صمد نژادابراهیمی در گفتگو با ایسنا با اشاره به روند حضور پژوهشگران ایرانی در فهرست ۲ درصد پژوهشگران پراستناد جهان، از افزایش تعداد پژوهشگران ایرانی در این فهرست خبر داد و گفت: تعداد پژوهشگران ایرانی حاضر در فهرست مربوط به دوره یک‌ساله در سال ۱۴۰۵ به ۲ هزار و ۶۷۸ نفر رسیده است.
وی افزود: بررسی روند سال‌های اخیر نشان می‌دهد تعداد پژوهشگران ایرانی حاضر در این فهرست از یک‌هزار و ۱۵۴ نفر در سال ۱۳۹۹ به یک‌هزار و ۷۰۱ نفر در سال ۱۴۰۰، یک‌هزار و ۹۴۱ نفر در سال ۱۴۰۱، ۲ هزار و ۱۳۷ نفر در سال ۱۴۰۲، ۲ هزار و ۳۳۶ نفر در سال ۱۴۰۳، ۲ هزار و ۵۱۴ نفر در سال ۱۴۰۴ و ۲ هزار و ۶۷۸ نفر در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته است.
مدیرکل دفتر سیاستگذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم با بیان اینکه این روند نشان‌دهنده ظرفیت قابل توجه سرمایه انسانی علمی کشور و حضور پژوهشگران ایرانی در عرصه‌های علمی بین‌المللی است، گفت: این روند نشان می‌دهد که بخشی از جامعه علمی کشور توانسته است در شاخص‌های استنادی و اثرگذاری علمی، جایگاه قابل توجهی به دست آورد.
وی ادامه داد: بر اساس بررسی انجام‌شده، این ۲ هزار و ۶۷۸ پژوهشگر ایرانی به ۲۴۱ دانشگاه و مؤسسه دارای وابستگی سازمانی تعلق دارند.
نژاد ابراهیمی با اشاره به تمرکز قابل توجه پژوهشگران این فهرست در دانشگاه‌های برتر کشور گفت: در میان ۳۰ دانشگاه و مؤسسه دارای بیشترین تعداد پژوهشگر، دانشگاه تهران با ۱۲۳ پژوهشگر در رتبه نخست قرار دارد و پس از آن دانشگاه علوم پزشکی تهران با ۱۱۲ پژوهشگر، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با ۷۵ پژوهشگر و دانشگاه علم و صنعت ایران با ۷۴ پژوهشگر قرار دارند.
وی افزود: دانشگاه علوم پزشکی تبریز با ۶۶ پژوهشگر، دانشگاه علوم پزشکی ایران با ۶۴ پژوهشگر، دانشگاه تبریز با ۶۱ پژوهشگر و دانشگاه تربیت مدرس با ۵۶ پژوهشگر نیز در میان دانشگاه‌های دارای بیشترین تعداد پژوهشگر در این فهرست قرار دارند.
افزایش بیش از سه‌برابری پژوهشگران ایرانی در فهرست دوران خدمت
مدیرکل دفتر سیاستگذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم در ادامه با اشاره به نتایج فهرست دوران خدمت پژوهشگران گفت: تعداد پژوهشگران ایرانی حاضر در این فهرست نیز از ۴۳۳ نفر در سال ۱۳۹۹ به یک‌هزار و ۳۸۰ نفر در سال ۱۴۰۵ رسیده و طی این دوره بیش از سه برابر شده است.
وی توضیح داد: تعداد پژوهشگران ایرانی این فهرست در سال‌های ۱۴۰۰، ۱۴۰۱، ۱۴۰۲، ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ به ترتیب ۶۵۴، ۷۴۰، ۸۶۷، یک‌هزار و ۱۸ و یک‌هزار و ۱۹۴ نفر بوده است.
نژادابراهیمی با بیان اینکه یک‌هزار و ۳۸۰ پژوهشگر حاضر در فهرست دوران خدمت در ۲۷۶ دانشگاه و مؤسسه علمی کشور فعالیت داشته‌اند، گفت: ۳۰ دانشگاه و مؤسسه دارای بیشترین تعداد پژوهشگر در مجموع ۷۹۴ نفر، معادل ۵۷.۵ درصد کل پژوهشگران این فهرست را دربر می‌گیرند.
وی ادامه داد: دانشگاه تهران با ۹۱ پژوهشگر در صدر این فهرست قرار دارد و پس از آن دانشگاه صنعتی شریف با ۵۳ نفر، دانشگاه صنعتی امیرکبیر و دانشگاه علوم پزشکی تهران هر کدام با ۴۸ نفر و دانشگاه علم و صنعت ایران با ۴۵ نفر قرار گرفته‌اند.
