با این حال، این شهر در سالهای اخیر با چالشی جدی و رو به رشد مواجه شده بود که نه تنها بر کیفیت زندگی شهروندان، بلکه بر وجهه گردشگری و امنیت بهداشتی منطقه سایه افکنده بود. افزایش روزافزون جمعیت سگهای بلاصاحب در مسیرهای اصلی گردشگری، بافتهای مسکونی و مناطق تفریحی، از یک دغدغه محلی صرف فراتر رفته بود و به یک بحران سلامت عمومی تبدیل شد. حضور این حیوانات در فضاهای عمومی، علاوه بر ایجاد رعب و وحشت در میان مسافران و آسیب به آرامش روانی شهروندان، تهدیدی جدی تحت عنوان خطر شیوع بیماری هاری را به همراه داشت؛ بیماری که در صورت سهلانگاری، میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای جان انسانها داشته باشد.
برای مواجهه با این معضل در این شهر گردشگر پذیر تصمیم گرفته شد تا از رویکردهای سنتی و ناکارآمد فاصله گرفته و به سمت مدیریت علمی و پایدار حرکت کند. این تغییر پارادایم منجر به انتخاب طرقبه شاندیز به عنوان یکی از هفت شهرستان پایلوت در سطح کشور برای اجرای طرح سراسری مدیریت جمعیت سگهای بلاصاحب شده است. هدف اصلی این طرح، استفاده از متد اثبات شده CNVR زندهگیری، واکسیناسیون، عقیمسازی و رهاسازی است.
رئیس شبکه دامپزشکی طرقبه و شاندیز، در گفتوگو با ایسنا، به جزئیات فعالیتهای اخیر این مجموعه در راستای کنترل بیماری هاری و کاهش جمعیت سگهای رها شده پرداخت و گفت: در گذشته وضعیت سگهای بدون صاحب در این شهرستان به شدت نگران کننده بود.
علیرضا قدرتی، افزود: با توجه به قرارگیری طرقبه و شاندیز در مسیرهای کوهستانی و نزدیکی به مناطق بکر طبیعی، ورود و همچنین افزایش جمعیت سگهای رها شده، ریسک شیوع بیماریهای مشترک میان انسان و حیوانات را به مراتب افزایش میداد.
رئیس شبکه دامپزشکی طرقبه و شاندیز با بیان اینکه اقدامات جدی و مستمر صورت گرفته، در کاهش چشمگیر موارد ابتلا به هاری منجر شده است، اظهار کرد: در سال ۱۴۰۲، ۴۳ کانون هاری در سطح شهرستان شناسایی شده بود، اما از ابتدای امسال تاکنون تنها یک مورد ثبت شده که متعلق به یک اسب بوده است. این در حالی است که در سال گذشته نیز هیچ کانون هاری در این شهرستان شناسایی نشد.
قدرتی در تشریح ارقام اجرایی شده، تأکید کرد: از سال ۱۴۰۱ تاکنون بالغبر ۲۲۸۴ قلاده سگ در شهرستان طرقبه و شاندیز تحت پوشش طرح عقیمسازی قرار گرفتهاند؛ از این میان، ۲۴۰ مورد از عملیاتها از ابتدای امسال تاکنون انجام شده است. ضمن اینکه از ابتدای امسال نیز ۷۰۰ قلاده سگ صاحب دار و بلاصاحب برعلیه بیماری هاری با انجام واکسیناسیون به طور رایگان ایمن سازی شدند.
وی خاطرنشان کرد: براساس اعلام آمار شبکه بهداشت و درمان شهرستان حیوان گزیدگیها از حیوانات بلاصاحب به نسبت حیوانات صاحب دار کاهش چشمگیری یافته است.
وی در تشریح اهداف طرح CNVR (کنترل جمعیت با عقیمسازی، واکسیناسیون و رهاسازی) به طور اختصاصی برای محیطهای شهری و روستایی، مواردی را برشمرد و بیان کرد: ایجاد جمعیت پایداری از حیوانات در منطقه، کاهش حیوان گزیدگی و نزول کانونهای بیماری هاری اولویت نخست این طرح است.
رئیس شبکه دامپزشکی طرقبه و شاندیز اظهار کرد: حفظ سلامت جامعه انسانی، ارتقای شاخصهای بهداشتی جامعه، جلوگیری از صرف هزینههای گزاف درمانی و پیشگیری از تحمیل تبعات اجتماعی ناشی از فوت احتمالی انسانها از جمله اهداف مستقیم این طرح است.
وی همچنین بر ابعاد روانشناختی و اقتصادی این طرح تأکید کرد و گفت: ایجاد آرامش و امنیت روانی در جامعه و حمایت مستقیم از صنعت گردشگری و توریستی، دو رکن اساسی دیگر از دستاوردهای اجرای این طرح است.
