احمد فعلهگری شنبه چهارم مهرماه در جلسه ستاد مدیریت بحران کردستان اظهار کرد: امسال با چالش جدی در حوزه انرژی و بهویژه تأمین گاز مواجه هستیم و شرایط قابل مقایسه با سالهای گذشته نیست، چراکه بخشی از تأسیسات پالایشگاهی کشور آسیب دیده و ظرفیت تولید گاز کاهش یافته است.
وی افزود: این مسئله مختص کردستان نیست و یک موضوع کشوری است و براساس تصمیمات مدیریت بحران و شورای عالی انرژی، حدود ۱۱ استان با تنش گازی مواجه خواهند شد که کردستان نیز یکی از آنهاست.
مدیرعامل شرکت گاز کردستان ادامه داد: در مجموع حدود ۱۵۳ شهر و سهونیم میلیون مشترک گاز طبیعی در کشور ممکن است تحت تأثیر این شرایط قرار گیرند و بنابراین لازم است تمهیدات مورد نیاز پیش از آغاز فصل سرما در استانها پیشبینی شود.
فعلهگری گفت: طی دو تا سه ماه گذشته جلسات متعددی با حضور مسئولان استان، مدیریت بحران، پدافند غیرعامل، بخش کشاورزی و سایر دستگاههای مرتبط برگزار و آمادگیهای لازم برای مواجهه با فصل سرد بررسی شده است و انتظار داریم موضوع تأمین سوخت دوم و سایر تمهیدات در جلسه ستاد مدیریت بحران نیز بهصورت مصوبه دنبال شود.
وی با اشاره به احتمال افزایش مصرف گاز در زمان تشدید سرما بیان کرد: در زمستان سال گذشته، اوج مصرف گاز در بخش خانگی و گرمایشی کشور به بیش از ۷۳۷ میلیون مترمکعب رسید، در حالی که ظرفیت تولید فعلی کشور به این میزان نمیرسد.
مدیرعامل شرکت گاز کردستان تأکید کرد: خط قرمز وزارت نفت و شرکت ملی گاز، تأمین گاز بخش خانگی است و همه برنامهریزیها برای حفظ پایداری شبکه خانگی انجام میشود؛ بنابراین سایر بخشهای مصرفکننده باید از هماکنون برای تأمین سوخت دوم برنامه داشته باشند.
فعلهگری در ادامه افزود: صنایع، واحدهای غذایی و دارویی، بیمارستانها و مراکز درمانی، واحدهای تولیدی، گلخانهها، مرغداریها و دامداریها از جمله بخشهایی هستند که باید امکان استفاده از سوخت جایگزین را فراهم کنند، چراکه احتمال محدودیت یا قطع گاز در این بخشها وجود دارد.
وی با اشاره به پیچیدگی فرایند قطع و وصل گاز گفت: قطع گاز با سایر حاملهای انرژی مانند برق متفاوت است و وصل مجدد شبکه گاز فرایند پیچیدهای دارد؛ به همین دلیل اگر شبکهای دچار قطعی شود، بازگرداندن آن به شرایط عادی ممکن است به جای چند ساعت، روزها یا حتی هفتهها زمان ببرد.
مدیرعامل شرکت گاز کردستان از اجرای مجموعهای از اقدامات برای تقویت زیرساختهای گازرسانی استان خبر داد و اظهار کرد: یکی از تأسیسات گازی استان که در جریان جنگ ۱۲روزه آسیب دید، ایستگاه تقویت فشار گاز کامیاران بود که بهطور کامل از مدار خارج شد.
فعلهگری ادامه داد: بازسازی این ایستگاه طی حدود ۶ ماه گذشته در حال انجام است و با وجود مشکلات مربوط به تأمین منابع، این پروژه با تلاش مجموعههای مرتبط پیش رفته و امیدواریم طی ۱۵ روز آینده با ظرفیتی بالاتر وارد مدار شود و دغدغه تأمین گاز شهر کامیاران را برطرف کند.
وی همچنین از اجرای یک طرح جدید برای تقویت گازرسانی در استان خبر داد و گفت: انشعاب جدیدی از خط سراسری ۵۶ اینچ در کریدور غرب کشور گرفته شده که اجرای آن با هزینه و پیچیدگیهای زیادی در تأمین منابع و تجهیزات همراه بود، اما عملیات آن انجام شده و امیدواریم این زیرساخت نیز طی حدود ۱۵ روز آینده و پیش از آغاز جدی بارشها وارد مدار شود.
