همایش بزرگ شاعران استان به دعوت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران و میزبانی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان بابل، با حضور جمعی از مسئولان استانی و شهرستانی، شاعران انجمنهای ادبی استان، علاقهمندان شعر و ادب و جمعی از شاعران شهرهای علیآبادکتول و گرگان از استان گلستان در مجتمع فرهنگی و هنری باغ هنر بابل برگزار شد.
این همایش با هدف گرامیداشت روز شعر و ادب پارسی و ایجاد فرصتی برای گردهمایی شاعران و فعالان ادبی استان برگزار شد و در جریان آن، شعرخوانی، شاهنامهخوانی، اجرای موسیقی محلی و برنامههای فرهنگی و هنری با محوریت شعر و ادبیات پارسی و بومی مازندران اجرا شد.
از شعر رزمی و بزمی تبری کهن تا تغزل در تبری نو
محمد محمدی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران، در این همایش با اشاره به پیشینه تاریخی و ادبی این خطه، بر گستردگی و تنوع سرمایههای فرهنگی و ادبی مازندران در دورههای مختلف تأکید کرد.
وی با اشاره به ادوار مختلف شعر و ادبیات تبری، از تبری کهن، تبری میانه و تبری نو بهعنوان دورههایی در روند تحول زبان و ادبیات تبری یاد کرد و گفت: در دوره تبری کهن، بخش قابل توجهی از اشعار، مضامین بزمی و رزمی داشت و موضوعاتی مرتبط با اسپهبدان و فضای حماسی آن دوران در آن بازتاب مییافت.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران افزود: در دوره تبری نو، شعر تبری به اوج درخشش خود رسید و در کنار مضامین حماسی، وجه تغزلی و عاشقانه در آن پررنگ شد؛ بهگونهای که روایتهای عاشقانه و داستانهای مرتبط با زندگی شاعران و شخصیتهای این دوره، از طریق شعر، موسیقی و روایتهای شفاهی به نسلهای بعد منتقل شد.
محمدی در ادامه با اشاره به چهرههای شاخص این دوره، از طالب آملی، ملقب به ملکالشعرا، و امیر پازواری، مشهور به شیخ عجم یاد کرد و جایگاه این دو چهره را در تداوم و گسترش شعر و فرهنگ شفاهی مازندران مورد توجه قرار داد.
وی گفت: بخشی از این میراث در قالب داستانها و منظومههایی همچون قصه امیر و گوهر، طالب و زهره و رعنا و نجما استمرار یافته و آنچه در ابتدا بخشی از زندگی و روایتهای واقعی شاعران و مردم این سرزمین بوده، در گذر زمان به شعر، موسیقی و داستانهایی ماندگار در فرهنگ مازندران تبدیل شده است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران با اشاره به تأثیر این میراث شعری بر موسیقی بومی استان، شکلگیری و تداوم مقامها و گونههایی همچون طالبا، نجما و امیری یا امیریخوانی را از جلوههای پیوند عمیق شعر و موسیقی در فرهنگ مازندران دانست و تأکید کرد: کمتر استانی را میتوان یافت که چنین گنجینه گستردهای از میراث فولکلور، شعر و موسیقی داشته باشد که بخشهایی از آن با وجود گذشت زمان، همچنان در فرهنگ مردم استمرار یافته باشد.
محمدی ادامه داد: این استمرار نشان میدهد که شعر در فرهنگ مازندران صرفاً یک قالب ادبی نبوده، بلکه با موسیقی، روایت، زندگی اجتماعی و فرهنگ شفاهی مردم پیوند خورده و بخشی از یک موسیقی ریشهدار و ماندگار در فرهنگ ایران را شکل داده است.
از تبری و طالب آملی تا نیما و شعر معاصر
وی در ادامه با اشاره به محمد بن جریر تبری آملی، جایگاه او را در پیشینه فرهنگی و علمی تبرستان مورد توجه قرار داد و سپس با یادکرد از طالب آملی، به جایگاه این شاعر در شعر دوره صفوی و سبک هندی پرداخت.