طرقبه و شاندیز با جذب میلیونها گردشگر داخلی و خارجی در سال، مسئولیت ویژهای در ارائه محیطی ایمن و بهداشتی دارد و کنترل جمعیت سگهای بدون صاحب، نقشی تعیین کننده در ماندگاری اعتماد گردشگران به این مقصد تاریخی و طبیعی ایفا میکند.
قدرتی در ادامه به نقش سگهای پلاک دار در کنترل محیطی اشاره و اظهار کرد: کنترل بیماری هاری در جمعیت سگها یکی از اهداف اصلی و نتیجه مورد انتظار این طرح است. شهروندان و گردشگرانی که سگهایی را در اطراف شهر یا روستاها مشاهده میکنند که دارای پلاک شناسایی هستند، باید بدانند که این حیوانات بیخطر بوده و از پیش عقیمسازی و واکسینه شدهاند.
وی اضافه کرد: این سگها در واقع نوعی سد دفاعی زنده محسوب میشوند که از ورود حیوانات وحشی و ناشناخته به داخل بافت شهری یا روستایی جلوگیری میکنند بنابراین، نگاه منفی به این مخلوقات خداوند نباید رواج یابد، زیرا آنها بخشی از سیستم مدیریت بهداشتی محیطی محسوب میشوند.
قدرتی در ادامه به یک چالش رفتاری مهم در جامعه اشاره کرد و با درخواست از شهروندان مبنی بر پرهیز از غذا دادن غیرمسئولانه به حیوانات بدون صاحب یا رهاشده، گفت: غذا دادن غیر اصولی به این حیوانات، عامل اصلی جمع شدن آنها در مناطق مسکونی و افزایش جمعیت نامطلوب آنهاست.
وی تأکید کرد: شهروندان با خودداری از تأمین خوراک، به قطع چرخه تکثیر و کاهش تراکم این حیوانات کمک شایانی میکنند. بدون شک سلامت عمومی، مسئولیتی مشترک میان دستگاههای اجرایی و شهروندان است و اجرای دقیق توصیههای بهداشتی، ضامن بقای این دستاوردها و تداوم شهرت بهداشتی طرقبه و شاندیز خواهد بود.
طرقبه شاندیز قطب مدیریت جمعیت سگهای بلاصاحب در استان
شهرستان طرقبه شاندیز برای رفع معضل سگهای بلاصاحب با تمرکز بر اجرای متد علمی و انسانی CNVR، طی برنامه جدیدی، به قطب مدیریت جمعیت سگهای بلاصاحب در استان تبدیل شده است.
فرماندار طرقبه شاندیز، با اشاره به اینکه این شهرستان تا چند سال قبل اصلاً وضعیت خوبی در زمینه سگهای بلاصاحب نداشت، خاطرنشان کرد: وجود سگهای بلاصاحب در این شهرستان به عنوان یکی از اصلیترین قطبهای جذب گردشگر در استان خراسان رضوی زیبنده نبود.
یداله بشکنی در گفت و گو با ایسنا بیان کرد: متأسفانه قبلاً بسیار شاهد افزایش گزارشهای مربوط به مزاحمت سگهای ولگرد در نقاط تفریحی و حتی داخل بافتهای مسکونی بودیم به طوری که این معضل ابعاد بهداشتی به خود گرفته و موجب ایجاد رعب و وحشت در میان گردشگران شده بود.
فرماندار طرقبه شاندیز با تأکید بر جنبههای سلامت عمومی، افزود: مخاطره اصلی، احتمال شیوع بیماری هاری است. هاری یک تهدید واقعی و مرگبار است که هرگونه سهلانگاری در فرآیند واکسیناسیون و کنترل جمعیت این حیوانات، میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای سلامت شهروندان و بازدیدکنندگان از سراسر کشور داشته باشد.
وی با اشاره به اینکه تأمین امنیت خاطر مسافران و حفظ بهداشت محیط، در اولویتهای اصلی دستگاه اجرایی شهرستان قرار دارد، از انتخاب طرقبه شاندیز به عنوان یکی از هفت شهرستان پایلوت در سطح کشور خبر داد و با تبیین جزئیات این تصمیم، گفت: بر اساس مصوبات سازمان دامپزشکی کشور، شهرستان طرقبه شاندیز برای اجرای طرح سراسری واکسیناسیون سگهای بلاصاحب انتخاب شده است.
بشکنی بیان کرد: هماهنگیهای لازم برای عملیاتیسازی این طرح صورت گرفته و مقرر شده است که از تاریخ ۱۵ مهرماه، عملیات اجرایی این پروژه آغاز شود؛ البته هدف از این اقدام، تنها تزریق واکسن نیست، بلکه هدف، اجرای متد جامع و جهانی CNVR است.
