مستند «جایی که نور به خاطر می‌آورد» به‌تهیه‌کنندگی و کارگردانی مهدی باقری برای شبکه بین‌المللی پرس تی‌وی، روایتی۵۲ دقیقه‌ای از حضور یک عکاس اتریشی در ایران است که بی‌واسطه به ثبت لحظات پرداخته است. این مستند که در یک قسمت تولید شده، براساس تجربیات زیسته لورین استرله، فتوژورنالیست بین‌المللی جنگ و بحران، که در ایران شکل گرفته و تلاشی است برای نمایش ایران از دریچه‌ای تازه، دور از کلیشه‌های مرسوم.

مهدی باقری، تهیه‌کننده و کارگردان مستند «جایی که نور به خاطر می‌آورد»،  که هم‌اکنون در مرحله تدوین است،  در گفت‌وگو با ایسنا می‌گوید: این مستند به‌مثابه دعوتی است از شبکه پرس تی‌وی برای تماشای دوباره‌ ایران، از دریچه‌ای که نه بیگانه است و نه قضاوت‌گر، بلکه نگاهی است که حقیقت جاری در قلب ایران را به تصویر می‌کشد. نگاه بی‌طرفانه عکاس اتریشی و رضایت لورین از حضور در ایران و نحوه تعامل او با مردم، از ویژگی‌های بارز این مستند است.

وی از لحظات اولیه آشنایی با این عکاس خبری بین‌المللی و دلایل انتخاب او برای این پروژه هیجان‌انگیز می‌گوید؛ سفری از تهران تا وین که با لنز دوربین‌ها روایت می‌شود.

تهیه‌کننده این مستند از مسیری می‌گوید که از یک جست‌وجوی ساده اینترنتی آغاز شد و به سفری عمیق در دل جغرافیا و فرهنگ ایران رسید. او با یادآوری لحظات آغازین این همکاری می‌گوید: همه‌چیز از یک کنجکاوی ساده شروع شد. پیش‌از این، نام لورین برای من آشنا نبود، اما به‌محض آنکه با صفحات شخصی و آثار این هنرمند روبه‌رو شدم، جهان تصویر برایم تغییر کرد. من در عکس‌های او تنها با یک عکاس حرفه‌ای مواجه نبودم، بلکه جادویی را می‌دیدم که یادآور اسطوره‌های قدیمی دنیای عکاسی بود. همین قدرت نگاه بود که متقاعدم کرد تا این پروژه را به‌شکل متفاوتی برای شبکه پرس تی‌وی کلید بزنم.

باقری تأکید می‌کند: مخاطب نباید در این مستند به‌دنبال روایتی خطی از زندگی یک عکاس باشد. ما اینجا با یک پرتره سروکار داریم، اما مستندی که تنها بخش کوچکی از زندگی لورین را نشان می‌دهد و تمرکز اصلی‌اش بر چگونگی حضور و تعامل این هنرمند با فضای زیسته ما در خاک ایران است.

وی ادامه می‌دهد: این مستند سفری پر از تضاد و زیبایی است. از کوچه‌پس‌کوچه‌های تهران و شکوه تاریخی شیراز گرفته تا رنگ‌های بی‌بدیل میناب و بندرعباس و آرامش لامرد. ۱۵ روز فیلم‌برداری فشرده در ایران، تنها آغاز ماجرا بود؛ نگاه‌ها به‌سوی وین، محل زندگی لورین است، تا فصل دومی از این روایت در آن‌سوی مرزها شکل بگیرد.

جذابیت اصلی این پروژه برای کارگردان «جایی که نور به خاطر می‌آورد»، تجربه مشترکی بود که میان او و لورین رخ داد.