مدیرعامل شرکت گاز کردستان با اشاره به وضعیت گازرسانی دیواندره افزود: گاز شهر دیواندره از مسیر زرینه تأمین میشود که یکی از نزدیکترین انشعابها به خط انتقال سراسری است و این موضوع میتواند به تقویت خدمات گازرسانی در منطقه کمک کند.
فعلهگری با تأکید بر ضرورت پیشبینی سناریوهای احتمالی در زمان افت فشار گاز گفت: باید فرض را بر این بگذاریم که به هر دلیل ممکن است در خطوط انتقال گاز محدودیت ایجاد شود؛ بنابراین برای شهرهایی مانند دیواندره نیز باید تمهیدات لازم پیشبینی شود تا در صورت افت شدید فشار، گرمایش مردم با مشکل مواجه نشود.
وی ادامه داد: در صورت بروز شرایط اضطراری، ممکن است برخی مناطق شهرستان دیواندره، از جمله بخشهای سارال و کرفتو، بیشتر در معرض افت فشار قرار گیرند؛ بنابراین باید سوخت دوم و تجهیزات مورد نیاز برای استفاده از آن از هماکنون آماده باشد.
مدیرعامل شرکت گاز کردستان از همکاری هلال احمر و شرکت پخش فرآوردههای نفتی برای تأمین سوخت مایع در شرایط اضطراری قدردانی کرد و گفت: لازم است سازوکار تأمین و توزیع سوخت مایع و تجهیزات استفاده از آن برای زمانهای احتمالی افت یا قطع گاز پیشبینی شود.
فعلهگری تأکید کرد: واحدهای تولیدی، گلخانهها، مرغداریها، دامداریها و مراکز درمانی و بیمارستانها باید حتماً امکان استفاده از سوخت دوم را فراهم کنند و مخازن ذخیره سوخت مایع در اختیار داشته باشند؛ چراکه حتی اگر گاز بخش خانگی پایدار بماند، احتمال محدودیت گاز در بخشهای صنعتی، تولیدی و کشاورزی برای مدیریت شبکه وجود دارد.
وی همچنین به اقدامات شرکت گاز برای کاهش مصرف اشاره کرد و گفت: بهینهسازی مصرف گاز در موتورخانههای ادارات، مؤسسات آموزشی، مدارس و دانشگاهها از چند سال گذشته آغاز شده و امسال با جدیت بیشتری دنبال میشود.
مدیرعامل شرکت گاز کردستان افزود: هوشمندسازی مصرف گاز نیز در دستور کار قرار دارد و از امسال سرمایهگذاری در حوزه مدیریت انرژی برای مشترکان پرمصرف آغاز شده است تا میزان مصرف آنها بررسی و راهکارهای کاهش مصرف اجرا شود.
فعلهگری با اشاره به آمادگی شرکت گاز برای فصل سرما گفت: نیروهای انسانی و تجهیزات شرکت گاز آمادگی لازم را دارند و مانورهای آمادگی نیز با حضور فرمانداران برگزار شده است و سطح آمادگی استان در وضعیت مناسبی قرار دارد؛ با این حال در صورت نیاز، مانورهای تکمیلی نیز برگزار خواهد شد.
وی در پایان تأکید کرد: ناترازی انرژی تنها مسئله شرکت گاز و وزارت نفت نیست و همه دستگاههای دولتی، بخشهای مختلف اقتصادی و مردم در مدیریت این شرایط نقش دارند؛ بنابراین از همه دستگاهها و مشترکان انتظار میرود موضوع مدیریت مصرف انرژی را جدی بگیرند تا پایداری شبکه در فصل سرد حفظ شود.
مدیریت مخازن سدها در شرایط بحران باید در اختیار آب منطقهای باشد
آرش آریانژاد، مدیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان نیز اظهار کرد: پس از ابلاغ دستورالعملهای مربوط به نحوه عملکرد و پاسخگویی دستگاهها، نباید مکاتبات و برداشتهای متفاوت در شهرستانها موجب تفسیرهای جداگانه از وظایف دستگاهها شود.
