یعقوب هوشیار، شهردار تبریز روز یکشنبه ۱۹ مهر در این جلسه با اشاره به روند اجرای طرح ساماندهی مقبره‌الشعرا اظهار کرد: حدود ۱۷ سال پیش، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی طرحی برای این مجموعه تهیه کرد و عملیات گودبرداری نیز انجام شد، اما پروژه در ادامه با مشکلات اجرایی مواجه شد.
وی با اشاره به برآورد اعتبار مورد نیاز برای تکمیل پروژه افزود: بر اساس برآورد مطرح‌شده از سوی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، تکمیل این پروژه به حدود ۲ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد. در چنین شرایطی، باید سهم و تعهد هر دستگاه به‌صورت شفاف مشخص شود و نمی‌توان بدون تعیین تکلیف تعهدات و منابع مالی، مسئولیت‌های جدیدی را بر عهده شهرداری گذاشت.
شهردار تبریز ادامه داد: در سال نخست دوره ششم شورای اسلامی شهر، مقبره‌الشعرا همچنان با سازه‌های داربستی باقی مانده بود. در آن مقطع، سردار خرم، استاندار وقت آذربایجان شرقی، از شهرداری درخواست کرد اجرای سقف ضلع شمالی و ساماندهی این بخش را بر عهده بگیرد.
هوشیار گفت: بر همین اساس، مقرر شد شهرداری ضلع شمالی و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ضلع جنوبی را اجرا کند، اما بخش مربوط به ارشاد عملیاتی نشد و در نهایت شهرداری برای پیشبرد پروژه، اجرای ضلع جنوبی را نیز بر عهده گرفت.
وی با تأکید بر اینکه طرح ساماندهی مقبره‌الشعرا از سوی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی تهیه شده است، اظهار کرد: شهرداری برای پیشبرد امور شهری در این مجموعه مشارکت کرده و نباید از این مشارکت برداشت نادرستی صورت گیرد. در دوره استانداران پیشین نیز درباره این موضوع صورت‌جلساتی تنظیم شد، اما توافق‌ها به نتیجه نهایی نرسید.
هوشیار در ادامه با اشاره به وضعیت تالار تئاتر شهر، واقع در مجاورت ساختمان شورای اسلامی شهر تبریز، گفت: حدود ۱۷ سال است که این مجموعه تعیین تکلیف نشده است. اگر این مجموعه در اختیار شهرداری بود، تاکنون بارها برای تکمیل آن اقدام می‌کردیم و در صورت اجرا نشدن تعهدات، باید امکان تعیین تکلیف قانونی آن نیز وجود داشته باشد.
وی با اشاره به موضوع واگذاری تالار تئاتر شهر به شهرداری افزود: در مقطعی اعلام شد با توجه به سفر رئیس‌جمهور به تبریز، موضوع باید در قالب مصوبه هیئت وزیران تعیین تکلیف و مجموعه به شهرداری واگذار شود. با این حال، واگذاری باید به‌گونه‌ای باشد که شهرداری علاوه بر پذیرش مسئولیت، ناچار به پرداخت هزینه‌ای مضاعف برای این مجموعه نباشد؛ به‌ویژه آنکه مسائل مربوط به مالکیت و حقوق احتمالی اداره کل اوقاف نیز باید پیش از واگذاری روشن شود.
شهردار تبریز با تأکید بر ضرورت تعیین تکلیف حقوقی املاک و پروژه‌های شهری خاطرنشان کرد: نگرانی ما صرفاً درباره همکاری یا عدم همکاری یک دستگاه نیست، بلکه باید وضعیت حقوقی زمین، تعهدات دستگاه‌ها و احتمال بروز دعاوی مالکیتی مشخص شود. شهر متعلق به شهروندان است و خدمت به آن وظیفه مدیریت شهری محسوب می‌شود، اما این موضوع نباید به معنای نادیده گرفتن الزامات حقوقی و مالی باشد.
وی تحویل زمین یک‌هکتاری موردنظر به شهرداری از سوی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و ارائه تعهد رسمی از سوی اداره کل اوقاف مبنی بر طرح نکردن شکایت را از پیشنهادهای خود برای حل‌وفصل این مسائل عنوان کرد و گفت: انتظار داریم در جریان سفر رئیس‌جمهور به تبریز، برای حل این مسائل و تعیین تکلیف پروژه‌های بلاتکلیف شهر توجه ویژه‌ای صورت گیرد.