محمدی سپس به دوره معاصر پرداخت و با اشاره به نیما یوشیج، شاعر متولد یوش نور، نقش او را در تحول شعر معاصر پارسی و شکلگیری شعر نو مورد توجه قرار داد.
وی در ادامه با اشاره به ارتباط و مراودات ادبی نیما یوشیج و محمدحسین شهریار، این دو شاعر را از چهرههای اثرگذار فضای ادبی معاصر دانست و بر پیوندهای ادبی میان آنان تأکید کرد.
محمدی با اشاره به دامنه جریان ادبی شکلگرفته پیرامون نیما، از چهرههایی همچون مهدی اخوان ثالث، فروغ فرخزاد، سهراب سپهری، احمد شاملو و هوشنگ ابتهاج یاد کرد و در همین زمینه به جلال آلاحمد و سیمین دانشور نیز اشاره داشت و این گستره را نشاندهنده دامنه تأثیرگذاری جریان ادبی و فکری برخاسته از نیما در ادبیات معاصر دانست.
وی همچنین از سلمان هراتی بهعنوان یکی از چهرههای شاخص شعر معاصر مازندران یاد کرد و تداوم حضور شاعران این خطه در جریان شعر معاصر را مورد توجه قرار داد.
چرا مکتب ادبی به نام مازندران شکل نگرفته است؟
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران در ادامه با اشاره به شکلگیری سبکها و جریانهای مختلف در شعر پارسی، از جمله سبک خراسانی، عراقی و هندی و حوزههای ادبی شکلگرفته در مناطق مختلف کشور، این پرسش را مطرح کرد که با وجود چنین پیشینه و ظرفیتی در مازندران، چرا هنوز مکتب یا سبک مشخصی با عنوان مازندران در تاریخ ادبیات تثبیت نشده است.
محمدی با بیان اینکه مازندران چهرههای بزرگی را در دورههای مختلف تاریخی و ادبی در خود پرورش داده است، گفت: ما بزرگانی با چنین پیشینه و جایگاهی داریم، اما آنگونه که باید به این سرمایهها نپرداختهایم و نتوانستهایم جایگاه فرهنگ، ادب و اصالت تاریخی مازندران را آنطور که شایسته است معرفی کنیم.
وی تأکید کرد: از شعر و ادبیات تبری و میراث شفاهی مازندران تا حضور شاعران این خطه در سبکها و جریانهای مختلف شعر پارسی و سپس نقشآفرینی در شعر معاصر، یک مسیر تاریخی و فرهنگی قابل توجه وجود دارد که باید بیشتر شناخته، پژوهش و معرفی شود.
شعرخوانی، شاهنامهخوانی و اجرای موسیقی محلی
در ادامه این همایش، برنامههای متنوع فرهنگی و ادبی اجرا شد که از جمله آن میتوان به شاهنامهخوانی شعرآیین قاسمزاده، نوجوان شاعر و شاهنامهخوان بابل، نمایش کلیپی با موضوع شعر و شاعری در مازندران، اجرای موسیقی محلی و شعرخوانی شاعران اشاره کرد.
سیدمصطفی میرتبار، فرماندار بابل نیز در این مراسم به ایراد سخن پرداخت و بخشی از برنامه را به شعرخوانی اختصاص داد. اجرای این برنامه بر عهده میثم رنجبر از بابل و عقیل زروک از رامسر بود و شاعران حاضر نیز با قرائت اشعار خود، بخشهایی از شعر پارسی و شعر بومی مازندران را ارائه کردند.
به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران در روز دوشنبه 30 شهریور، در پایان این همایش، از پنج شاعر پیشکسوت استان شامل محمد هاشمی از آمل، بهجت یوسفی از تنکابن، احمد غفاری از بابل، فاطمه ملکزاده از رامسر و حجتالله حیدری سوادکوهی از قائمشهر با اهدای لوح و هدیه تجلیل شد.
همایش بزرگ شاعران مازندران با تأکید بر پاسداشت شعر و ادب پارسی، بازشناسی میراث ادبی و فرهنگی استان، تقویت ارتباط میان شاعران و انجمنهای ادبی و ضرورت معرفی ظرفیتهای شعر و ادبیات مازندران در سطح ملی به کار خود پایان داد.
انتهای پیام
