سیدعباس حسینی ۲۳ مهرماه، در نشست خبری اداره کل صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی، با اشاره به شرایط اقتصادی کشور، اظهار کرد: جنگ اقتصادی به یکی از مهم‌ترین مسائل کشور تبدیل شده و فشارها به سطح بالایی رسیده است؛ با وجود تحریم‌ها و فشارهای اقتصادی، همکاری با کشورهای عضو اوراسیا در حال توسعه است و حضور مقامات این کشورها در تهران و برگزاری نشست با میزبانی وزارت صمت نشان می‌دهد که حتی در شرایط دشوار نیز می‌توان مسیر همکاری‌های اقتصادی را دنبال کرد.
وی با بیان اینکه بخشی از اقدامات وزارت صمت به‌خوبی در فضای رسانه‌ای منعکس نشده است، افزود: یکی از ضعف‌های مجموعه وزارتخانه این است که با وجود انجام اقدامات تخصصی و فنی در معرفی و اطلاع‌رسانی درباره دستاوردها به‌اندازه کافی موفق نبودیم. حتی برخی از اقدامات مهمی که در وزارتخانه انجام می‌شود، در میان کارکنان نیز به‌طور کامل شناخته‌شده نیست؛ بنابراین لازم است در حوزه اطلاع‌رسانی و تبیین اقدامات، توجه بیشتری صورت گیرد.
مشاور وزیر و مدیرکل حوزه وزارتی صمت با اشاره به تدوین استراتژی توسعه صنعتی کشور، تصریح کرد: از سال ۱۳۸۲، تدوین این برنامه در دستور کار و از تکالیف دولت‌ها بوده و در برنامه‌های توسعه‌ای نیز به آن اشاره شده بود، اما این موضوع در دولت چهاردهم و در سال ۱۴۰۴، به تصویب هیات دولت رسید و ابلاغ شد.
حسینی با بیان اینکه در تدوین این برنامه از مطالعات و بررسی‌های سال‌های گذشته استفاده شده است، گفت: به‌جای اینکه دوباره از نقطه صفر شروع کنیم و مطالعات جدیدی انجام دهیم، تلاش کردیم مطالعات پیشین را جمع‌بندی و با ایجاد اجماع میان بخش‌های مختلف، برنامه‌ای جامع تدوین کنیم که مورد پذیرش ارکان مختلف قرار گیرد.
وی ادامه داد: اکنون این برنامه در سطح استانی نیز مورد توجه قرار گرفته و مشخص است که هر استان با توجه به مزیت‌های منطقه‌ای و آمایش سرزمینی باید بر توسعه چه صنایعی تمرکز کند. چنین رویکردی می‌تواند مبنای برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای توسعه صنعتی استان‌ها باشد.
ضرورت اصلاح ساختار حکمرانی اقتصادی
حسینی با اشاره به مشکلات مزمن بخش تولید، خاطرنشان کرد: بسیاری از مشکلاتی که امروز فعالان اقتصادی مطرح می‌کنند، مختص به دو سال اخیر نیست و در سال‌های گذشته نیز وجود داشته است. بخشی از این مسائل به ساختار حکمرانی اقتصادی بازمی‌گردد و تا زمانی که اختیارات، مسئولیت‌ها و سازوکارهای تصمیم‌گیری به‌درستی تنظیم نشود، مشکلات مشابه همچنان تکرار خواهد شد.
وی با اشاره به ارتباط میان تولید و تامین برق، افزود: در دو سال گذشته حدود ۴۸۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاهی در بخش صنعت ایجاد شده، اما اختیار بهره‌برداری و توزیع برق در اختیار بخش‌های دیگری است. در چنین شرایطی، نمی‌توان از بخش تولید انتظار داشت بدون برخورداری از اختیارات لازم، تمام مسئولیت افزایش تولید را بر عهده بگیرد.
مشاور وزیر و مدیرکل حوزه وزارتی صمت تصریح کرد: وقتی یک مجموعه برای تامین برق مورد نیاز خود سرمایه‌گذاری می‌کند اما اختیار لازم برای استفاده از ظرفیت ایجاد شده را ندارد، میان مسئولیت و اختیار فاصله به وجود می‌آید. این مسئله در حوزه‌های دیگر، از جمله تامین ارز نیز به شکل‌های مختلف مشاهده می‌شود.
وی با اشاره به ضرورت بازنگری در این سازوکارها، گفت: باید بررسی کرد که چه اصلاحاتی در ساختار حکمرانی اقتصادی لازم است تا مجموعه‌ای که مسئول تولید است، ابزارهای لازم برای انجام مسئولیت خود را نیز در اختیار داشته باشد. با وجود مشکلات موجود، بخش‌های مختلف کشور توانسته‌اند در شرایط دشوار به فعالیت خود ادامه دهند اما برای کاهش تکرار مشکلات باید به اصلاحات ساختاری توجه کنیم.
