مهدی محمودوند در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به میراث دفاع مقدس برای نسل امروز اظهار کرد: میراث دفاع مقدس مجموعهای از ارزشهای بههمپیوسته همچون ایمان و معنویت، وحدت و همبستگی، خودباوری و مقاومت، خلاقیت و خودکفایی و هویتی مبتنی بر ایرانیت و اسلامیت است.
وی افزود: دفاع مقدس یک تجربه زیسته و آزمودهشده برای حراست از استقلال و عزت ملی است و انتقال صحیح و هنرمندانه این تجربه به نسل جوان میتواند در ساختن آینده نقش داشته باشد.
محمودوند با اشاره به درسهای دفاع مقدس در عرصه سیاست و امنیت، گفت: یکی از مهمترین دستاوردهای آن دوران، تقویت اعتمادبهنفس و خودباوری ملی بود. این تجربه نشان داد که میتوان با تکیه بر توان داخلی و ظرفیت جوانان در برابر تهدیدها ایستادگی کرد.
وی ادامه داد: دفاع مقدس همچنین تجربهای از مقاومت، بازدارندگی و استفاده از ظرفیتهای داخلی بود که میتوان از ابعاد مختلف آن برای شناخت مسائل امروز بهره گرفت.
نسل امروز پرسشگر است، نه بیگانه با دفاع مقدس
مسئول بسیج رسانه لرستان با بیان اینکه نسل امروز با دفاع مقدس هشتساله بیگانه نیست، تصریح کرد: رابطه این نسل با دفاع مقدس الزاماً از جنس اطاعت و تقدیس صرف نیست؛ نسل امروز پرسشگر، انتقادی و در جستوجوی معنای تازه است و میخواهد بداند چرا و چگونه جنگیدیم؟ و این جنگ چه ارتباطی با زندگی امروز من دارد؟
وی افزود: میتوان گفت آشنایی نسل امروز با دفاع مقدس در مواردی دانش سطحی اما پرسشگر، عاطفهای متغیر از تعلق تا بیتفاوتی و گفتمانی نیازمند زبان و رسانه جدید است.
محمودوند تأکید کرد: برای ایجاد ارتباط میان نسل جدید و دفاع مقدس باید از روایتهای صادقانه، هنرمندانه و متناسب با زبان نسل امروز استفاده کرد؛ روایتهایی که نه به اسطورهسازی مطلق منجر شوند و نه زمینه تحریف و نفی واقعیتها را فراهم کنند.
انتقال فرهنگ دفاع مقدس یک پروژه فرهنگی چندوجهی است
وی درباره شیوههای مؤثر انتقال مفاهیم دفاع مقدس گفت: این موضوع یک پروژه فرهنگی چندوجهی است که نیازمند همافزایی نهادهای آموزشی، رسانهها، هنرمندان و خود نسل جوان است.
مسئول بسیج رسانه لرستان ادامه داد: استفاده از زبان هنر بهعنوان ابزاری عاطفی و ماندگار، جدی گرفتن فضای مجازی بهعنوان یکی از عرصههای اصلی ارتباط فرهنگی، تبدیل آموزش و پرورش به یکی از کانونهای نهادینهسازی این فرهنگ و بازآفرینی روایتگری با زبان و حضور راویان نسل جدید از جمله اقداماتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: خود جوانان نیز باید از مخاطب صرف خارج شوند و به کنشگر اصلی در فرآیند انتقال مفاهیم دفاع مقدس تبدیل شوند. هدف نباید صرفاً انتقال اطلاعات تاریخی باشد، بلکه باید به ایجاد پیوند عاطفی و درک عمیقتر از ارزشهای دفاع مقدس متناسب با پرسشها و نیازهای نسل امروز منجر شود.
روایت دفاع مقدس نباید فقط به هفته دفاع مقدس محدود شود
محمودوند با اشاره به نقش خانوادههای شهدا، جانبازان و ایثارگران در انتقال این فرهنگ اظهار کرد: استفاده از خاطرات و بیان واقعیتهای دفاع مقدس توسط ایثارگران نباید به مناسبتهای خاص و هفته دفاع مقدس محدود شود.