رشیدی: مداخله در سطح حاکمیتی برای جلوگیری از تشتت مدیریتی ضروری است
روح‌الله رشیدی، سخنگوی شورای اسلامی شهر تبریز، نیز با اشاره به بررسی‌های انجام‌شده درباره این مجموعه اظهار کرد: موضوع مقبره‌الشعرا را به‌تفصیل در کمیسیون فرهنگی و با حضور نمایندگان اوقاف و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی بررسی کرده‌ایم.
وی افزود: شنیده‌ام مجمع نمایندگان استان نیز در این خصوص جلسه‌ای تشکیل داده است. به نظر من در این مقطع، مداخله در سطح حاکمیتی ضروری است تا از تشتت مدیریتی جلوگیری و موضوع با رویکردی یکپارچه مدیریت شود.
رشیدی با اشاره به تجربه سفر دولت سیزدهم به آذربایجان شرقی اظهار کرد: در زمان سفر دولت آقای رئیسی، تحرکاتی در این حوزه ایجاد شد و همان تجربه نشان داد که دولت می‌تواند در این زمینه نقش‌آفرینی کند.
وی همچنین تعیین تکلیف اسناد و تجمیع آن‌ها و مشخص شدن طرح مطالعاتی مجموعه را ضروری دانست و گفت: باید یک طرح مصوب و مورد استناد وجود داشته باشد تا هرگونه مداخله در محدوده بر اساس همان طرح انجام شود.
سخنگوی شورای اسلامی شهر تبریز افزود: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی با توجه به سابقه خود، متولی موضوع بوده و باید سوابق و مسائل موجود را به‌طور کامل ارائه کند.
رشیدی با اشاره به برخی مشکلات عمرانی از جمله آب‌های سطحی اظهار کرد: در نقاطی که شهرداری کار انجام داده است، باید پیش از تشدید بارش‌ها نسبت به لکه‌گیری و رفع مشکلات اقدام شود.
وی همچنین بر ضرورت بازنگری در اقداماتی که ممکن است به مجموعه آسیب وارد کند، از جمله برگزاری مسابقات ورزشی در محوطه، تا زمان تعیین تکلیف کامل برخی بخش‌ها تأکید کرد.
رشیدی گفت: اگر شهرداری پیشنهادی برای طرح موضوع در سطح ملی و در جریان سفر دولت دارد، باید آن را ارائه کند. امیدواریم دولت با ورود جدی به موضوع، این مجموعه را سامان دهد و اجازه ندهد مقبره‌الشعرا میان چند دستگاه و مجموعه مختلف بلاتکلیف باقی بماند.
وی همچنین بر ضرورت اطلاع‌رسانی به اداره کل میراث فرهنگی و حضور این دستگاه در فرآیند تصمیم‌گیری و ساماندهی تأکید کرد.
باغبان: بهترین گزینه برای مدیریت مقبره‌الشعرا شهرداری است
علیرضا نوای باغبان، عضو شورای اسلامی شهر تبریز، با بیان اینکه شهرداری می‌تواند مسئولیت اداره مقبره‌الشعرا را بر عهده بگیرد، اظهار کرد: به نظر من بهترین مجموعه برای اداره مقبره‌الشعرا، شهرداری است و اگر از امروز نیز مسئولیت آن را به شهرداری بسپارند، هنوز دیر نشده است.
وی افزود: شهرداری می‌تواند مسئولیت مدیریت مسائل باقی‌مانده مجموعه را بر عهده بگیرد و در کنار آن، سایر صاحب‌نظران و دستگاه‌ها نیز در چارچوب پروتکل‌ها نقش خود را ایفا کنند.
باغبان با اشاره به روند اجرای پروژه طی حدود ۱۰ سال اخیر و از زمان ورود شهرداری ادامه داد: بهتر است همین مسیر ادامه پیدا کند. حضور رئیس‌جمهور و مسئولان تصمیم‌گیر برای تعیین تکلیف این مجموعه می‌تواند مؤثر باشد و هر تصمیمی که در سطح عالی گرفته شود، باید مبنای حرکت قرار گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت مدیریت واحد در این مجموعه گفت: طولانی شدن روند اجرای پروژه و وضعیت منظر شهری در این محدوده به واقعیتی تلخ تبدیل شده و همچنان حجم قابل توجهی از کار باقی مانده است.
