نرگس حسینمردی سهشنبه ۳۱ شهریور، در دیدار با نخبگان استان مرکزی اظهار کرد: مأموریتهای بنیاد ملی نخبگان بدون همراهی و همدلی مجموعههای مختلف در استانها بهطور کامل محقق نمیشود و برای استفاده از ظرفیت نخبگان باید یک «ائتلاف نخبگانی» با حضور بنیاد نخبگان، دانشگاهها، پارک علم و فناوری، دستگاههای اجرایی، صنایع، بخش خصوصی و استانداری شکل بگیرد.
وی با اشاره به ظرفیتهای علمی و نخبگانی استان مرکزی افزود: بنیاد نخبگان استان به عنوان حامی جامعه نخبگانی فعالیت میکند، اما حل مسائل و استفاده مؤثر از ظرفیت نخبگان نیازمند همکاری همه بخشهاست و هیچ مجموعهای به تنهایی نمیتواند این مأموریت را به سرانجام برساند. آنچه به عنوان مأموریت بنیاد تعریف شده، زمانی میتواند به نتیجه برسد که مجموعههای مختلف در استان با یکدیگر همراه باشند و ظرفیت علمی و تخصصی نخبگان را در مسیر حل مسائل واقعی کشور به کار گیرند.
حسینمردی ادامه داد: در دیدار با استاندار مرکزی و معاونان استانداری، توجه به ظرفیت نخبگان و اهمیت نقش آنان در استان کاملاً ملموس بود و انتظار میرود دستگاههای اجرایی، دانشگاهها، بخش خصوصی و صنایع نیز در کنار بنیاد برای بهرهگیری از این ظرفیت وارد عمل شوند.
معاون سرآمدان و نخبگان بنیاد ملی نخبگان گفت: طی حدود ۲۰ سال گذشته، بنیاد ملی نخبگان با کمک بازوان اجرایی خود در استانها، اقدامات گستردهای در زمینه شناسایی و حمایت از استعدادهای برتر انجام داده و طرحهایی مانند شهید رضایی، شهید احمدی روشن و مرحوم کاظمی آشتیانی در سطوح مختلف دانشآموزی، دانشجویی و استادان دانشگاه اجرا شده است.
وی افزود: با وجود این حمایتها، پرسش مهمی که همواره مطرح بوده این است که هدف بنیاد صرفاً شناسایی استعداد و ارائه حمایت است یا اینکه پس از شناسایی و حمایت، مسئولیت دیگری نیز متوجه فرد نخبه میشود.
حسینمردی با بیان اینکه نخبه پس از شناسایی باید نسبت به جامعه و مسائل کشور احساس مسئولیت کند، گفت: باید به یک برنامه عملیاتی و مدل جدید برسیم که در آن نقش نخبگان، میزان اثرگذاری آنان و مسئولیتی که بر عهده دارند، پررنگتر شود.
معاون بنیاد ملی نخبگان با اشاره به ضرورت توجه به موانع موجود در مسیر فعالیت نخبگان گفت: ممکن است در مسیر اجرای برنامهها موانعی وجود داشته باشد که برای برخی خوشایند نباشد، اما باید این موانع را پذیرفت، علت شکلگیری آنها را شناخت و برای رفعشان راهکار پیدا کرد. نمیتوان صرفاً به این دلیل که طرحی از سوی جامعه نخبگانی مطرح شده است، آن را بدون توجه به نتیجه و خروجی اجرا کرد؛ چراکه اگر طرحی خروجی مشخص نداشته باشد، میتواند به اعتبار بنیاد ملی نخبگان و جامعه نخبگانی آسیب بزند.
وی با اشاره به تجربه فراخوان جذب استعدادهای برتر در دستگاههای اجرایی بیان کرد: در سومین فراخوان جذب، حدود ۳۸ هزار نفر متقاضی بودند، در حالی که ظرفیت جذب استعدادهای برتر حدود دو هزار نفر بود.
