محمدحسین بازگیر در گفت‌وگو با ایسنا در رویداد ملی «مانوین» درباره نقش مشارکت‌های مردمی در حل معضلات زیست‌محیطی استان اصفهان اظهار کرد: با توجه به مسائل زیست‌محیطی اصفهان، باید به این نکته توجه داشت که ظرفیت‌های سازمانی و حتی ظرفیت‌های همه دستگاه‌های دولتی، نه‌تنها در کشور ما و استان اصفهان، بلکه در هیچ‌کجای دنیا به‌تنهایی برای حفظ محیط‌زیست کافی نیست. همه ذی‌نفعان، اثرگذاران و اثرپذیران باید در کنار یکدیگر و به‌صورت هماهنگ حرکت کنند تا مشکلات برطرف شود. این همان رویکردی است که در بسیاری از کشورهای جهان دنبال شده است.
وی با اشاره به تجربه برخی کشورها در زمینه کاهش معضلات زیست‌محیطی افزود: همواره برای توضیح این موضوع، کشور مکزیک و شهر مکزیکوسیتی را به‌عنوان نمونه مطرح می‌کنم. این شهر دو تا سه دهه پیش یکی از آلوده‌ترین شهرهای جهان بود، اما با هم‌افزایی، کنار هم قرار گرفتن ظرفیت‌ها، کار جمعی و هم‌آفرینی، مشکل آلودگی هوا در آن تا حدود بسیار زیادی کاهش یافت و امروز دیگر آن وضعیت گذشته وجود ندارد.
مدیرکل مسئولیت‌های اجتماعی سازمان حفاظت محیط‌زیست بیان کرد: در شهرهایی مانند اصفهان، تهران، اهواز و اراک با مسئله آلودگی هوا مواجه هستیم. همچنین در زمینه مدیریت پسماند و آلودگی آب، مسائل مختلفی وجود دارد. در شمال کشور و بسیاری از مناطق دیگر نیز با مشکلات مربوط به محیط‌زیست طبیعی و حیات‌وحش روبه‌رو هستیم.
بازگیر گفت: همه این مسائل با کمک مردم قابل پیگیری و حل است. باید از رویکردهای صرفاً دولتی عبور کنیم و به استقرار یک حاکمیت چندلایه، مدیریت مشارکتی و فراتر از آن، حفاظت مشارکتی بیندیشیم. در حفاظت مشارکتی، همه باید حضور داشته باشند؛ زیرا بدون مشارکت همگانی، این کار امکان‌پذیر نیست. جوامع محلی صاحبان واقعی سرزمین هستند و بهره‌برداران و دستگاه‌های مختلف نیز هر کدام نقش‌هایی در این زمینه بر عهده دارند.
وی یادآور شد: افزون بر ضرورت توجه به این موضوع و بزرگی چالش‌های موجود، باید به قانون اساسی کشور نیز اشاره کنیم. قانون اساسی به‌درستی این موضوع را مورد توجه قرار داده و حفظ محیط‌زیست را وظیفه‌ای عمومی دانسته است؛ به این معنا که همه آحاد جامعه باید در کنار یکدیگر برای تحقق این هدف تلاش کنند. این موضوع تنها به محیط‌زیست محدود نمی‌شود؛ هیچ برنامه توسعه‌ای نیز بدون مشارکت همه ذی‌نفعان آن به سرانجام نمی‌رسد. در هر برنامه و هر موضوعی، مردم مهم‌ترین ذی‌نفعان به شمار می‌روند.
مدیرکل دفتر مشارکت‌های مردمی و مسئولیت‌های اجتماعی سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به اهمیت حفاظت از منابع آبی و رودخانه‌ها تأکید کرد: در موضوع منابع آبی، رودخانه‌ها و حوزه‌های مختلف جغرافیایی، تقسیم‌بندی‌های سیاسی در حوزه محیط‌زیست نقش و کارایی چندانی ندارند. ما باید مسائل را در مقیاس حوضه آبریز بررسی کنیم؛ به این معنا که از بالادست تا پایین‌دست حوضه آبریز را در نظر بگیریم و عوامل مؤثر بر مشکلات را به‌صورت جامع بررسی کنیم.
بازگیر در رابطه با عوامل مؤثر بر آلودگی رودخانه‌ها ادامه داد: یکی از مهم‌ترین عوامل آلودگی رودخانه‌ها، فاضلاب‌های خامی است که در آن‌ها تخلیه می‌شود. تخلیه پساب‌ها، نخاله‌ها و انواع پسماندها نیز از دیگر مسائلی است که در این زمینه باید مورد توجه قرار گیرد. برطرف کردن این مشکلات تنها با کمک مردم، دیده‌بانی، شناسایی منابع آلاینده و نظارت جمعی امکان‌پذیر است. همراهی گروه‌های فعال اجتماعی و تشکل‌های مردم‌نهاد نیز در این مسیر اهمیت بسیاری دارد.
وی تشکل‌های مردم‌نهاد را از مهم‌ترین مجموعه‌های اثرگذار در این حوزه دانست و گفت: ما در حال پیگیری راهکارهایی برای توسعه فعالیت‌های مشارکتی و توانمندسازی گروه‌های فعال در این زمینه هستیم. در همین راستا، دستورالعملی برای توسعه مشارکت‌ها تهیه کرده‌ایم. تلاش شده است در این دستورالعمل، همه عوامل، موضوعات و اقداماتی که می‌توانند به توسعه مشارکت منجر شوند، مورد توجه قرار گیرند.
مدیرکل دفتر مشارکت‌های مردمی و مسئولیت‌های اجتماعی سازمان حفاظت محیط‌زیست اظهار کرد: در این دستورالعمل، موضوع تنها به تشکل‌های مردم‌نهاد محدود نشده، بلکه مجموعه‌های مختلف مردمی از جمله تشکل‌ها، کانون‌ها، خیریه‌ها و انجمن‌های علمی در نظر گرفته شده‌اند.
انتهای پیام
