با این حال، افت مستمر سفره‌های زیرزمینی، برداشت گسترده بخش کشاورزی، ناترازی تولید و مصرف و محدودیت منابع جدید نشان می‌دهد مسئله آب اسدآباد تنها با ترمیم چند حلقه چاه حل نخواهد شد و این شهرستان به دنبال راهکاری پایدار برای تأمین آب شرب است.
قطعی روزانه آب طی چند روز آینده برطرف می‌شود
فرماندار شهرستان اسدآباد با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای رفع مشکلات تأمین آب شرب، گفت: با اصلاح چاه‌های دچار رانش و ورود چاه چهارم به مدار، پیش‌بینی می‌شود قطعی روزانه آب در شهرستان طی چند روز آینده به‌طور کامل برطرف شود.
سلیمان نظری‌دوست در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: در بحث آب شرب شهرستان، همان‌طور که پیش از این نیز تأکید شده است، مردم باید در مصرف آب صرفه‌جویی کنند و کشاورزان نیز از انجام کشت دوم خودداری کنند.
وی افزود: همچنین کارواش‌هایی که فاقد مجوز هستند باید جمع‌آوری شوند و در این زمینه به دنبال صدور اخطارهای قانونی و پلمب واحدهای فاقد مجوز هستیم تا این واحدها جمع‌آوری شوند.
نظری‌دوست ادامه داد: از مجموع چهار حلقه چاه که دچار رانش شده بودند، سه حلقه اصلاح شده و چاه چهارم نیز ظرف روزهای آینده و حداکثر طی یک هفته اصلاح و وارد مدار خواهد شد.
فرماندار اسدآباد با اشاره به همکاری برخی کشاورزان در مدیریت منابع آب، خاطرنشان کرد: در این زمینه دو نفر از کشاورزان نیز با ما همکاری داشته‌اند که جای قدردانی دارد.
وی گفت: امیدواریم با اقدامات انجام‌شده و ورود چاه چهارم به مدار، طی چند روز آینده مشکل قطعی روزانه آب شرب شهرستان اسدآباد به‌طور کامل برطرف شود.
تولید آب با مصرف همخوانی ندارد
مدیر امور آب و فاضلاب شهرستان اسدآباد هم با ارائه تصویری از وضعیت منابع و شبکه توزیع آب، ناترازی میان تولید و مصرف را یکی از عوامل اصلی قطعی‌های آب دانست.
مصطفی خزاعی در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: شهر اسدآباد دارای ۲۰ حلقه چاه آب شرب و روستاهای شهرستان نیز دارای ۶۱ حلقه چاه آب شرب هستند.
وی افزود: در اوایل تابستان سال جاری، دو حلقه از چاه‌های آب شرب شهر اسدآباد دچار رانش و تخریب شدند و دو حلقه چاه دیگر نیز برای بازگشت به مدار تولید نیازمند حفاری مجدد بودند.
خزاعی با بیان اینکه عملیات سه حلقه از این چهار حلقه چاه انجام شده است، تصریح کرد: در مورد چاه شماره ۱۱ با مشکلاتی مواجه شدیم و عملیات طولانی شد، اما در حال حاضر حفاری این چاه به پایان رسیده و در مرحله لوله‌گذاری قرار دارد و پس از تکمیل این عملیات وارد مدار تولید خواهد شد.
وی ادامه داد: با اتصال چاه شماره ۱۱ به شبکه، بخشی از مشکلات روزانه تأمین آب برطرف خواهد شد و امیدواریم این اقدام بتواند زمان قطعی‌های شبانه آب را نیز کاهش دهد.
پروژه چاه‌های پدافندی سیف‌آباد در انتظار اعتبار
مدیر امور آب و فاضلاب شهرستان اسدآباد در ادامه با اشاره به سه حلقه چاه پدافندی در اراضی سیف‌آباد، بیان کرد: حدود دو کیلومتر از خط انتقال این چاه‌ها اجرا شده، اما پروژه به علت نبود اعتبار متوقف شده و عملیات در همان محدوده باقی مانده است.
خزاعی افزود: پیگیری‌هایی از سوی نماینده مردم اسدآباد در مجلس شورای اسلامی و شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور برای تأمین اعتبار انجام شده و قرار است مساعدت‌هایی در این زمینه صورت گیرد تا پروژه دوباره فعال شود.
