تابستان امسال، ناترازی میان تولید و مصرف برق در کشور باعث شد برنامه مدیریت بار و خاموشیهای زمانبندی شده در بسیاری از مناطق اجرا شود؛ تصمیمی که مسئولان آن را راهکاری برای جلوگیری از فشار بیشتر بر شبکه برق عنوان کردند. با این حال، بسیاری از مشترکان اعلام کردند که انتظار داشتند با پایان روزهای گرم سال، محدودیتهای برق نیز کاهش یابد یا متوقف شود.
اکنون در حالی که روزهای ابتدایی مهرماه سپری شده، برخی مناطق استان زنجان همچنان با خاموشیهای روزانه مواجه هستند؛ خاموشیهایی که به گفته شهروندان، در برخی نقاط حتی در ساعات عصر و همزمان با کاهش نور روز اتفاق میافتد و مشکلات بیشتری برای خانوادهها و کسبوکارها ایجاد کرده است.
وعده پایان خاموشیها چه شد؟
پیش از این، عباس علیآبادی، وزیر نیرو اعلام کرده بود که خاموشیهای برنامهریزی شده برق پایان یافته و در صورت مشاهده مواردی از این دست، شهروندان میتوانند موضوع را از طریق سامانه ۱۲۱ پیگیری کنند.
همچنین مصطفی رجبیمشهدی، معاون برق و انرژی وزارت نیرو نیز درباره ادامه محدودیتهای برق توضیح داده بود که شرایط شبکه برق کشور همچنان به میزان تولید و مصرف وابسته است و با کاهش دما و مدیریت مصرف، خاموشیها به تدریج برطرف خواهد شد.
به گفته وی، تقاضای برق در روزهای گذشته همچنان در سطح بالایی قرار داشته و وزارت نیرو انتظار دارد با کاهش بیشتر مصرف، فشار از روی شبکه برداشته شود؛ موضوعی که نشان میدهد پایان کامل خاموشیها بیشتر از آنکه زمان مشخصی داشته باشد، به شرایط مصرف، وضعیت نیروگاهها و پایداری شبکه وابسته شده است.
با این حال، برای شهروندانی که هفتههاست با خاموشی مواجه هستند، این توضیحات همچنان پاسخ کاملی برای یک سؤال مشخص نیست:
خاموشیهای زنجان دقیقاً چه زمانی پایان خواهد یافت؟
بسیاری از مردم معتقدند اگر محدودیت برق همچنان به دلیل شرایط شبکه ادامه دارد، باید اطلاعرسانی دقیقتری درباره علت، زمانبندی و مدت ادامه آن انجام شود تا خانوادهها و فعالان اقتصادی بتوانند برای زندگی و کار خود برنامهریزی کنند.
قطعی برق برای بسیاری از شهروندان تنها خاموش شدن چراغ خانه نیست؛ قطع اینترنت، اختلال در فعالیتهای کاری، توقف آسانسورها، مشکل در استفاده از تجهیزات خانگی و آسیب احتمالی به وسایل برقی از جمله پیامدهایی است که مردم به آن اشاره میکنند.
برخی شهروندان زنجانی میگویند در شرایطی که با مشکلات اقتصادی و افزایش هزینههای زندگی روبهرو هستند، ادامه خاموشیها فشار مضاعفی ایجاد کرده است؛ بهویژه زمانی که ساعت قطع برق با زمان بازگشت اعضای خانواده به منزل یا ساعات فعالیت واحدهای صنفی همزمان میشود.
یک شهروند ساکن منطقه گلشهر زنجان در گفتوگو با ایسنا میگوید: مشکل اصلی فقط قطعی برق نیست، مشکل این است که ساعت خاموشیها طوری تنظیم شده که بیشترین آسیب را به مردم میزند. چندین هفته است که برق منطقه ما در ساعات عصر قطع میشود؛ زمانی که خانوادهها از سر کار و مدرسه برگشتهاند و تازه زمان انجام کارهای روزمره است.