معاون سرآمدان و نخبگان بنیاد ملی نخبگان ادامه داد: بسیاری از متقاضیان پس از پایان تحصیل، دغدغه پیدا کردن شغل و جایگاه حرفهای داشتند و مواجهه با افرادی که امکان جذب آنها به دلیل محدودیت ظرفیت وجود نداشت، برای مسئولان بنیاد نیز دشوار بود؛ چراکه دغدغه این افراد قابل درک بود.
وی تصریح کرد: با این حال، باید میان مأموریت بنیاد ملی نخبگان و اشتغالزایی برای همه فارغالتحصیلان تفاوت قائل شد. بنیاد مأموریت ندارد برای همه فارغالتحصیلان شغل ایجاد کند، بلکه در فرآیند جذب استعدادهای برتر، به دستگاههای اجرایی کمک میکند تا بخشی از نیروهای مورد نیاز خود را از میان استعدادهای برتر و نخبگان، بر اساس شاخصهای مشخص، شناسایی و انتخاب کنند.
حسینمردی گفت: افرادی که در این فرآیند قرار نمیگیرند نیز دارای حق و دغدغه هستند، اما نمیتوان همه طرحها و درخواستها را صرفاً به عنوان طرح بنیاد ملی نخبگان پذیرفت؛ زیرا هر طرح با هدف مشخصی طراحی شده و باید در همان چارچوب ارزیابی شود.
وی در ادامه با اشاره به هیئتهای اندیشهورز استان مرکزی اظهار کرد: هیئتهای اندیشهورز میتوانند محل تعامل استانداری، دستگاههای اجرایی و جامعه دانشگاهی باشند و در بررسی و حل مسائل اولویتدار استان نقش ایفا کنند. ظرفیت بنیاد نخبگان استان بر اساس سیاستها و بودجه بنیاد ملی نخبگان طراحی شده و سه هیئت در این چارچوب پیشبینی شده است، اما تشکیل هستههای مورد حمایت بنیاد تابع معیارها و سازوکارهای مشخصی است.
معاون سرآمدان و نخبگان بنیاد ملی نخبگان افزود: اولویتهای تأییدشده استان مرکزی در سال ۱۴۰۵ به معنای تأیید قطعی هستههای پیشنهادی نیست و هر هسته برای تشکیل باید ویژگیها و شاخصهای تعیینشده را داشته باشد. ممکن است موضوعی در فهرست اولویتهای استان قرار داشته باشد و یک هسته نیز درباره آن تشکیل شود، اما همه شاخصهای موردنظر سازمانهای بالادستی را نداشته باشد؛ بنابراین باید میان «اولویت موضوع» و «تأیید هسته» تفاوت قائل شد.
حسینمردی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به روند ثبت درخواستهای مربوط به هیئتهای پیشنهادی استان مرکزی گفت: از مسئول دفتر توسعه بخشی خواستهام تاریخ دقیق ارسال درخواست و تکمیل کاربرگهای مربوط به هیئتهای استان برای بنیاد ملی نخبگان بررسی و اعلام شود تا روند طیشده بهصورت دقیق مشخص شود.
اعتبار مالیاتی، مسیر جدیدی برای تقویت مشارکت شرکتها در طرحهای نخبگانی است
مدیرکل دفتر اثربخشی بخش سرآمدان و نخبگان بنیاد ملی نخبگان، نیز با اشاره به بازنگری برنامههای بنیاد در چارچوب رویکرد جدید این مجموعه، گفت: یکی از ظرفیتهایی که در حال پیگیری برای استفاده از آن در طرحهای بنیاد هستیم، ظرفیت اعتبار مالیاتی قانون جهش تولید دانشبنیان است که میتواند زمینه مشارکت بیشتر شرکتها در طرحهای نخبگانی را فراهم کند.