وی با اشاره به برگزاری جلسه مدیریت تنش آبی در روز گذشته، گفت: در این جلسه قول‌هایی برای ادامه اجرای خط انتقال چاه‌های پدافندی داده شد که امیدواریم عملیاتی شود و بتوانیم هرچه سریع‌تر عملیات اجرایی این پروژه را از سر بگیریم.
یک چاه کشاورزی به کمک آب شرب اسدآباد آمد
خزاعی همچنین از اتصال موقت یک حلقه چاه کشاورزی به شبکه آب شرب شهر خبر داد و اظهار کرد: یک حلقه چاه کشاورزی به صورت اجاره‌ای روز گذشته برای تأمین آب شهر اسدآباد به شبکه متصل شد.
وی با بیان اینکه دبی این چاه در حد چاه‌های اختصاصی آبفا نیست، افزود: یک‌سری اقدامات اصلاحی نیز روی این چاه انجام داده‌ایم، اما توان تولید آن با چاه‌های خودمان قابل مقایسه نیست؛ با این وجود همین میزان آب نیز در شرایط فعلی کمک‌کننده است.
تأمین آب پایدار اسدآباد نیازمند منابع خارج از شهرستان است
مدیر امور آب و فاضلاب شهرستان اسدآباد با تأکید بر اینکه حل اساسی مشکل آب این شهر نیازمند تأمین منابع جدید است، گفت: برای تأمین آب پایدار شهر باید موضوع استفاده از منابع آب شهرستان‌های همجوار نیز پیگیری شود.
وی ادامه داد: استاندار همدان در همین رابطه مکاتبه‌ای با وزیر نیرو داشته تا وزارت نیرو نسبت به مطالعه و بررسی نقاطی که برای تأمین آب پایدار شهر اسدآباد مناسب تشخیص می‌دهد، اقدام کند.
خزاعی خاطرنشان کرد: واقعیت این است که اگر این اتفاق نیفتد، مشکل آب اسدآباد به صورت اساسی حل نخواهد شد.
۹۰ درصد آب دشت اسدآباد در بخش کشاورزی برداشت می‌شود
وی یکی از مهم‌ترین عوامل افت سطح آب‌های زیرزمینی را برداشت بی‌رویه از منابع آب در بخش کشاورزی دانست و گفت: حدود ۹۰ درصد آب دشت اسدآباد توسط کشاورزان برداشت می‌شود.
خزاعی با بیان اینکه افت سفره‌های زیرزمینی مستقیماً بر منابع آب شرب نیز تأثیر گذاشته است، افزود: در حال حاضر میزان تولید برخی از چاه‌های آب شرب شهر اسدآباد به پنج تا شش لیتر در ثانیه رسیده است.
وی تصریح کرد: تولید پنج لیتر آب در ثانیه برای یک چاه، عدد قابل توجهی نیست، اما در شرایط فعلی چاره‌ای نداریم و مجبوریم از همین میزان آب نیز استفاده کنیم؛ چراکه افزایش برداشت از منابع زیرزمینی موجب ضعیف شدن سفره‌ها و پایین رفتن سطح آب زیرزمینی شده است.
مصرف آب اسدآباد از تولید پیشی گرفته است
مدیر امور آب و فاضلاب شهرستان اسدآباد با اشاره به وجود ۲۶ هزار آحاد اشتراک شهری و ۱۳ هزار و ۸۰۰ مشترک روستایی در این شهرستان، گفت: میزان تولید آب شهرستان حدود ۲۲۰ لیتر در ثانیه است، در حالی که میانگین مصرف مشترکان اسدآبادی بین ۲۷۰ تا ۲۸۰ لیتر در ثانیه و حتی در مقاطعی بیش از ۳۱۵ لیتر در ثانیه بوده است.
خزاعی افزود: بر همین اساس، شهرستان اسدآباد همچنان یکی از پرمصرف‌ترین مشترکان آب در سطح استان همدان به شمار می‌رود.
وی با اشاره به وضعیت مصرف آب در روز گذشته، ۱۱ مهرماه، اظهار کرد: میانگین خروجی مخازن آب شهر اسدآباد در این روز به ۳۳۰ لیتر در ثانیه رسید، در حالی که میزان تولید فعلی ما حدود ۲۲۰ تا ۲۵۰ لیتر در ثانیه است.
خزاعی ادامه داد: این میزان تولید و مصرف با یکدیگر همخوانی ندارد و ناترازی موجود بسیار زیاد است؛ بنابراین ناچار هستیم این ناترازی را با اعمال قطعی آب جبران کنیم.