وی میافزاید: وقتی هوا زودتر تاریک میشود، دو ساعت قطعی برق واقعاً برای خانوادهها سخت است. اگر قرار است خاموشی وجود داشته باشد، انتظار داریم حداقل برنامهها منظم باشد و ساعتها مدام تغییر نکند.
شهروند دیگری که در منطقه زیباشهر زنجان زندگی میکند، با اشاره به تفاوت شرایط استانها، به ایسنا میگوید: از بستگانمان در تهران و بعضی شهرهای دیگر پرسوجو کردیم، میگویند مدتهاست خاموشی ندارند یا خیلی محدود شده است. سؤال مردم این است که چرا شرایط برق در زنجان همچنان ادامه دارد و دلیل این تفاوت چیست؟
وی ادامه میدهد: مردم شرایط کشور را درک میکنند و میدانند مشکلات انرژی یکشبه حل نمیشود، اما انتظار دارند مسئولان شفاف توضیح دهند که چرا هنوز در زنجان قطعی دو ساعته داریم.
گلایه کسبه از قطعی برق در ساعات فعالیت
در کنار مشترکان خانگی، صاحبان واحدهای صنفی نیز از ادامه خاموشیها گلایه دارند. برخی کسبه معتقدند قطعی برق در ساعات کاری، خسارت مستقیم اقتصادی به همراه دارد و برای واحدهایی که اجارههای سنگین پرداخت میکنند، حتی چند ساعت تعطیلی اجباری نیز قابل چشمپوشی نیست.
یکی از صاحبان واحدهای صنفی مستقر در مسیر عوارضی زنجان ـ تهران در گفتوگو با ایسنا، میگوید: خاموشیها دقیقاً در ساعتی اتفاق میافتد که مشتری بیشتری داریم. وقتی برق قطع میشود، فعالیت مغازه عملاً متوقف میشود اما هزینهها همچنان ادامه دارد؛ اجاره، حقوق و سایر مخارج که منتظر برق نمیمانند.
وی میافزاید: ما درخواست کرده بودیم زمان خاموشی تغییر کند و حتی پیگیریهایی هم انجام شد، اما همچنان همان ساعتهای قبلی ادامه دارد. انتظار داریم حداقل شرایط واحدهای صنفی هم در برنامهریزیها دیده شود.
یکی دیگر از کسبه با اشاره به آسیب وسایل برقی، میافزاید: مشکل فقط خاموشی نیست، قطع و وصل شدن برق هم باعث نگرانی مردم شده است. بعضی وسایل برقی در این مدت آسیب دیدهاند و هزینه تعمیر یا تعویض آنها برای خانوادهها آسان نیست.
وی میگوید: در کنار برق، اینترنت و آنتن تلفن همراه هم در زمان قطعی، دچار مشکل میشود و برای کسانی که کارشان وابسته به فضای مجازی است، دردسر بیشتری ایجاد میکند.
تغییر ساعت خاموشیها؛ یکی از مهمترین گلایههای مردم
بخش دیگری از گلایههای شهروندان زنجانی به تغییر مداوم زمان خاموشیها بازمیگردد؛ موضوعی که در هفتههای اخیر باعث شده برخی مشترکان نتوانند برنامه مشخصی برای ساعات قطعی برق داشته باشند.
البته شرکتهای توزیع برق در استانها اعلام کردهاند که تغییر ساعت خاموشیها با هدف رعایت عدالت در توزیع محدودیتها انجام شده است. پیش از این، در برخی مناطق ساعت قطع برق ثابت بود و مشترکان یک منطقه ممکن بود برای هفتهها در یک بازه زمانی مشخص با خاموشی مواجه شوند؛ موضوعی که باعث شکلگیری اعتراضهایی درباره نابرابری در اعمال خاموشیها شده بود. به همین دلیل، با اجرای برنامه چرخشی، تلاش شد زمان قطعی برق میان مناطق مختلف جابهجا شود تا فشار خاموشیها همواره بر یک گروه از مشترکان وارد نشود.