محمد مهرآبادی با اشاره به ظرفیتهای پیشبینیشده در قانون جهش تولید دانشبنیان اظهار کرد: در این قانون ظرفیتهایی برای حمایت از پروژههای تحقیق و توسعه شرکتها و همکاری آنها با دانشگاهها در نظر گرفته شده است که میتوان از این ظرفیتها برای پیشبرد طرحهای بنیاد ملی نخبگان نیز استفاده کرد.
مهرآبادی افزود: قانون جهش تولید دانشبنیان از قوانین مترقی کشور در حوزه فناوری و نوآوری است و ظرفیت اعتبار مالیاتی آن میتواند در صورت فراهم شدن سازوکارهای لازم، به یکی از ابزارهای مؤثر برای توسعه همکاری میان شرکتها، دانشگاهها و جامعه نخبگانی تبدیل شود.
وی ادامه داد: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری بهصورت شفاهی مجوز استفاده از ظرفیت اعتبار مالیاتی در طراحی طرحهای بنیاد را اعلام کرده است، اما برای اجرای آن نیازمند ابلاغ مکتوب هستیم و امیدواریم این مجوز در سال جاری دریافت شود.
مدیرکل دفتر اثربخشی بخش سرآمدان و نخبگان بنیاد ملی نخبگان با اشاره به طرح «شتاب» گفت: این طرح تاکنون عمدتاً تقاضامحور بوده و بنیاد در قالب یک دستگاه مجری با شرکتها همکاری میکرد و بخشی از هزینهها، حدود ۵۰ درصد، از سوی بنیاد تأمین میشد.
وی افزود: در صورت قرار گرفتن طرح شتاب در چارچوب اعتبار مالیاتی، سهمی که شرکت برای اجرای پروژه پرداخت میکند میتواند از محل اعتبار مالیاتی آن شرکت محاسبه شود؛ بنابراین این سازوکار میتواند شرایط بسیار مناسبتری برای ورود شرکتها به طرحهای نخبگانی و استفاده از ظرفیت نخبگان ایجاد کند. استفاده از اعتبار مالیاتی تنها به طرحهای بنیاد محدود نمیشود و میتواند در موضوع جذب نخبگان نیز مورد استفاده قرار گیرد، بهویژه در بخش خصوصی که ظرفیت قابل توجهی برای بهکارگیری نیروهای نخبه دارد.
مهرآبادی با اشاره به مصوبه هیئت وزیران درباره ظرفیت جذب نخبگان در دستگاههای اجرایی اظهار کرد: بر اساس این مصوبه، ۲۰ درصد از ظرفیت نیروی انسانی دستگاههای اجرایی باید از میان نخبگان تأمین شود. شرکتهای خصوصی نیز در صورت جذب برگزیدگان بنیاد ملی نخبگان و پرداخت حقوق متعارف به آنها میتوانند از ظرفیت اعتبار مالیاتی استفاده کنند و هزینه حقوق پرداختی به این نخبگان، مطابق سازوکار پیشبینیشده، از محل اعتبار مالیاتی شرکت قابل محاسبه خواهد بود.
وی در ادامه از آماده شدن پیشنویس طرح «پیشگامان» در همین راستا خبر داد و گفت: در این طرح، فرصت مطالعاتی اعضای هیئت علمی در صنعت پیشبینی شده و علاوه بر پرداخت حمایتهای نقدی به برگزیدگان، مشوقهایی نیز برای دوره پس از پایان فرصت مطالعاتی در نظر گرفته شده است. از جمله این مشوقها میتوان به پیوند ظرفیتهای حاصل از این دوره با حوزههای علمی و همچنین استفاده از ظرفیت طرح شتاب اشاره کرد تا ارتباط ایجادشده میان استاد دانشگاه و صنعت صرفاً به دوره فرصت مطالعاتی محدود نشود و بتواند ادامه پیدا کند.