حسینی با اشاره به اهمیت نیروی انسانی متخصص و توانمند در مدیریت کشور، اظهار کرد: یکی از مسائل مهم کشور، کمبود نیروی انسانی متخصص و متعهد است؛ موضوعی که دلایل مختلفی از جمله مهاجرت دارد. از سوی دیگر، در بخش‌هایی از صنعت نیز انتخاب مدیران بر اساس شایستگی و تخصص به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است.
وی با اشاره به تاکید رهبر شهید بر اهمیت تربیت مدیران، افزود: در این راستا، وزیر صنعت، معدن و تجارت دستور داد برنامه‌ای برای تربیت مدیران توانمند در این حوزه تدوین شود و در این برنامه، تربیت ۱۰۰۰ مدیر در دستور کار قرار گرفت؛ هدفی که در ابتدا از سوی برخی افراد دشوار و حتی غیرقابل اجرا ارزیابی می‌شد.
مشاور وزیر و مدیرکل حوزه وزارتی صمت ادامه داد: هدف این برنامه، برگزاری دوره‌های متداول آموزشی و اعطای مدرک نیست؛ بلکه می‌خواهیم مدیرانی تربیت کنیم که توانایی اداره مجموعه‌های بزرگ، تصمیم‌گیری در شرایط پیچیده و حل مسائل واقعی سازمان‌ها را داشته باشند. به همین دلیل، ساختار برنامه به‌گونه‌ای طراحی شده است که شرکت‌کنندگان علاوه بر بهره‌گیری از تجربه مدیران موفق، درگیر مسائل اجرایی نیز شوند.
وی با اشاره به یکی از بخش‌های این برنامه با عنوان «مژده دانایی»، گفت: در این بخش، به‌جای تکیه صرف بر تجربه مدیران خارجی، از مدیران باتجربه و موفق کشور استفاده می‌کنیم تا تجربیات عملی خود را در حوزه‌های صنعت، تجارت، محیط زیست و حکمرانی با شرکت‌کنندگان به اشتراک بگذارند.
حسینی افزود: ویژگی دیگر برنامه این است که هر شرکت‌کننده باید یک مسئله واقعی از سازمان خود را شناسایی و برای حل آن اقدام کند. بنابراین؛ در صورت تکمیل برنامه تربیت ۱۰۰۰ مدیر، هدف صرفا آموزش نخواهد بود بلکه تلاش می‌کنیم هزار مسئله سازمانی نیز شناسایی و برای حل آن‌ها راهکار اجرایی ارائه شود.
وی با بیان اینکه در مرحله آزمایشی این طرح، ۲۰۰ نفر طی یک سال گذشته در حال فعالیت در این برنامه هستند، اظهار کرد: مرحله بعدی از ابتدای آبان آغاز می‌شود و مدیران کل ستادی و استانی در آن حضور خواهند داشت. در ادامه نیز قرار است این برنامه به سطوح دیگر مدیریتی گسترش یابد.
مشاور وزیر صمت تاکید کرد: هدف نهایی این است که در آینده، انتخاب مدیران بیش از گذشته بر مبنای شایستگی، تجربه و توانایی حل مسئله انجام شود و تربیت نیروی انسانی کارآمد به یکی از محورهای اصلی توسعه کشور تبدیل شود.
پیشنهاد ایجاد شهرک فناوری معدن و صنایع معدنی در خراسان رضوی
حسینی با اشاره به ظرفیت‌های صنعتی و معدنی خراسان رضوی، اظهار کرد: این استان از ظرفیت‌های قابل‌توجهی در حوزه تولید، دانش و نیروی انسانی متخصص برخوردار است و با توجه به جایگاه دانشگاهی و توانمندی‌های علمی آن، می‌توان زمینه پیوند بیشتر صنعت و فناوری را فراهم کرد.
وی با اشاره به ایجاد شهرک فناوری تخصصی در حوزه معدن و صنایع معدنی، خاطرنشان کرد: خراسان رضوی از ظرفیت‌های معدنی بزرگی برخوردار است و منطقه سنگان یکی از نمونه‌های مهم این ظرفیت به شمار می‌رود. با این حال، توسعه استان نباید صرفا به گسترش واحدهای تولیدی متکی باشد؛ بلکه باید برای توسعه دانش و فناوری مورد نیاز این صنایع نیز برنامه‌ریزی شود.
مشاور وزیر و مدیرکل حوزه وزارتی صمت ادامه داد: در شرایطی که برخی صنایع با محدودیت منابعی مانند آب روبه‌رو هستند؛ می‌توان به‌جای تمرکز صرف بر توسعه فعالیت‌های آب‌بر، به سمت تولید دانش و توسعه فناوری و ایجاد ظرفیت‌های تخصصی حرکت کرد. وجود دانشگاه فردوسی مشهد و نیروهای متخصص در استان می‌تواند زمینه مناسبی برای این مسیر فراهم کند.
وی با اشاره به تجربه آغاز طرح‌های شهرک فناوری در برخی استان‌ها، گفت: در قم و گیلان نیز موضوع ایجاد شهرک‌های فناوری با تمرکز بر حوزه‌های تخصصی دنبال شده است و خراسان رضوی نیز می‌تواند با توجه به ظرفیت‌های معدنی خود، ایجاد شهرک فناوری در حوزه معدن و صنایع معدنی را در دستور کار قرار دهد.