این عضو شورا با قدردانی از اقدامات انجام‌شده از سوی اوقاف، ارشاد و شهرداری اظهار کرد: در شرایط فعلی نباید بیش از حد وارد اختلافات شویم و نگاه صنفی و دستگاهی را بر موضوع حاکم کنیم. اصل مسئله باید تکمیل و ساماندهی مقبره‌الشعرا باشد.
برگی: استاندار باید وظایف دستگاه‌ها را مشخص کند
حجت‌الاسلام رسول برگی، عضو شورای اسلامی شهر تبریز، با اشاره به تجربه برخی مجموعه‌های فرهنگی کشور اظهار کرد: حافظیه و سعدیه شیراز امروز به شیوه هیئت‌امنایی اداره می‌شوند و باید از این تجربه‌ها نیز استفاده کرد.
وی افزود: استاندار باید در این زمینه ورود کند و ساختار هیئت‌امنایی باقی بماند، اما در تبریز معمولاً همه عقب می‌کشند تا مدیریت شهری کار را انجام دهد و بعد از انجام کار، دیگران دوباره مدعی مجموعه می‌شوند.
برگی گفت: مقام عالی استان باید جلسه‌ای برگزار کرده و وظایف هر دستگاه را به‌طور روشن تعیین تکلیف کند. اگر دیگر دستگاه‌ها امکان حفظ، اداره و تکمیل مجموعه را ندارند، مسئولیت را به مدیریت شهری بسپارند تا شهرداری آن را تکمیل کند.
وی با تأکید بر لزوم تصمیم‌گیری در سطح ملی افزود: اگر لازم باشد، از رئیس‌جمهور نیز دستور گرفته شود تا پس از تعیین مدیریت مجموعه، دیگر دستگاه‌ها در امور اجرایی و مدیریتی آن دخالت نکنند.
این عضو شورا همچنین با اشاره به برنامه‌های فرهنگی در دست بررسی گفت: درصدد برگزاری «هزاره مقبره‌الشعرا» هستیم و حتی موضوع برگزاری هزاره مسجد جامع نیز مطرح شده است.
برگی با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی تبریز و خوی، بر ضرورت توجه به جایگاه عارفان و شخصیت‌های مدفون در این مناطق تأکید کرد و گفت: اگر امروز در مقبره‌الشعرا صدها شاعر دفن نشده بودند و شخصیتی مانند شهریار در این مجموعه قرار نداشت، شاید این میزان توجه نیز به آن نمی‌شد و ممکن بود سرنوشتی مشابه برخی دیگر از مجموعه‌های تاریخی پیدا کند.
وی پیشنهاد کرد اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و اوقاف موضوع را از سطح استانی فراتر ببرند تا در هیئت دولت درباره آن تصمیم‌گیری شود.
برگی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های مالی اوقاف اظهار کرد: اوقاف می‌تواند در پروژه‌ها از ظرفیت تهاتر استفاده کند و با بهره‌گیری از املاک و ظرفیت‌های وقفی، بخشی از مشکلات پروژه‌ها را حل کند.
احمدی: اختلافات باید کنار گذاشته شود
غلامرضا احمدی، رئیس شورای اسلامی شهر تبریز، با تأکید بر ضرورت همکاری میان دستگاه‌ها اظهار کرد: اگر همکاری و تعامل وجود نداشته باشد، اگر همه عناصر شهر را متعلق به خودمان ندانیم و هر دستگاه تنها به دنبال نام خود باشد، نمی‌توان به نتیجه رسید.
وی افزود: باید آخرین تجربه‌های موفق در زمینه اداره مکان‌های هویتی و فرهنگی، چه در دنیا و چه در داخل کشور مانند شیراز، بررسی و مورد استفاده قرار گیرد.
احمدی ادامه داد: پیشنهاد می‌کنم این تجربیات در کمیسیون مورد بحث قرار گیرد و صورت مسئله به شکل کامل بررسی شود. تعامل میان دستگاه‌ها باید وجود داشته باشد.
