سالهاست باغ شریعت بخشی از منظره آشنای اردبیل است؛ باغی پشت دیوار که اگرچه شهروندان امکان ورود به آن را نداشتند اما درختان بلند، شاخههای بیرونزده از دیوار و گاهی صدای پرندگان، حضور آن را به رهگذران یادآوری میکرد. حالا این باغ در آستانه بازگشایی قرار گرفته و قرار است با عنوان باغ مفاخر با طراحی جدید و امکاناتی متفاوت به فضای عمومی شهر بازگردد.
باغی که قرار است به شهر بازگردد
شهردار اردبیل میگوید: تلاش شهرداری و شورای شهر این است که بدون تغییر کاربری حتی یک مترمربع، باغ به شهروندان تحویل داده شود و از ابتدا نیز تصمیم بر این بوده که این فضای سبز در قالب باغ ایرانی در اختیار مردم قرار گیرد.
محمود صفری درباره وضعیت درختان باغ نیز عنوان میکند: نزدیک به ۱۶۰۰ اصله درخت جدید در مجموعه کاشته شده و برخی درختان که نیاز به جابهجایی داشتند در داخل باغ جابهجا شدهاند. البته روند حفظ و نگهداری درختان از ابتدای اجرای طرح مورد توجه بوده و درختهایی که خشک شده و کارآیی نداشتهاند، با درختان جدید مثمر جایگزین شدهاند.
طرح جدید باغ تنها به فضای سبز محدود نمیشود و مسیرهای پیادهروی، فضاهای نشستن و عکاسی، آبنما، برکه طبیعی، محل نصب سردیس مفاخر شهر، پارکینگ و فضاهای خدماتی نیز برای آن پیشبینی شده است.
نقی باقرزاده معاون امور زیربنایی و حملونقل شهری شهرداری اردبیل میگوید: طراحی باغ با برگزاری مسابقه در سطح کشور انجام شده و طرح منتخب برای اجرا انتخاب شده است. دیوارهای پیرامونی باغ نیز به صورت ترکیبی برای نصب سردیس و ایجاد محل نشستن طراحی شدهاند تا در ساختار جدید باغ نیز بخشی از فضای عمومی مجموعه باشند.
روایت باقی مانده از پشت دیوارها
برای بسیاری از شهروندان، شناخت باغ شریعت سالها تنها از پشت همان دیوارها شکل گرفته است به همین دلیل روایت کسبه و ساکنان قدیمی اطراف باغ میتواند بخشی از تصویر گذشته این مجموعه را بازسازی کند.
در گفتوگو با برخی کسبه قدیمی اطراف باغ، تصویری که از گذشته مجموعه روایت میشود، باغی با درختان قابل توجه است؛ درختانی که به گفته یکی از کسبه قدیمی تنها در حاشیه قرار نداشتند و بخش میانی باغ نیز از پوشش درختی خالی نبوده است.
این روایت اما با توضیح مدیریت شهری درباره وضعیت بخش میانی باغ یکسان نیست. در روایت مدیریت شهری، بخش میانی باغ در گذشته بیشتر حالت زمین کشاورزی داشته و عمده کاشتها در حاشیه قرار داشته است. همین تفاوت روایتها، اهمیت تصاویر قدیمی و هوایی باغ را بیشتر میکند؛ تصاویری که در کنار گفتههای ساکنان و توضیحات مسئولان میتوانند تصویر دقیقتری از وضعیت گذشته این مجموعه ارائه دهند.
خاطره درختان و صدای پرندگان
آنچه از باغ شریعت در حافظه ساکنان اطراف باقی مانده، فقط شکل و تعداد درختان نیست. سالها عبور از کنار باغ، صدای پرندگانی را نیز به بخشی از خاطره این محدوده تبدیل کرده است. درختان بلند باغ محل حضور پرندگان بودند و لانههای بزرگ آنها از بیرون دیده میشد. صدای پرندگان بهویژه کلاغها هنگام عبور از کنار دیوار باغ به گوش میرسید و گاهی میشد پرواز آنها را بر فراز درختان دنبال کرد. این خاطره بیشتر از آنکه موضوعی جداگانه باشد، بخشی از تصویری است که شهروندان از باغ شریعت در ذهن دارند؛ تصویری از درختان بلند، سایهسار و صداهایی که از پشت دیوار به خیابان میرسید.
امروز در بخشهایی از باغ دیگر همان لانهها و پروازها دیده نمیشود؛ موضوعی که ارتباط مستقیمی با تغییر پوشش درختی آن بخش دارد. با این حال، با رشد دوباره درختان، بازگشت تدریجی این بخش از حیات طبیعی باغ نیز دور از انتظار نیست.
پشت باز شدن درهای باغ
رسیدن باغ شریعت به مرحله فعلی تنها به طراحی و اجرای فضای جدید محدود نبوده است. موضوع تملک و تعیین تکلیف حقوق مالکان نیز سالها بخشی از مسیر این مجموعه بوده است. علی نیکزاد، نایبرئیس اول مجلس شورای اسلامی از پرداخت بالغ بر ۸۵۰ میلیارد تومان بر اساس کارشناسی و برای افرادی که نسبت به باغ حق و حقوق داشتهاند خبر میدهد.
این بخش از فرآیند یکی از مراحل مهمی بوده که پیش از رسیدن باغ به وضعیت فعلی دنبال شده و زمینه را برای اجرای طرح ساماندهی و بازگشت مجموعه به فضای عمومی شهر فراهم کرده است.حالا شهردار اردبیل از باغ ایرانی، کاشت حدود ۱۶۰۰ اصله درخت جدید، مسیرهای پیادهروی، فضاهای نشستن، آبنما، برکه و سردیسهای مفاخر سخن میگوید؛ مجموعهای که قرار است پس از سالها پشت دیوار ماندن، درهای خود را به روی شهروندان باز کند.
در سوی دیگر باغ شریعت همچنان در حافظه بخشی از شهروندان با همان درختان قدیمی، شاخههایی که از پشت دیوار دیده میشدند، لانههای بزرگ و صدای پرندگانی که از داخل باغ به خیابان میرسیدند شناخته میشود.
اکنون این دو تصویر قرار است در یک نقطه به هم برسند؛ باغی با کارکرد عمومی جدید که بر بستر همان باغ قدیمی شکل گرفته است و پس از سالها شهروندان قرار است این بار نه از پشت دیوار، بلکه از داخل باغ، درختان و فضای آن را ببینند؛ باغی که برای شهر، هم یک فضای عمومی جدید است و هم بخشی از خاطره شهری اردبیل.
انتهای پیام