مدیرکل دفتر اثربخشی بخش سرآمدان و نخبگان بنیاد ملی نخبگان همچنین از طراحی طرح «پیشسازان» خبر داد و گفت: این طرح با هدف فراهم کردن فرصت مطالعاتی یکساله برای اعضای هیئت علمی برگزیده بنیاد در کشورهای خارجی و در حوزههای اولویتدار کشور طراحی شده است. جزئیات این طرح پس از طی مراحل لازم اطلاعرسانی خواهد شد تا اعضای هیئت علمی مشمول بتوانند از این ظرفیت برای ارتقای توان علمی و انتقال تجربه و دانش در حوزههای اولویتدار کشور استفاده کنند.
مهرآبادی در بخش دیگری از سخنان خود اظهار کرد: بنیاد ملی نخبگان در حال برونسپاری و واگذاری اجرای برخی طرحهایی است که پیش از این در سطح ستاد انجام میشد و نخستین اقدام در این زمینه، واگذاری هیئتهای اندیشهورز به استانها بوده که حدود یک ماه است انجام شده و تصمیم گرفته شده دامنه اختیار اجرای طرح و نظارت بر آن نیز به خود استانها واگذار شود و ستاد بنیاد در پایان سال، بر مبنای خروجی و عملکرد هر استان، ظرفیت آن استان برای سال آینده را تعیین خواهد کرد.
حمایت از نخبگان باید به اثرگذاری در چرخه فناوری و نوآوری منجر شود
رئیس پارک علم و فناوری استان مرکزی نیز با تشریح نقش پارک علم و فناوری در پیوند میان دانشگاه و بازار، گفت: پارک علم و فناوری یک نهاد بینابینی میان نهاد علم و بازار و ثروت است و مأموریت اصلی آن تسهیل مسیر تبدیل تحقیقات و ایدههای علمی به کسبوکار، محصول و خدمت فناورانه است.
حمید قاسمی افزود: یکی از نقشهای مهم پارک علم و فناوری این است که بتواند جایگاه نخبگان را در چرخه فناوری استان بهدرستی تعریف و زمینه اثرگذاری آنان را فراهم کند؛ به همین دلیل رویکرد حمایتی پارک باید به سمت حمایت از اثرگذاری نخبگان در چرخه فناوری و نوآوری استان و کشور حرکت کند.
وی با تشریح مأموریت این مجموعه ادامه داد: پارک علم و فناوری در نقطه اتصال نهاد علم و بازار و ثروت قرار دارد و وظیفه آن تسهیلگری برای تبدیل دستاوردهای پژوهشی و علمی، بهویژه تحقیقات انجامشده در دانشگاهها، به ثروت، کسبوکار و محصول است.
وی بیان کرد: در بخش دانشگاهی، پارک تلاش میکند ایدهها و فعالیتهای فناورانهای را که از سوی دانشجویان و اعضای جامعه علمی شکل میگیرد، شناسایی و اعتبارسنجی کند و از سوی دیگر با صنایع در ارتباط است؛ چراکه صنایع در بسیاری از موارد خریدار و مصرفکننده فناوریهایی هستند که در دانشگاهها و مجموعههای فناور شکل میگیرند.
قاسمی با اشاره به اهمیت وجود سایر اجزای زیستبوم فناوری و نوآوری گفت: در کنار دانشگاه و صنعت، بازار، نهادهای مالی و سایر مجموعههای مرتبط نیز باید در این چرخه حضور داشته باشند و یکی از مسائل مهم، جبران شکاف موجود در حوزه تأمین سرمایه و تأمین مالی پروژههای فناورانه است.
وی با اشاره به فعالیت صندوق پژوهش و فناوری استان مرکزی اظهار کرد: این صندوق به عنوان یک مجموعه خصوصی در کنار پارک علم و فناوری قرار گرفته تا در زمینه تأمین سرمایه و تأمین مالی پروژههای فناورانهای که در استان به منابع مالی نیاز دارند، نقشآفرینی کند و کمک میکند ایدهها و طرحهایی که از نظر فنی و فناورانه ظرفیت رشد دارند، صرفاً به دلیل کمبود منابع مالی از چرخه فناوری خارج نشوند.