رئیس شورای اسلامی شهر تبریز با اشاره به مجموعه‌های موجود در این محدوده گفت: جایگاه امامزاده با آن قدمت برای ما انکارناپذیر است و خوشبختانه مقبره‌الشعرا، امامزاده و مسجد سیدحمزه در کنار یکدیگر ماندگار شده‌اند.
وی افزود: همه این مجموعه‌ها برای ما اهمیت دارند و بهتر است آن‌ها را در قالب یک مجموعه واحد ببینیم.
احمدی با تأکید بر ضرورت دستیابی به تصمیم نهایی اظهار کرد: جلسات کارشناسی باید به تصمیم نهایی منجر شود و نمایندگان استان نیز باید مسئله را در سطح ملی دنبال کرده و برای آن امکانات و اعتبارات لازم را جذب کنند.
وی خاطرنشان کرد: مدیریت شهری تاکنون در این زمینه مضایقه نکرده است و باید اختلافات را کنار بگذاریم و اگر قصوری نیز وجود داشته، آن را جبران کنیم.
چمنی: دولت باید در پروژه ملی مقبره‌الشعرا نقش جدی داشته باشد
اسماعیل چمنی، عضو شورای اسلامی شهر تبریز، با تأکید بر ضرورت پررنگ‌تر شدن نقش دولت در ساماندهی مقبره‌الشعرا اظهار کرد: درست است که این مجموعه در تبریز قرار دارد، اما مقبره‌الشعرا یک پروژه ملی است و دولت باید در آن نقش جدی داشته باشد.
وی افزود: این مطالبه از دولت آقای پزشکیان جدی‌تر است؛ دولتی که برخاسته از آذربایجان و تبریز است، باید نمود خدمات خود را در چنین پروژه‌هایی نیز نشان دهد.
چمنی ادامه داد: وقتی نقش دولت برجسته شود، مدیریت استان و دستگاه‌های شهری نیز باید به‌گونه‌ای عمل کنند که بتوان سهم بیشتری از اعتبارات ملی برای پروژه‌های استان و شهر تبریز جذب کرد.
وی با بیان اینکه شهر متعلق به مردم است، گفت: این شهر نه متعلق به وزارت ارشاد است، نه اوقاف و نه حتی شهرداری؛ شهر متعلق به مردم است. هر دستگاهی برای آن هزینه می‌کند، باید به او خداقوت گفت، اما همه این اقدامات در چارچوب وظایف قانونی و سازمانی دستگاه‌هاست.
این عضو شورا تأکید کرد: علاوه بر اوقاف، ارشاد و شهرداری، مدیریت استان، سازمان برنامه و بودجه و دیگر مجموعه‌ها نیز باید وارد میدان شوند. با محکوم کردن یکدیگر کاری پیش نمی‌رود و باید همه در کنار یکدیگر این پروژه ملی و سایر داشته‌های تبریز را به نتیجه برسانیم.
چمنی با اشاره به وضعیت فعلی مقبره‌الشعرا اظهار کرد: این همه شاعر، عارف، عالم و چهره برجسته داریم، اما وضعیت فعلی مقبره‌الشعرا در شأن این بزرگان نیست.
وی با بیان اینکه این مجموعه تنها به اقدامات عمرانی نیاز ندارد، گفت: مقبره‌الشعرا فقط به بتن نیاز ندارد؛ به نوازش دستان هنرمندان ایرانی و آذربایجانی نیز نیاز دارد.
چمنی افزود: هنرمندان این سرزمین طی قرن‌های گذشته در اعتلای ایران و تبریز نقش داشته‌اند و امروز نیز باید مقبره‌الشعرا به معنای واقعی به یک مجموعه فرهنگی و هنری تبدیل شود.
وی خاطرنشان کرد: اگر این مجموعه به شکل واقعی خود احیا شود، فرهنگ و هنر ما نیز می‌تواند به منبع درآمد و توسعه گردشگری تبدیل شود. مقبره‌الشعرا از مهم‌ترین عوامل جذب گردشگر به تبریز است و باید همه دستگاه‌ها دست به دست هم دهند تا مسئله آن یک‌بار برای همیشه حل شود.
این عضو شورای اسلامی شهر تبریز در پایان بر ضرورت همکاری همه متولیان در چارچوب قانون و تشکیل مدیریت واحد برای ساماندهی مجموعه تأکید کرد.
انتهای پیام