مدیرکل دفتر سیاستگذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم افزود: ۱۰ دانشگاه نخست، ۴۶۶ پژوهشگر معادل ۳۳.۸ درصد و ۲۰ دانشگاه نخست، ۶۵۸ پژوهشگر معادل ۴۷.۷ درصد از کل پژوهشگران این فهرست را به خود اختصاص داده‌اند.
وی با اشاره به سهم انواع مؤسسات از این فهرست گفت: دانشگاه‌های دولتی با ۶۵۷ پژوهشگر معادل ۴۷.۶ درصد، دانشگاه‌های علوم پزشکی با ۵۲۲ پژوهشگر معادل ۳۷.۸ درصد و دانشگاه آزاد اسلامی با ۱۶۲ پژوهشگر معادل ۱۱.۷ درصد، بیشترین سهم را در میان انواع مؤسسات دارند.
تأکید بر اینکه افزایش تعداد پژوهشگران نباید هدف نهایی باشد
نژادابراهیمی با اشاره به مبنای تهیه فهرست ۲ درصد پژوهشگران پراستناد جهان گفت: این فهرست با تکیه بر داده‌های استنادی و مقایسه پژوهشگران در حوزه‌ها و زیرحوزه‌های مختلف علمی تهیه می‌شود و پژوهشگرانی را که از نظر اثرگذاری استنادی در میان ۲ درصد برتر پژوهشگران جهان قرار دارند، شناسایی می‌کند. در این ارزیابی شاخص‌هایی مانند تعداد استنادها، شاخص h و نقش پژوهشگر در مقالات علمی مورد توجه قرار می‌گیرد.
وی تأکید کرد: افزایش تعداد پژوهشگران ایرانی در فهرست‌های بین‌المللی، اگرچه نشانه‌ای از ظرفیت علمی کشور است، اما نباید صرفاً به افزایش تعداد محدود شود.
مدیرکل دفتر سیاستگذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم گفت: سیاستگذاری علمی کشور باید همزمان بر ارتقای کیفیت پژوهش، افزایش اثرگذاری علمی، حل مسائل ملی، توسعه فناوری و تبدیل دستاوردهای پژوهشی به ارزش اقتصادی و اجتماعی متمرکز باشد.
وی افزود: سرمایه انسانی مهم‌ترین عنصر نظام علم، فناوری و نوآوری است و حفظ، تقویت و فراهم کردن زمینه اثرگذاری پژوهشگران برجسته کشور باید در کنار توسعه زیرساخت‌های پژوهشی و حمایت از نسل جدید پژوهشگران مورد توجه قرار گیرد.
نژادابراهیمی تاکید کرد: شناسایی و حمایت هدفمند از پژوهشگران اثرگذار و فراهم کردن زمینه فعالیت مؤثر آنان در کشور، از الزامات تقویت نظام علم، فناوری و نوآوری و بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت سرمایه انسانی کشور است.
وی با تاکید بر اینکه هدف نهایی نظام پژوهش کشور صرفاً ارتقای جایگاه در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی نیست، خاطر نشان کرد: باید از ظرفیت علمی ایجادشده برای مرجعیت علمی، حل مسائل کشور، توسعه فناوری و افزایش اثرگذاری اجتماعی و اقتصادی پژوهش استفاده کرد.
به گزارش ایسنا، فهرست «۲ درصد پژوهشگران پراستناد جهان» که با عنوان World’s Top 2% Scientists شناخته می‌شود، بر اساس داده‌های استنادی پایگاه اسکوپوس و توسط الزویر تهیه می‌شود. در این فهرست، پژوهشگران رشته‌ها و زیررشته‌های مختلف علمی با استفاده از چند شاخص، از جمله تعداد استنادها، شاخص h و میزان مشارکت در مقالات، ارزیابی می‌شوند.
این فهرست پژوهشگران را در دو قالب عملکرد پژوهشگر در کل دوران فعالیت علمی و دیگری عملکرد او در یک سال مشخص ارزیابی می‌کند.
باید توجه داشت که فهرست ۲ درصد پژوهشگران پراستناد با فهرست سالانه «Highly Cited Researchers» شرکت «کلاریویت» یکی نیست. کلاریویت برای تهیه فهرست خود از داده‌های پایگاه Web of Science Core Collection در یک بازه ۱۱ ساله استفاده می‌کند. این شرکت علاوه بر بررسی شاخص‌های عددی، ارزیابی‌های کیفی و بررسی‌های تکمیلی را هم در نظر می‌گیرد. در فهرست سال ۲۰۲۵ کلاریویت، ۶ هزار و ۸۶۸ پژوهشگر در ۲۱ حوزه علمی و بخش میان‌رشته‌ای معرفی شدند.
بنابراین، قرار گرفتن نام یک پژوهشگر در فهرست ۲ درصد الزویر/اسکوپوس و قرار گرفتن نام او در فهرست Highly Cited Researchers کلاریویت، دو موضوع جداگانه است و نباید این دو فهرست را معادل یکدیگر دانست.
انتهای پیام