وی افزود: زمانی که آییننامه و دستورالعملی مستند و بر اساس اسناد بالادستی از سوی وزارت کشور ابلاغ میشود، نحوه عمل و پاسخگویی دستگاهها باید بر همان اساس تعیین شود و لازم است این موضوع بهصورت صریح در صورتجلسات نیز درج شود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان با اشاره به وجود برخی اختلافنظرها در شهرستانها درباره مسئولیت دستگاهها در مدیریت آب و سدها، گفت: در شرایط بحران، چنین اختلافنظرهایی میتواند به یک بحران مضاعف تبدیل شود؛ بنابراین لازم است مدیریت مخازن به مجموعه تخصصی آب منطقهای واگذار شود تا تصمیمگیریها بر اساس شرایط واقعی مخزن و اطلاعات لحظهای انجام شود.
آریانژاد ادامه داد: در مدیریت مخازن، سه وضعیت بالادست، خود مخزن و پاییندست باید بهصورت همزمان مورد توجه قرار گیرد و این مسئله بهویژه در زمان وقوع سیلاب اهمیت زیادی دارد.
وی با اشاره به تشکیل کمیته شرایط اضطراری در شرکت آب منطقهای کردستان از حدود یک ماه گذشته، بیان کرد: با توجه به وضعیت بارندگی سال گذشته، سدهای استان را از نظر میزان پرشدگی به سه گروه تقسیم کردهایم؛ بخشی از سدها بیش از ۸۰ درصد، بخشی بین ۵۰ تا ۸۰ درصد و بخشی نیز کمتر از ۵۰ درصد پرشدگی دارند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان افزود: بر اساس این دستهبندی، مانور دریچههای تخلیهکننده تحتانی، سوزنی و شیرهای پروانهای و همچنین مدیریت منابع و مصارف پاییندست برای هر گروه از سدها مشخص شده و ورودی، حجم مخزن و خروجی سدها بهصورت روزانه پایش میشود.
آریانژاد با اشاره به پیشبینیهای بارشی، گفت: بر اساس آخرین برنامهریزیهای کمیته مدیریت منابع آب، بخش عمده بارشهای قابل توجه از نیمه دوم مهر آغاز میشود. بارشهای این هفته نیز بخشی از اشباع خاک را ایجاد کرده و بستر را برای شکلگیری روانآب و سیلاب آماده میکند.
وی اضافه کرد: پیشبینی بارشها نشان میدهد از نیمه دوم مهر، میزان بارندگی استان نسبت به سال گذشته حدود ۲۰ تا ۵۰ میلیمتر افزایش خواهد داشت و این وضعیت میتواند دستکم موجب افزایش پنج تا ۱۰ درصدی ورودی سدها و حجم آب رودخانهها شود.
آریانژاد با بیان اینکه موضوع مدیریت مخازن به فرمانداران و شهرداران ابلاغ شده است، اظهار کرد: در هفته گذشته این موضوع به فرمانداران و شهرداران اعلام شد و امروز نیز مجدداً بر اساس دستورالعمل مربوطه مکاتبهای انجام گرفت.
وی با اشاره به برخی اختلافنظرها درباره میزان باز یا بسته بودن دریچههای سدها گفت: ممکن است فرماندار یک شهرستان درباره افزایش رهاسازی آب نگرانی داشته باشد و در پاییندست همان رودخانه نیز فرماندار دیگری درباره کاهش آب اعتراض کند، اما مدیریت مخازن بر اساس تصمیم شورای عالی امنیت ملی و در حیطه اختیار وزارت نیرو و شرکت آب منطقهای است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان تأکید کرد: ما بر اساس میزان ورودی، حجم مخزن، تراز آب، ظرفیت دریچههای خروجی و توان بالقوه و بالفعل سد تصمیم میگیریم که چه زمانی آب را افزایش یا کاهش دهیم. اگر این مدیریت از مجموعه تخصصی آب منطقهای خارج شود، در شرایط بحران پاسخگویی نسبت به تبعات تصمیمها دشوار خواهد بود.
آریانژاد در ادامه با اشاره به وضعیت سد سیازاخ، گفت: سال گذشته حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب آب از سد سیازاخ رهاسازی شد، در حالی که حجم مخزن آن حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب است؛ دلیل این میزان رهاسازی، جلوگیری از زیر آب رفتن ۱۲ خانوار از روستاهای شیخ حیدر و گلسور در پاییندست و محدوده تراز مربوط به مخزن بود.