وی می‌گوید: لورین ایران را با نگاهی کاملاً تازه می‌دید؛ تجربه‌ای که حتی برای خود من به‌عنوان کسی که تمام عمرم را در ایران زندگی کرده‌ام، بسیار نو و غافلگیرکننده بود. ما قرار نبود صرفاً فیلمی از یک هنرمند بسازیم، بلکه می‌خواستیم شاهد نگاه او به سوژه‌ها باشیم؛ زاویه‌نگاهی که شاید ما به‌دلیل عادت‌کردن به محیط، دیگر از آن غافلیم.

باقری توضیح می‌دهد: لورین استرله در این پروژه آگاهانه تصمیم گرفت رویکردی بی‌طرفانه داشته باشد. او با شناخت کامل از فضای سیاسی و پیچیدگی‌های پیرامون ایران، پیش‌داوری‌ها را کنار گذاشت تا به سوژه‌هایش بنگرد.  

به‌گفته وی، مهم‌ترین ویژگی لورین در ثبت تصاویر، پیوند عاطفی عمیقی بود که با مردم برقرار می‌کرد. او پیش‌از هر فشردن دکمه دوربین، گفت‌وگویی صمیمانه شکل می‌داد و مردم نیز به‌دلیل خوی مهمان‌نوازی‌شان، با او همراهی می‌کردند. این عکاس به‌قدری شیفته ایران شد که آرزوی سفر به کردستان، اصفهان، یزد و بلوچستان را داشت و بخش‌هایی از این شورواشتیاق، حالا در تاروپود مستند جاری است.

این کارگردان مستند معتقد است: هنر لورین در ثبت لحظاتی است که وجود دارند اما کمتر به آن‌ها توجه می‌کنیم. او اگرچه با انتخاب هوشمندانه سوژه‌ها دیدگاهش را منتقل می‌کند، تلاشش همواره بر نگاه عمیق و فارغ از کلیشه‌سازی بوده است. هدف اصلی مستند، ورود به جهان ذهنی لورین و کشف دلیل پشت کادرهای انتخابی اوست.

باقری تأکید می‌کند: لورین با وجود حساسیت بسیار بالا به رنج‌های انسانی، توانایی منحصربه‌فردی در ایفای نقش یک فتوژورنالیست داشت تا بتواند پیام خود را ازطریق قاب دوربین به‌درستی منتقل کند.

او بر این باور است که اگر این تصاویر در نشریات معتبر جهانی مورد توجه قرار گیرند، می‌توانند نقش مهمی در جلب‌توجه افکارعمومی جهان به فرهنگ غنی ایران و همچنین واقعیت‌های ملموس این سرزمین ایفا کنند. در واقع، این مستند پلی است میان نگاه هنری یک عکاس خارجی و واقعیت‌های جاری در زندگی ایرانیان.

درمورد اینکه چرا مخاطب باید این مستند را تماشا کند، باقری با نگاهی جسورانه می‌گوید: برای مستند، هیچ بایدی وجود ندارد. مخاطب واقعی کسی است که خودش به‌دنبال کشف حقیقت و روایت‌های ملموس از جهان اطراف است. این اثر برای آن دسته از مخاطبانی ساخته شده که تشنه‌ دیدن واقعیت‌ها از زاویه‌ای نو هستند.  

باقری با بیان آنکه بخش ایران مستند در مرحله تدوین است و بخش وین نیز تصویربرداری خواهد شد، تأکید می‌کند: اگر همه‌چیز براساس پیش‌بینی ما انجام شود، «جایی که نور به خاطر می‌آورد» انتهای آذرماه آماده نمایش است.  

وی که خود عنوان تهیه‌کنندگی و کارگردانی این مستند را داراست، یادآور می‌شود: در بخش تولید و مراحل فنی، تصویربرداری برعهده مهدی آزادی با دستیاری وحید ورمرزیار بوده و صدابرداری را احمدرضا طایی و صداگذاری را مهرشاد ملکوتی انجام می‌دهند. همچنین تصحیح نور و رنگ را رضا تیموری عهده‌دار است.

انتهای پیام