با این حال، اگرچه اصل چرخشی شدن خاموشیها با هدف ایجاد عدالت میان مشترکان انجام شده، اما یکی از انتقادهای جدی مردم همچنان به شیوه اطلاعرسانی این تغییرات مربوط است. برخی شهروندان میگویند با وجود تغییر برنامهها، هنوز در بسیاری از مواقع از زمان دقیق قطع برق خود اطلاع کافی ندارند و همین مسئله باعث غافلگیری خانوادهها، کسبوکارها و حتی واحدهای صنفی میشود.
یک شهروند زنجانی در گفتوگو با ایسنا میگوید: ما با اصل مدیریت مصرف و حتی قطعی برق کنار آمدهایم، اما مشکل اینجاست که دقیق نمیدانیم چه زمانی برق قطع میشود. وقتی ساعتها تغییر میکند، مردم نیاز دارند اطلاعرسانی دقیقتری دریافت کنند تا بتوانند کارهای روزمره خود را تنظیم کنند.
به گفته برخی مشترکان، اطلاعرسانی از طریق سامانهها و اپلیکیشنهای مربوط به خاموشی وجود دارد، اما همه شهروندان دسترسی یا امکان بررسی مداوم این سامانهها را ندارند. آنان معتقدند ارسال پیامک به شماره تلفن همراه مشترکان میتواند یکی از سادهترین و مؤثرترین راهها برای کاهش سردرگمی مردم باشد؛ چراکه بسیاری از خانوارها، سالمندان یا افرادی که کمتر از فضای مجازی استفاده میکنند، ممکن است نتوانند هر روز برنامه خاموشی منطقه خود را بررسی کنند.
در واقع، مسئله اصلی بسیاری از مردم صرفاً قطع برق نیست، بلکه نبود ارتباط مؤثر و اطلاعرسانی بهموقع درباره زمان آن است؛ موضوعی که در شرایط فعلی میتواند از میزان نارضایتی مشترکان بکاهد و به آنها امکان برنامهریزی بیشتری برای مدیریت این شرایط بدهد.
در حالی که تداوم خاموشیها در زنجان همچنان مورد انتقاد برخی شهروندان قرار دارد، مسئولان شرکت توزیع نیروی برق استان تأکید دارند که مدیریت شرایط فعلی برق کشور نیازمند مجموعهای از اقدامات همزمان در حوزه تولید، مصرف و اصلاح شبکه است.
رویا قزلباش، معاون فروش و خدمات مشترکین شرکت توزیع نیروی برق استان زنجان، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به چالش ناترازی انرژی، میگوید: موضوع ناترازی میان تولید و مصرف برق در سالهای اخیر، مجموعه صنعت برق را به سمت اجرای راهبردهای جدید در حوزه مدیریت تقاضا و افزایش پایداری شبکه سوق داده است.
وی میافزاید: در کنار مدیریت مصرف، توسعه ظرفیتهای تولیدی، احداث نیروگاههای حرارتی، افزایش راندمان نیروگاههای سیکل ترکیبی و حرکت به سمت استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر از جمله نیروگاههای خورشیدی و بادی از برنامههایی است که برای عبور از شرایط موجود دنبال میشود.
قزلباش با تأکید بر اهمیت کاهش تلفات شبکه، تصریح میکند: یکی از موضوعات مهم در مدیریت صنعت برق، جلوگیری از هدررفت انرژی و شناسایی مصارف غیرمجاز است؛ چراکه ثبت نشدن واقعی مصرف، چه به دلیل خطاهای فنی و چه در نتیجه تخلف، میتواند برنامهریزی شبکه را با مشکل مواجه کند.
وی ادامه میدهد: در همین راستا، شرکتهای توزیع برق مأموریت یافتهاند پایش شبکه را افزایش داده و با مواردی مانند انشعابات غیرمجاز، استفادههای خارج از ضابطه و برداشتهای غیرقانونی از شبکه برخورد کنند.