تعدد چاه‌های کشاورزی، توسعه منابع آب شرب را دشوار کرده است
وی با اشاره به تعداد بالای چاه‌های کشاورزی در دشت اسدآباد، گفت: صدور مجوز برای تعداد زیادی از چاه‌های کشاورزی و وجود چاه‌های متعدد در دشت اسدآباد موجب شده برای احداث چاه جدید آب شرب، حریم مناسبی در اختیار نداشته باشیم.
خزاعی این موضوع را یکی از معضلات بزرگ شهرستان برای توسعه منابع آب شرب دانست و خاطرنشان کرد: افزایش برداشت از منابع زیرزمینی، افت سطح سفره‌ها و محدود شدن امکان احداث چاه‌های جدید، تأمین آب شرب اسدآباد را با چالش جدی مواجه کرده است.
تأمین آب پایدار باید از سدهای همجوار پیگیری شود
نماینده مردم اسدآباد در مجلس شورای اسلامی نیز با تأکید بر ضرورت ایجاد یک منبع مطمئن و پایدار برای تأمین آب شرب این شهرستان، گفت: تأمین آب شرب مطمئن و پایدار برای اسدآباد باید از طریق منابع دائم و سدهای شهرهای همجوار این شهر پیگیری شود.
اکبر رنجبرزاده اظهار کرد: با وجود تمامی اقدامات در حال انجام، نمی‌توان اعلام کرد که سال آینده در بحث آب شرب مشکلی نخواهیم داشت؛ چراکه چاه‌های آب شرب دشت اسدآباد در معرض تخریب و رانش هستند و باید برای تأمین آب پایدار از منابع آبی دائم و سدهای شهرهای همجوار دیگر به دنبال راهکار بود.
وی ادامه داد: در راستای تأمین آب شرب پایدار برای اسدآباد باید استاندار همدان مکاتباتی با امور آب کشور و وزیر نیرو برای انتقال آب از سدهای شهرهای همجوار انجام دهد تا بتوان نسبت به این امر اقدام کرد.
رنجبرزاده گفت: امیدواریم ظرف یک سال آینده خبرهای خوشی در راستای تصویب تأمین آب پایدار برای مردم اسدآباد اعلام کنیم و دغدغه مردم این شهر در رابطه با آب شرب پایدار با این اقدام برای بلندمدت و برای همیشه مرتفع شود.
آبخوان دشت ۳۱۸.۴ میلیون مترمکعب کسری مخزن دارد
مدیر منابع آب شهرستان اسدآباد هم با ارائه آماری از وضعیت منابع آب زیرزمینی، از تداوم افت سطح آب‌های زیرزمینی، کسری بیش از ۳۱۸ میلیون مترمکعبی مخزن آبخوان دشت اسدآباد و فرونشست زمین در محدوده روستای پل‌شکسته خبر داد.
مجید رکنیان در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: شهرستان اسدآباد دارای دو آبخوان و سفره آب زیرزمینی شامل آبخوان منطقه چهاردولی و آبخوان دشت اسدآباد است که آماربرداری از دشت چهاردولی اسدآباد از سال ۱۳۷۵ انجام شده و بر اساس آمار موجود، به‌طور متوسط سالانه ۷۵ سانتی‌متر افت تراز آب‌های زیرزمینی این دشت را شاهد هستیم.
وی کسری مخزن آبخوان دشت چهاردولی را ۷۳ میلیون مترمکعب برشمرد و گفت: این میزان کسری مخزن تقریباً دو برابر حجم سد اکباتان است.
مدیر منابع آب شهرستان اسدآباد در ادامه با اشاره به وضعیت آبخوان دشت اسدآباد اظهار کرد: آماربرداری این دشت نیز از سال ۱۳۷۵ انجام شده و متوسط افت سالانه تراز آب‌های زیرزمینی آن ۸۳ سانتی‌متر است.
رکنیان کسری مخزن تجمعی آبخوان دشت اسدآباد را ۳۱۸.۴ میلیون مترمکعب دانست و تصریح کرد: واقعیت موجود در دشت اسدآباد این است که بهره‌بردار مطلق منابع آبی این دشت بخش کشاورزی است و تا زمانی که اقتصاد منطقه متکی بر کشاورزی باشد، وضعیت آبخوان نیز به همین شکل خواهد بود.
