محمدرضا پهلوان در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به ایده شکل‌گیری رویداد مجازی «خراسان‌شناسی»، اظهار کرد: در سال‌های گذشته بخش قابل توجهی از مسابقات و برنامه‌های عکاسی گردشگری بر ثبت یک عکس خوب از بناها و جاذبه‌های شناخته‌شده متمرکز بوده است، اما در این رویداد تلاش کرده‌ایم از «عکس صرف» عبور کنیم و روایت و قصه‌ای نیز پشت هر تصویر شکل بگیرد.
وی افزود: به جای اینکه دوباره سراغ جاذبه‌هایی مانند آرامگاه فردوسی یا آرامگاه خیام برویم که بارها و بارها از آن‌ها عکاسی و تصویر تولید شده است، می‌توان به سراغ اماکن و جاذبه‌های کمترشناخته‌شده‌ای رفت که ظرفیت روایت شدن دارند. یک عکاس می‌تواند درباره یک بنا، محوطه، روستا یا آیین مطالعه کند، روایت‌های مرتبط با آن را بشناسد و سپس با نگاه و تجربه خودش، آن را به تصویر بکشد.
این پژوهشگر میراث فرهنگی ادامه داد: عکاس را می‌توان یک «پژوهشگر تصویری» دانست. همان‌طور که در عکاسی خبری گاهی یک تصویر قدرت و اثرگذاری بیشتری از چندین خبر دارد، در حوزه گردشگری و میراث فرهنگی نیز یک عکس می‌تواند زمانی اثرگذارتر باشد که پشت آن شناخت، پژوهش و روایت وجود داشته باشد.
پهلوان با بیان اینکه هر شهر و روستا می‌تواند چندین روایت گردشگری داشته باشد، گفت: شعار این رویداد «خراسان رضوی؛ یک استان، هزار روایت گردشگری» انتخاب شده است؛ چراکه معتقدیم هر جاذبه، حتی یک اتفاق ساده، یک آیین، غذای محلی، شخصیت فرهنگی، محوطه تاریخی یا ظرفیت طبیعی می‌تواند روایت خود را داشته باشد.
وی افزود: در این رویداد تلاش شده است شهرها و روستاهایی که کمتر دیده شده‌اند نیز امکان معرفی پیدا کنند. جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی، موزه‌ها، طبیعت و اکوتوریسم، صنایع‌دستی، غذاهای محلی، آیین‌ها و آداب و رسوم، میراث و گردشگری کشاورزی، مشاهیر و شخصیت‌های فرهنگی و گردشگری و همچنین ظرفیت‌های جدید قابل سرمایه‌گذاری از محورهای پیشنهادی این رویداد هستند.
ایده‌پرداز و هماهنگ‌کننده رویداد «خراسان‌شناسی» با اشاره به تأثیر روایت در توسعه گردشگری اظهار کرد: نمونه‌هایی در نقاط مختلف دنیا وجود دارد که یک ویژگی ساده و حتی یک خاطره محلی، با روایت درست به جاذبه گردشگری تبدیل شده است. بنابراین همیشه لازم نیست یک منطقه بنای تاریخی یا منبع طبیعی ویژه‌ای داشته باشد؛ گاهی یک روایت محلی می‌تواند زمینه‌ای برای ایجاد انگیزه سفر و توقف گردشگر باشد.
روایتگری با کمک هوش مصنوعی
پهلوان با اشاره به شعار سال سازمان جهانی گردشگری با موضوع گردشگری و هوش مصنوعی گفت: در این رویداد تلاش شده است از ظرفیت هوش مصنوعی نیز در کنار روایتگری و هنر استفاده شود. علاقه‌مندان می‌توانند علاوه بر معرفی جاذبه و ارائه تصویر، با کمک ابزارهای هوش مصنوعی، تصور خود از گذشته یا آینده آن جاذبه را نیز روایت کنند.
وی ادامه داد: برای مثال، یک هنرمند می‌تواند تصویری مستند از یک بنای تاریخی تهیه کند و سپس با کمک هوش مصنوعی، تصویری از گذشته آن بنا یا حتی تصور خود از ۵۰ سال آینده آن را بازسازی کند؛ اینکه اگر این بنا احیا شود، چه وضعیتی خواهد داشت و چه امکاناتی می‌تواند پیرامون آن شکل بگیرد. چنین روایت‌هایی می‌تواند مخاطب را از یک تصویر ثابت فراتر ببرد و او را با گذشته، حال و آینده یک جاذبه درگیر کند. بنابراین استفاده از هوش مصنوعی به معنای کنار گذاشتن پژوهش و واقعیت تاریخی نیست، بلکه این ابزار باید در کنار شناخت و مستندات قرار بگیرد و به روایت بهتر و جذاب‌تر جاذبه کمک کند.
این پژوهشگر درباره نحوه مشارکت در این رویداد نیز گفت: شهرداری‌ها، هنرمندان، دانشجویان، عکاسان، گردشگران و عموم علاقه‌مندان می‌توانند در این حرکت مشارکت کنند و یک عکس از یک جاذبه، نام آن و یک جمله کوتاه درباره اهمیت یا ویژگی آن ارسال کنند و در صورت تمایل، روایت یا تصور خود از گذشته و آینده جاذبه را نیز با استفاده از ظرفیت‌های هوش مصنوعی ارائه دهند.
پهلوان افزود: آثار دریافت‌شده پس از دسته‌بندی و انتخاب، در قالب یک طراحی گرافیکی مشترک منتشر می‌شوند و محتواهای برتر در وب‌سایت مؤسسه توسعه گردشگری و شبکه‌های اجتماعی با ذکر نام مشارکت‌کنندگان انتشار خواهد یافت. برای مشارکت‌کنندگان نیز گواهی حضور و لوح سپاس در نظر گرفته شده و برای بهترین عکس‌ها و روایت‌ها جوایزی اهدا می‌شود.
وی ادامه داد: پوستر این رویداد همزمان با هفته گردشگری و در جلسه کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی رونمایی شده و علاقه‌مندان می‌توانند آثار خود را تا پایان مهرماه ۱۴۰۵ ارسال کنند.
میراث فرهنگی؛ گنجی متعلق به همه مردم
این پژوهشگر میراث فرهنگی با اشاره به ضرورت تغییر نگاه جامعه به میراث فرهنگی خاطرنشان کرد: میراث فرهنگی نباید صرفاً به عنوان یک گنج یا طعمه برای کشف و سودجویی دیده شود؛ میراث، بخشی از هویت و تاریخ جامعه و متعلق به همه مردم است. اگر یک جاذبه به‌خوبی معرفی نشود، ممکن است مردم تنها یک بنای قدیمی را ببینند و از داستان و هویت پشت آن بی‌خبر بمانند، در حالی که همان بنا می‌تواند با یک روایت درست به بخشی از تجربه فرهنگی و گردشگری مردم تبدیل شود.
پهلوان تأکید کرد: کشورهایی که در حوزه حفاظت از میراث فرهنگی موفق‌تر بوده‌اند، توانسته‌اند میراث خود را به‌خوبی معرفی کنند و شناخت عمومی نسبت به آن ایجاد کنند. ما نیز باید به نقطه‌ای برسیم که مردم میراث فرهنگی را متعلق به خود بدانند و در معرفی و حفاظت از آن احساس مسئولیت کنند.
انتهای پیام
