر نیازهای واقعی فراهم خواهد شد.
انتهای پیام