بر اساس آنچه اعلام شده در این رویکرد، از روش زنده گیری، واکسیناسیون، عقیمسازی و رهاسازی استفاده میشود. در این فرآیند علمی، سگهای هدف از مناطق درگیر جمعآوری شده، پس از طی مراحل پزشکی، واکسیناسیون ضد هاری روی آنها انجام، جراحی عقیمسازی برای مهار تولید مثل صورت گرفته و پس از پلاکگذاری، مجدداً در محیط خود رها میشوند. این روش علاوه بر رعایت استانداردهای رفاه حیوانات، مؤثرترین راه برای کنترل جمعیت و مهار بیماریهاست.
فرماندار طرقبه شاندیز با اشاره به وابستگی موفقیت طرح به مدیریت کلانشهر مشهد، تأکید کرد: کنترل جمعیت سگهای ولگرد در یک محدوده اداری خاص، بدون هماهنگی با همسایگان، عملاً بیاثر خواهد بود. در طرقبه شاندیز با تمام توان و با اجرای دقیقترین طرحها، اگر با چالش جابهجایی حیوانات از مناطق پیرامونی مواجه شویم، نتایج کار ما به خطر میافتد.
بشکنی با اشاره به اینکه سگها مرزهای اداری و حریم شهرستانها را نمیشناسند، خاطرنشان کرد: مشهد به عنوان دومین کلانشهر کشور و همسایه اصلی ما، منبع اصلی جابهجایی این حیوانات است.
وی تأکید کرد: اگر در مشهد طرحهای مشابه و گسترده اجرا نشود، سگهای واکسینه نشده از مناطق شهری به سمت مناطق گردشگری و تفریحی طرقبه شاندیز کوچ میکنند و این امر تمام زحمات تیمهای اجرایی ما را به مخاطره میاندازد.
فرماندار طرقبه شاندیز در همین راستا، از اداره کل دامپزشکی استان خواست تا با نگاهی منطقهای و کلان، نسبت به فعالسازی فوری طرح کنترل جمعیت در کلانشهر مشهد اقدام کند تا یک زنجیره ایمن و یکپارچه در سطح منطقه شکل بگیرد.
وی با صدور دستورالعملهای مشخص، بر لزوم حمایت همهجانبه از اداره دامپزشکی به عنوان بازوی تخصصی طرح تأکید کرد و گفت: شهرداریهای شهرستان موظف هستند برای پیشبرد سریع عملیات، هر یک ۱۰ نیروی انسانی مجرب را به همراه خودروها و تجهیزات لازم در اختیار تیمهای دامپزشکی قرار دهند.
بشکنی همچنین با اشاره به حساسیتهای اجتماعی و حقوقی این موضوع، بر ضرورت برگزاری جلسات مشترک میان دادستانی، اداره دامپزشکی و اداره حفاظت محیطزیست تأکید کرد و افزود: به خوبی از دغدغههای فعالان حوزه حقوق حیوانات آگاه هستیم. هدف ما حذف یا نابودی این موجودات نیست، بلکه مدیریت علمی و انسانی جمعیت آنهاست. لازم است از طریق جلسات تخصصی و شفافسازی، به تمامی گروهها اطمینان دهیم که هدف اصلی، حفظ تعادل میان حقوق حیوانات و تأمین سلامت جامعه است.
وی با قدردانی از تلاشهای انجام شده توسط اداره دامپزشکی در دورههای گذشته، خاطرنشان کرد: مدیریت جمعیت سگهای بلاصاحب، یک پروژه مقطعی و کوتاهمدت نیست، بلکه نیازمند نظارت مستمر، استمرار در اجرا و همکاری تنگاتنگ تمامی دستگاهها و نهادهای مردمنهاد است.
فرماندار طرقبه شاندیز با تأکید بر اینکه موفقیت این طرح، نقطه عطفی در مدیریت سلامت عمومی و توسعه گردشگری در شهرستان طرقبه شاندیز خواهد بود، بیان کرد: اجرای موفق این طرح از ۱۵ مهرماه، نه تنها باعث کاهش چشمگیر مزاحمتها برای مسافران و گردشگران خواهد شد، بلکه با قطع زنجیره انتقال بیماری هاری، امنیت بهداشتی منطقه را تضمین میکند.
بشکنی با بیان اینکه امیدواریم با حمایت کلانشهر مشهد و ارگانهای استانی، این شهرستان بتواند الگویی موفق در مدیریت شهری و بهداشتی برای سایر مناطق گردشگری کشور باشد، گفت: دامپزشکی، شهرداریها، فرمانداری، شبکه بهداشت و درمان، محیطزیست و مرکز عقیمسازی شهرستان از جمله دستگاههایی هستند که برای اجرای طرح کمک کردند.
انتهای پیام