معاون فروش و خدمات مشترکین شرکت توزیع نیروی برق استان زنجان درباره برخی مصادیق مصرف غیرمجاز نیز عنوان میکند: استفاده از انشعابات پنهانی، برقکشیهای غیرقانونی، استفاده خارج از ضابطه از برق اماکن و برخی ساختوسازهای فاقد مجوز از جمله مواردی است که میتواند به افزایش تلفات شبکه منجر شود.
وی همچنین با اشاره به ساماندهی انشعابات موقت، میگوید: برای افرادی که به دلیل نداشتن مدارک رسمی مالکیت امکان دریافت انشعاب دائم ندارند، در چارچوب مقررات، سازوکارهایی پیشبینی شده است تا پس از طی مراحل قانونی و انجام تعهدات لازم، امکان استفاده قانونی از برق فراهم شود.
اصلاح شبکه؛ از روشنایی معابر تا افزایش تابآوری
در کنار مدیریت مصرف، مسئولان برق استان زنجان از اجرای طرحهایی برای بهسازی شبکه و کاهش فشار بر سیستم توزیع خبر میدهند.
طیب نیکخواه، مدیر امور برق اشراق شهرستان زنجان، با اشاره به اجرای طرح اصلاح روشنایی معابر، اظهار میکند: در قالب این طرح، ۱۵۰۰ شعله چراغ در محدوده امور برق اشراق در برنامه تعویض قرار گرفته که تاکنون بخشی از آن انجام شده است.
وی میافزاید: جایگزینی چراغهای پرمصرف با تجهیزات LED میتواند مصرف انرژی در بخش روشنایی معابر را تا حدود ۶۰ درصد کاهش دهد و علاوه بر کاهش مصرف، به افزایش بهرهوری شبکه نیز کمک کند.
نیکخواه با اشاره به سایر اقدامات انجام شده ادامه میدهد: اصلاح و بهسازی فیدرهای فشار متوسط، تعویض تجهیزات معیوب، نصب تجهیزات حفاظتی و افزایش تابآوری شبکه از دیگر برنامههایی است که با هدف کاهش احتمال خاموشی و ارتقای کیفیت برقرسانی در حال اجراست.
به گفته وی، این اقدامات بخشی از برنامههای پیشگیرانه صنعت برق برای افزایش پایداری شبکه و کاهش مشکلات احتمالی در آینده محسوب میشود.
اما پرسش اصلی مردم همچنان باقی است
به گزارش ایسنا، با وجود اقداماتی که مسئولان شرکت توزیع برق استان از آن سخن میگویند، مطالبه اصلی بسیاری از شهروندان همچنان بدون پاسخ مشخص باقی مانده است؛ اینکه خاموشیهای روزانه در زنجان چه زمانی پایان خواهد یافت؟
مسئله ناترازی برق یک چالش ملی است و نمیتوان مشکلات چند ساله صنعت برق را تنها در کوتاهمدت حل کرد. افزایش مصرف، محدودیت تولید، نیاز به سرمایهگذاری در نیروگاهها و ضرورت توسعه انرژیهای پاک از جمله موضوعاتی است که در سطح کشور مطرح است.
با این حال، در کنار مسائل فنی، نحوه مدیریت و اطلاعرسانی نیز نقش مهمی در کاهش نارضایتی عمومی دارد. شهروندان زمانی که با قطعی برق مواجه میشوند، انتظار دارند حداقل بدانند این محدودیت به چه دلیل اعمال شده، تا چه زمانی ادامه دارد و چه برنامهای برای پایان آن وجود دارد.
در شرایطی که مسئولان وزارت نیرو پیشتر از پایان خاموشیهای برنامهریزی شده سخن گفته بودند، ادامه قطعی برق در برخی مناطق زنجان این پرسش را برای مردم ایجاد کرده است که آیا تصمیمهای اعلام شده در سطح ملی، به طور کامل در شبکه توزیع استانها نیز اجرایی شده است یا خیر و آنچه امروز بیش از هر چیز مطالبه مردم است، پاسخی روشن به یک سؤال ساده است: خاموشیهای زنجان دقیقاً چه زمانی پایان خواهد یافت؟
انتهای پیام