وی گفت: برای تأثیرگذاری پایدار، روایتگری دفاع مقدس باید به یک جریان مستمر فرهنگی و اجتماعی تبدیل شود و در این مسیر همکاری نهادهایی مانند بنیاد شهید، آموزش و پرورش، مساجد و کانونهای فرهنگی ضروری است.
مسئول بسیج رسانه لرستان خانوادههای شهدا، جانبازان و ایثارگران را از معتبرترین راویان دفاع مقدس دانست و افزود: تجربه زیسته این افراد چیزی است که هیچ رسانه یا کتابی نمیتواند بهطور کامل منتقل کند.
وی ادامه داد: با بهرهگیری از زبان هنر، فناوریهای نوین و مشارکت فعال نسل جوان میتوان این میراث را به شکلی صادقانه، تأثیرگذار و ماندگار به نسل امروز و آینده منتقل کرد.
خاطرات رزمندگان عادی نباید فراموش شود
محمودوند با تأکید بر ضرورت ثبت فوری تاریخ شفاهی دفاع مقدس، گفت: نخستین و فوریترین اقدام، جمعآوری سیستماتیک و گسترده خاطرات همه افرادی است که به نحوی با جنگ درگیر بودهاند.
وی افزود: این خاطرات نباید تنها به فرماندهان و رزمندگان شناختهشده محدود شود. رزمندگان عادی، جانبازان، آزادگان، امدادگران، رانندگان، آشپزها و نیروهای پشتیبانی و لجستیک نیز روایتهای منحصربهفردی دارند.
مسئول بسیج رسانه لرستان ادامه داد: خاطرات خانوادههای شهدا، از پدران و مادران گرفته تا همسران و فرزندان نیز اهمیت ویژهای دارد، چراکه بخش عاطفی و کمتر دیدهشده جنگ را نمایندگی میکند.
وی با اشاره به ضرورت سرعت بخشیدن به این فرآیند خاطرنشان کرد: با توجه به افزایش سن بسیاری از پیشکسوتان، هر روز تأخیر میتواند به معنای از دست دادن بخشی از این گنجینه باشد. هر رزمنده یک دفترچه خاطره است و باید پیش از آنکه فرصت از دست برود، این روایتها ثبت و حفظ شوند.
سهم نوجوانان در دفاع مقدس کمتر دیده شده است
محمودوند یکی از خلأهای موجود در بازنمایی دفاع مقدس را کمتوجهی به نقش نوجوانان دانست و گفت: دفاع مقدس را میتوان دوره حضور و نقشآفرینی نوجوانان نیز دانست و بخش مهمی از بار زندگی اجتماعی و حتی حضور در میدان جنگ بر دوش نوجوانان قرار داشت.
وی افزود: با وجود حضور حدود ۳۶ هزار دانشآموز در میان شهدای جنگ، سینمای دفاع مقدس کمتر به زندگی، دغدغهها و قهرمانیهای این نسل پرداخته است.
مسئول بسیج رسانه لرستان تصریح کرد: این موضوع یک سرمایه عظیم برای تولید آثار هنری و سینمایی است که میتواند با روایتهای انسانی و واقعی، ارتباط نسل امروز با آن دوره را تقویت کند.
جبهه فقط خط مقدم نبود
وی با تأکید بر اینکه دفاع مقدس محدود به خط مقدم نبود، اظهار کرد: پرستاران، رانندگان، معلمان، امدادگران و خانوادهها نیز در آن دوران نقش داشتند و بخش مهمی از پشتیبانی جنگ بر دوش مردم بود.
محمودوند گفت: در دفاع مقدس گروهها و سلیقههای مختلف برای یک هدف ملی در کنار یکدیگر قرار گرفتند و این تجربه میتواند برای جامعه امروز نیز آموزنده باشد.
وی ادامه داد: نسل امروز میتواند از تجربه دفاع مقدس نه بهعنوان یک نسخه آماده، بلکه بهعنوان یک مکتب مقاومت، همبستگی و مسئولیتپذیری استفاده کند.
مشارکت مدنی یکی از درسهای اجتماعی دفاع مقدس است
مسئول بسیج رسانه لرستان با اشاره به نقش مردم در دوران دفاع مقدس اظهار کرد: در آن دوران فقط دولت و ارتش نقش نداشتند؛ مردم عادی، خانوادهها، محلهها، مساجد، مدارس و گروههای خودجوش نیز در پشتیبانی، امدادرسانی، تدارکات و حفظ روحیه عمومی نقشآفرین بودند.