قاسمی در ادامه با تشریح رویکرد حمایتی پارک علم و فناوری در قبال نخبگان گفت: در چارچوب جدید حمایت از نخبگان، یکی از نقشهای پارک این است که نخبگان را در جایگاه مناسب خود در چرخه فناوری قرار دهد و حمایتها را از حمایتهای فردمحور به سمت حمایت از اثرگذاری آنان در چرخه فناوری و نوآوری استان و کشور هدایت کند. رسالت پارک علم و فناوری، حمایت از کسبوکارها و ایدههایی است که میتوانند مسیر خود را برای تبدیل شدن به محصول یا خدمت فناورانه و نوآورانه طی کنند.
وی با اشاره به اینکه حدود ۲۰۰ شرکت در این مجموعه فعالیت میکنند، از نخبگان و صاحبان ایده خواست از ظرفیتهای پارک علم و فناوری برای توسعه ایدههای خود استفاده کنند و گفت: نخبگان و صاحبان ایده میتوانند با مراجعه به وبسایت پارک، ایدههای خود را به هر روشی که برایشان راحتتر است به پارک ارائه کنند تا فرآیند بررسی، پذیرش و حمایت از ایده انجام شود.
پارادایم جدید بنیاد، نقشآفرینی نخبگان در حل مسائل کشور است
رئیس بنیاد نخبگان استان مرکزی نیز با اشاره به تحولات جدید در بنیاد ملی نخبگان گفت: در حال حاضر تحول مهمی در زیستبوم فناوری و نوآوری کشور در حال شکلگیری است و رویکرد و پارادایم جدیدی برای ایجاد یک زنجیره منسجم در زیستبوم فناوری و نوآوری دنبال می شود. هدف از این رویکرد جدید، ایجاد یک جهش در نظام آموزش نخبگانی و نظام فناوری کشور است و بنیاد ملی نخبگان نیز به عنوان یکی از حلقههای اصلی این زنجیره، وظیفه مهمی در شناسایی و هدایت استعدادهای برتر و فراهم کردن زمینه اثربخشی بیشتر آنان دارد.
وحید طهماسبی با بیان اینکه هدف نهایی، استفاده مؤثرتر از ظرفیت نخبگان برای پیشرفت کشور است، اظهار کرد: استعدادهایی که در بنیاد ملی نخبگان شناسایی میشوند باید بتوانند در بالاترین سطح ممکن اثربخشی قرار گیرند و ظرفیت علمی و تخصصی آنها بیش از گذشته در مسیر آبادانی و پیشرفت کشور به کار گرفته شود. در پارادایم جدید، موضوع از حمایتهای فردی فراتر رفته و «حل مسئله» و قرار گرفتن نخبگان در یک چرخه مشخص میان فضای علمی و صنعت مورد توجه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: هدف این است که نخبگان در زنجیرهای قرار گیرند که یک سوی آن ظرفیت و توانمندی نخبه و سوی دیگر آن مسائل واقعی کشور باشد تا ظرفیت نخبگانی در مسیر حل این مسائل به کار گرفته شود. برای اینکه نخبگان بتوانند در حل مسائل کشور نقش مؤثری داشته باشند، توانمندسازی آنان و شناخت دقیق مسائل ضرورت دارد و رسالتهایی که برای هر بخش تعریف میشود نیز باید روشن و دقیق باشد.
رئیس بنیاد نخبگان استان مرکزی با تأکید بر ضرورت مشارکت جامعه نخبگانی در این فرآیند گفت: تحقق این رویکرد جدید نیازمند هماندیشی، گفتوگو و تعامل مستمر با نخبگان است و باید فرصت کافی برای رفتوآمد دیدگاهها و انتقال تجربیات فراهم شود.
انتهای پیام