وی افزود: در سالهای گذشته هزینههای مربوط به عرصه و اعیان این دو روستا، بر اساس نظر کارشناسان رسمی دادگستری و حتی بیش از میزان تعیینشده، پرداخت شده و این اراضی در اختیار دولت و وزارت نیرو قرار گرفته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان با اشاره به فشار واردشده بر تجهیزات سد سیازاخ در پی رهاسازیهای سنگین، بیان کرد: سال گذشته در برخی مقاطع تا حدود ۹۵ مترمکعب بر ثانیه آب رهاسازی شد و در نتیجه، بخشی از دریچههای تخلیهکننده تحتانی که تجهیزات خارجی بودند دچار شکستگی شدند و اکنون با هزینه چندبرابری در حال جایگزینی آنها با تجهیزات ساخت داخل هستیم.
آریانژاد ادامه داد: در یک سد با دوره بهرهبرداری ۵۰ ساله، دریچه تخلیهکننده تحتانی معمولاً تنها چند بار برای تخلیه رسوب مورد استفاده قرار میگیرد، اما در سد سیازاخ به دلیل شرایط هیدرولوژیکی حوزه آبریز، در هر شش ماه حدود ۵۰ بار این دریچهها باز و بسته میشوند.
وی حوزه آبریز سد سیازاخ را از نظر هیدرولوژیکی جوان و پرنوسان توصیف کرد و گفت: ممکن است در شرایط عادی تنها چند لیتر بر ثانیه آب وارد مخزن شود، اما با وقوع بارندگی و شکلگیری روانآب، حجم ورودی در مدت کوتاهی بهشدت افزایش مییابد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان هشدار داد: بر اساس بررسیهای فنی، امسال مخزن سد سیازاخ با تمام ظرفیتهای موجود حداکثر امکان هدایت حدود ۸۵ مترمکعب بر ثانیه آب را دارد و حتی با باز کردن همه خروجیها، شامل خروجی زیستمحیطی، کشاورزی، تخلیهکننده تحتانی و خروجی پاییندست، امکان عبور حجم بیشتری وجود ندارد.
آریانژاد با اشاره به ثبت دبیهای بالاتر در سال گذشته اظهار کرد: سال گذشته در برخی روزها دبی ورودی و شرایط رودخانه به حدود ۱۳۵ مترمکعب بر ثانیه رسید و با توجه به پیشبینی افزایش بارشها، احتمال تکرار یا تشدید چنین شرایطی وجود دارد.
وی تأکید کرد: برای جلوگیری از ایجاد بحران، موضوع تخلیه کامل روستاهای واقع در محدوده خطر باید جدی گرفته شود؛ زیرا از نظر فنی امکان مدیریت کامل حجم آب در شرایط بحرانی وجود ندارد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان درباره برخی مطالبات محلی نیز گفت: اگر مسئله، تخصیص آب برای کشاورزی باشد، این آمادگی وجود دارد که بر اساس مجوز وزارت نیرو پروندههای مربوطه تشکیل شود و شرکت آب منطقهای نیز مسئولیت خود را در این زمینه انجام دهد.
آریانژاد افزود: درباره بهسازی مسیرهای دسترسی نیز اقدامات آغاز شده و عملیات قیرپاشی بخشی از مسیر انجام میشود، اما با توجه به آغاز زودهنگام بارشها، در بهترین شرایط تنها چند کیلومتر از مسیر امکان بهسازی خواهد داشت و این موضوع ارتباطی با ضرورت تخلیه روستاهای واقع در محدوده مخزن ندارد.
وی گفت: هزینههای مربوط به عرصه و اعیان، درختان و حتی مسیر دسترسی این آبادیها در سالهای گذشته پرداخت شده و موضوع جابهجایی آنها نیز بارها در جلسات مدیریت بحران استان و شهرستان مطرح شده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان با اشاره به جلسات متعدد با فرماندار و مسئولان شهرستان، اظهار کرد: سال گذشته نیز از مسئولان و افراد مرتبط تعهدنامههایی با مهر و امضا دریافت شد که این روستاها باید تخلیه شوند، زیرا در صورت افزایش ورودی سد، امکان بروز بحران وجود دارد.
آریانژاد در پایان تأکید کرد: شرکت آب منطقهای به دنبال ایجاد بحران نیست، اما باید محدودیتهای فنی سد و ظرفیت خروجی آن در تصمیمگیریها مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه در شرایطی که حجم ورودی آب از ظرفیت هدایت و تخلیه سد بیشتر شود، امکان مدیریت کامل شرایط وجود نخواهد داشت و تخلیه مناطق در معرض خطر باید پیش از وقوع بحران انجام شود.
انتهای پیام