وی افزود: این تجربه به نسل امروز میآموزد که حل مشکلات اجتماعی تنها وظیفه مسئولان نیست و مشارکت مدنی و شبکههای محلی میتواند در حل مسائل مؤثر باشد.
محمودوند خاطرنشان کرد: جنگ موجب شد گروههایی با قومیتها، زبانها و سلیقههای مختلف برای یک هدف مشترک در کنار هم قرار گیرند و این تجربه همبستگی اجتماعی میتواند در شرایط مختلف مورد توجه قرار گیرد.
تجربه دفاع مقدس در مدیریت بحران قابل استفاده است
وی دفاع مقدس را یک تجربه بزرگ در مدیریت بحران دانست و گفت: تشکیل گروههای امدادی، پشتیبانی، اطلاعات، تدارکات و ارتباطات از جمله تجربههایی بود که در دوران جنگ شکل گرفت و میتوان از برخی ابعاد آن در مدیریت بحرانهای امروز مانند زلزله، سیل، کمآبی و دیگر بحرانهای اجتماعی و اقتصادی بهره گرفت.
سینما و فضای مجازی ظرفیتهای مهمی برای روایت دفاع مقدس هستند
محمودوند با اشاره به نقش رسانه، سینما و فضای مجازی در انتقال تصویر دفاع مقدس به نسل جدید، اظهار کرد: رسانهها و هنرمندان تلاشهایی برای بازنمایی این دوره داشتهاند و سینما یکی از مؤثرترین ابزارهای انتقال ارزشهای دفاع مقدس محسوب میشود.
وی افزود: در دهه ۶۰ با وجود امکانات محدود، آثار متعددی در حوزه جنگ تولید و اکران شد و برخی از این آثار توانستند بخشی از احساسات و عواطف مرتبط با جنگ را به مخاطب منتقل کنند.
مسئول بسیج رسانه لرستان ادامه داد: فضای مجازی نیز با ابزارهای متنوع تولید محتوا، فرصت مناسبی برای آشنایی دیداری و شنیداری نسل جوان با دفاع مقدس فراهم کرده است.
وی با اشاره به نمونههایی از تولید محتوای جدید در این حوزه گفت: صفحاتی با رویکردهایی مانند «روایت جنگ بدون سانسور» که از عکسهای واقعی، نامهها و مصاحبههای کمتر دیدهشده استفاده میکنند، میتوانند زمینهای برای بازخوانی تازه و متفاوت جنگ فراهم کنند.
مسئولیتپذیری و امید؛ پیام ماندگار دفاع مقدس
محمودوند در پاسخ به این پرسش که مهمترین درسی که نسل امروز میتواند از مردم دوران دفاع مقدس بیاموزد چیست، گفت: توکل بر خدا در شرایط سخت، تکیه بر توانمندیهای خود، استفاده از همه ظرفیتهای داخلی، مسئولیتپذیری، اتحاد و امید به آینده از جمله مهمترین درسهای آن دوران است.
وی افزود: جامعهای که از ظرفیتهای خود استفاده کند، مسئولیتپذیر و متحد باشد و امید خود را حفظ کند، میتواند از شرایط دشوار عبور کرده و آینده را بسازد.
پیام دفاع مقدس برای نسل امروز چیست؟
مسئول بسیج رسانه لرستان گفت: اگر بخواهیم یک پیام مشخص و ماندگار از دفاع مقدس به نسل امروز منتقل کنیم، میتوان آن را اینگونه خلاصه کرد که در برابر سختیها و تهدیدها، مسئولیتپذیر باشیم و برای حفظ امنیت، استقلال و منافع کشور، با همدلی و فداکاری عمل کنیم.
وی تأکید کرد: این پیام فقط به میدان جنگ محدود نیست، بلکه برای نسل امروز میتواند به معنای مسئولیتپذیری اجتماعی، کمک به دیگران، حفظ همبستگی، ایستادگی در برابر مشکلات و تلاش برای ساختن آینده کشور باشد.
انتهای پیام