وی با بیان اینکه هیدروگراف دشت اسدآباد نشان‌دهنده روند افت منابع آب زیرزمینی این دشت است، تصریح کرد: از سال ۱۳۷۳ تاکنون حدود ۳۱۸ میلیون مترمکعب آب از سفره‌های آب زیرزمینی دشت اسدآباد برداشت شده است.
مدیر منابع آب شهرستان اسدآباد خاطرنشان کرد: با چنین میزان برداشتی، به‌طور قطع هر سال با افت تراز آب زیرزمینی مواجه خواهیم بود و حتی دوره‌های ترسالی نیز نمی‌تواند این میزان برداشت و حجم آب خارج‌شده از سفره‌های زیرزمینی دشت اسدآباد را جبران کند.
مدیر منابع آب شهرستان اسدآباد در ادامه با اشاره به اقدامات انجام شده برای مقابله با برداشت‌های غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی گفت: از سال ۱۳۸۵ تاکنون وزارت نیرو ۳۸۵ حلقه چاه غیرمجاز را در سطح شهرستان شناسایی کرده که از این تعداد تاکنون ۳۵۹ حلقه مسدود شده و دیگر قابلیت بهره‌برداری ندارند.
رکنیان حجم آب صرفه‌جویی شده ناشی از انسداد این تعداد چاه غیرمجاز را ۱۲ میلیون مترمکعب اعلام کرد و افزود: برای چهار حلقه از چاه‌های غیرمجاز باقی‌مانده، مطابق قانون پروانه صادر شده و برای سایر چاه‌های غیرمجاز که مشمول قانون تعیین تکلیف نشده‌اند نیز با پیگیری‌های انجام شده، به منظور پلمب به مراجع قضایی معرفی شده و حکم انسداد و پلمب دارند.
رکنیان از انسداد شش حلقه چاه غیرمجاز در شهرستان از ابتدای سال تاکنون خبر داد و افزود: شهرستان اسدآباد در سطح استان همدان دارای کمترین تعداد چاه‌های غیرمجاز است.
۷۸ درصد چاه‌های کشاورزی اسدآباد به کنتور هوشمند مجهز هستند
وی با اشاره به تعداد چاه‌های مجاز شهرستان اسدآباد گفت: این شهرستان دارای ۱۳۰۰ حلقه چاه مجاز است که از این تعداد یک‌هزار و ۵۸ حلقه مربوط به چاه‌های کشاورزی مجاز است.
مدیر منابع آب شهرستان اسدآباد ادامه داد: ۸۲۴ حلقه چاه مجاز کشاورزی، معادل ۷۸ درصد چاه‌های کشاورزی شهرستان، به کنتور هوشمند مجهز هستند.
وی افزود: تلاش داریم از طریق مراجع قضایی و با ابلاغیه قضایی، مالکان سایر چاه‌ها را نیز مجاب به استفاده از کنتورهای هوشمند کنیم تا برداشت از منابع آب زیرزمینی مطابق میزان مجاز انجام شود.
به گزارش ایسنا: مجموع اظهارات مسئولان شهرستان نشان می‌دهد قطعی‌های فعلی آب شرب اسدآباد اگرچه با بازگرداندن چاه‌های آسیب‌دیده به مدار می‌تواند در کوتاه‌مدت کاهش یابد، اما ریشه بحران در سطحی عمیق‌تر قرار دارد؛ جایی که تولید آب از مصرف عقب مانده، سفره‌های زیرزمینی سالانه ده‌ها سانتی‌متر افت می‌کنند، صدها میلیون مترمکعب کسری مخزن شکل گرفته و بخش عمده منابع آب دشت نیز در اختیار کشاورزی است.
از سوی دیگر، قرار گرفتن چاه‌های آب شرب در معرض رانش، محدودیت حریم برای حفر چاه‌های جدید و توقف پروژه چاه‌های پدافندی سیف‌آباد به دلیل کمبود اعتبار، نشان می‌دهد راهکارهای مقطعی نمی‌تواند پاسخگوی نیاز بلندمدت این شهرستان باشد.
در چنین شرایطی، بازگشت چاه‌های آسیب‌دیده به مدار می‌تواند بخشی از فشار فعلی شبکه را کاهش دهد، اما آنچه مسئولان شهرستان بر آن تأکید دارند، حرکت به سمت یک منبع پایدار و مطمئن برای آب شرب اسدآباد است؛ موضوعی که از نگاه نماینده مردم شهرستان باید از طریق منابع آبی دائمی و سدهای همجوار دنبال شود.
انتهای پیام
