دکتر محسن تجلی در گفت و گو با ایسنا با بیان اینکه انتخاب کولهپشتی نامناسب میتواند سلامت اسکلتی-عضلانی دانشآموزان را به مخاطره بیندازد، اظهار کرد: استفاده از کوله غیرارگونومیک یا سنگین، ریسک تغییر شکل ستون فقرات نظیر اسکولیوز(انحراف ستون فقرات) یا کیفوز (قوز پشتی)، دردهای مزمن گردن و کمر و فشار بر اعصاب شانه را افزایش میدهد؛ آسیبهایی که در صورت عدم پیشگیری، ممکن است تا بزرگسالی گریبانگیر فرد باشد.
قانون طلایی وزن و اندازه کولهپشتی
وی، وزن استاندارد را یکی از فاکتورهای حیاتی دانست و بیان کرد: وزن کولهپشتیِ پر شده نباید از ۱۰ تا ۱۵ درصد وزن بدن دانشآموز فراتر رود. به عنوان مثال دانشآموزی که ۳۰ کیلوگرم وزن دارد، نباید کولهای سنگینتر از ۳ تا ۴.۵ کیلوگرم حمل کند.
تجلی همچنین درباره معیارهای ظاهری و فنی کوله، افزود: طول کولهپشتی باید متناسب با تنه کودک باشد؛ به طوری که از خط کمر پایینتر نیاید و عرض آن نیز از پشت کودک پهنتر نباشد. کولههای بزرگتر از حد، مرکز ثقل را به عقب میکشند و باعث ایجاد حالت قوز در دانشآموز میشوند.
هشدار نسبت به عادتهای غلط حمل کوله
این متخصص طب فیزیکی با تأکید بر ضرورت استفاده از هر دو بند کوله، اظهار کرد: عادت حمل یکطرفه کولهپشتی، یکی از بدترین رفتارهای ارگونومیک است که باعث عدم تقارن عضلانی و انحراف جبرانی ستون فقرات به یک سمت میشود.
وی همچنین ویژگیهای بندها و بخشبندی داخلی را نیز حائز اهمیت دانست و گفت: بندها باید پهن، نرم و دارای بالشتک باشند تا فشار را در ناحیه شانه پخش کنند. همچنین سازماندهی درست وسایل، کلید توزیع وزن است و وسایل سنگینتر باید در نزدیکترین بخش به ستون فقرات قرار گیرند تا مرکز ثقل بدن جابهجا نشود.
علائم هشداردهنده؛ چه زمانی باید نگران شد؟
وی در پاسخ به این پرسش که والدین چگونه متوجه آسیب دیدن فرزندشان شوند؟ گفت: اگر کودک از دردهای گردنی، کمر یا شانه شکایت دارد، آثار قرمزی و کبودی زیر بندهای کوله روی پوست او دیده میشود، یا هنگام راه رفتن تمایل به خم کردن بدن به جلو دارد و یا از بیحسی انگشتان دست شکایت میکند، باید نسبت به اصلاح وزن یا نوع کولهپشتی اقدام فوری صورت گیرد.
دکتر تجلی به اهمیت تقویت عضلات هسته بدن (Core) اشاره و به والدین توصیه کرد: «برای مقاومسازی ستون فقرات در برابر فشارهای روزانه، تمرینات ورزشی تقویتکننده عضلات شکم و کمر مانند حرکت پلانک بسیار مفید است. همچنین آموزش نحوه صحیح بلند کردن کوله از زمین با خم کردن زانوها (به جای خم کردن کمر) باید به دانشآموزان آموزش داده شود.
به گفته وی، اگرچه اصول ارگونومیک برای دختران و پسران در سنین ابتدایی یکسان است، اما در سنین بالاتر، توجه به ابعاد فیزیکی و توده عضلانی برای تنظیمات دقیقتر بندها توصیه میشود.
راهنمای تخصصی انتخاب کولهپشتی استاندارد
این پزشک متخصص در تشریح ویژگیهای فنی یک کولهپشتی ارگونومیک، پنج محور کلیدی را برای تشخیص یک محصول استاندارد از محصول آسیبزا برشمرد:
۱. ویژگیهای حیاتی بندها (شریانهای توزیع وزن)
وی با بیان اینکه بندها وظیفه توزیع وزن را بر عهده دارند، گفت: بندهای شانهای باید حداقل پنج سانتیمتر عرض داشته باشند تا فشار را بر اعصاب ناحیه شانه (شبکه براکیال) متمرکز نکنند؛ بندهای باریک باعث گزگز دستها میشوند. همچنین وجود بند قفسه سینه (Sternum Strap) برای تثبیت کوله و کمربند دور کمر در کولههای سنگینتر، برای انتقال وزن به لگن (قویترین بخش اسکلتی بدن) ضروری است.
۲. مهندسی طراحی پنل پشتی (Back Panel)
این متخصص طب فیزیکی افزود: پشتی کوله نباید صاف و تخت باشد. ساختار باید دارای قوسهای منطبق با انحنای ستون فقرات باشد. همچنین وجود پارچههای مشبک برای تهویه هوا جهت جلوگیری از تعریق، و لایههای نرم در بخش تماسی با بدن برای محافظت در برابر لبههای تیزِ وسایل داخلی، از الزامات یک طراحی صحیح است.
۳. سازماندهی بر اساس اصل «سنگینی در مرکز»
به گفته تجلی، توزیع بار در فضای داخلی اهمیت حیاتی دارد. جیب اصلی باید طوری طراحی شده باشد که سنگینترین کتابها دقیقاً در مرکز و نزدیکترین فاصله به ستون فقرات قرار بگیرند. قراردادن وسایل سنگین در بخشهای بیرونی (دور از کمر)، مانند یک اهرم عمل کرده و کودک را به سمت عقب میکشد.
۴. وزن خالی و جنس بدنه
وی با تأکید بر اینکه کولهپشتی باید پیش از پر شدن، وزن ناچیزی داشته باشد، افزود: از خرید کولههایی که به دلیل جنس چرم سنگین یا فلزات تزئینیِ غیرضروری، خودشان وزن زیادی دارند، خودداری کنید. نایلون یا پلیاستر سبک، بهترین مواد برای کوله دانشآموزی است.
۵. ایمنی در دید (Reflective Strips)
دکتر تجلی یکی از ویژگیهای مغفولمانده را ایمنی در شب دانست و گفت: وجود نوارهای شبرنگ (بازتابدهنده نور) برای دانشآموزانی که در فصل زمستان یا در زمان غروب خورشید تردد میکنند، برای دیده شدن توسط رانندگان حیاتی است.
این متخصص طب فیزیکی به والدین توصیه کرد پیش از نهایی کردن خرید، حتماً این سه تست ساده را در مغازه انجام دهند:
تست نشستن: کوله نباید از خط شانه بالاتر برود و نباید از خط کمر (۵ سانتیمتر بالای لگن) پایینتر بیاید.
تست تکان: از دانشآموز بخواهید کوله را بپوشد و راه برود. کوله باید مانند بخشی از بدن او حرکت کند و نباید تکانهای شدیدی به چپ و راست داشته باشد.
تست انگشت: بندهای شانه را طوری تنظیم کنید که بین بند و شانه کودک، تنها به اندازه دو انگشت فضا باشد.
تجلی در پایان تأکید کرد: والدین نباید صرفاً به برچسبهای تبلیغاتی طراحی ارگونومیک اعتماد کنند؛ بلکه باید خودشان با بررسی لایههای ابری بندها و تست دقیق بند روی سینه، سلامت اسکلتی فرزندشان را تضمین کنند.
انتهای پیام