حسینی تاکید کرد: توسعه فناوری‌های معدنی می‌تواند به افزایش ارزش افزوده، تقویت توان تخصصی صنایع و استفاده بهتر از ظرفیت‌های منطقه‌ای کمک کند؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود مدیران استان با نگاهی بلندمدت، امکان اجرای چنین طرحی را بررسی کنند.
خراسان رضوی ظرفیت تبدیل‌شدن به استان پیشرو در تولید بدون کارخانه را دارد
وی در ادامه با اشاره به اهمیت افزایش بهره‌وری در اقتصاد کشور، بیان کرد: در برنامه هفتم توسعه، ۳۵ درصد از رشد اقتصادی پیش‌بینی‌شده مربوط به بهره‌وری است. استفاده بهتر از ظرفیت های موجود تولیدی باید در کنار ایجاد ظرفیت های جدید مورد توجه قرار گیرد.
مشاور وزیر و مدیرکل حوزه وزارتی صمت با اشاره به اهمیت توسعه الگو تولید بدون کارخانه، اظهار کرد: این موضوع طی سال‌های گذشته با موانعی روبه‌رو بوده و در دو سال اخیر نیز برای احیا آن و رفع مشکلات اجرایی، به‌ویژه در حوزه سامانه‌ها و مقررات پیگیری‌هایی انجام شده است.
حسینی با اشاره به ظرفیت‌های خراسان رضوی در این زمینه، افزود: به نظر می‌رسد فرهنگ تولید بدون کارخانه در این استان نسبت به برخی مناطق دیگر توسعه بیشتری پیدا کرده است و همین موضوع می‌تواند به یک مزیت برای استان تبدیل شود. لازم است مدیران استانی با تشکیل تیم تخصصی موانع موجود را شناسایی کنند و برای گسترش این الگو برنامه داشته باشند.
مشاور وزیر و مدیرکل حوزه وزارتی صمت با بیان اینکه تولید بدون کارخانه می‌تواند به استفاده بهتر از ظرفیت‌های صنعتی موجود کمک کند، ادامه داد: در حال حاضر، در بسیاری از صنایع فاصله قابل‌توجهی میان ظرفیت اسمی و میزان تولید واقعی وجود دارد. برای نمونه، ممکن است یک صنعت ظرفیت تولید بالایی داشته باشد اما تنها بخشی از آن را به کار بگیرد. در چنین شرایطی، افزایش میزان بهره‌برداری از ظرفیت‌های موجود می‌تواند بدون نیاز به سرمایه‌گذاری گسترده برای ایجاد واحدهای جدید، به رشد تولید کمک کند.
وی با اشاره به وضعیت واحدهای صنعتی استان، گفت: بر اساس آمار مطرح‌شده در این نشست، از حدود ۶۰۰۰ واحد صنعتی، نزدیک به ۱۲ درصد تعطیل هستند و بخشی از واحدهای فعال نیز با کمتر از نیمی از ظرفیت خود کار می‌کنند. بنابراین، علاوه بر پیگیری مشکلات واحدهای تعطیل، باید برای افزایش تولید در واحدهایی که ظرفیت خالی دارند نیز برنامه‌ریزی شود.
مشاور وزیر و مدیرکل حوزه وزارتی صمت خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم ظرفیت بهره‌برداری واحدهای صنعتی را از ۵۰ درصد به ۶۰ الی ۸۰ درصد افزایش دهیم اتفاق مهمی در حوزه تولید رخ خواهد داد. در این مسیر، لازم است موانع قانونی، مقرراتی و سامانه‌ای شناسایی و برطرف شوند.
حسینی با اشاره به آمادگی برای پیگیری مشکلات تولید بدون کارخانه در سطح وزارتخانه، گفت: دستورالعمل‌های مرتبط در دو سال گذشته مورد بازنگری قرار گرفته‌اند اما اگر همچنان موانعی در استان وجود دارد که از دید مدیران محلی پنهان مانده، باید در جلسات تخصصی مطرح شود تا برای رفع آن‌ها اقدام کنیم.
وی خاطرنشان کرد: خراسان رضوی با توجه به تجربه و ظرفیت‌هایی که در زمینه تولید بدون کارخانه دارد، می‌تواند به یکی از استان‌های پیشرو در اجراایت الگو تبدیل شود. تحقق این هدف نیازمند برنامه‌ریزی، شناسایی موانع و همکاری نزدیک میان مدیران استانی و وزارتخانه خواهد بود.
حسینی با اشاره به برنامه‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت در حوزه پژوهش، بیان کرد: سه پروژه در این حوزه تعریف شده که دو پروژه نیز در حوزه تجارت و سلامت در دستور کار قرار دارد. همچنین استفاده از هوش مصنوعی در حوزه حقوق و یکپارچه‌سازی داده‌ها از جمله موضوعاتی است که در این زمینه دنبال می‌شود. امیدواریم با پیشبرد این پروژه‌ها، سال آینده بتوانیم دستاوردهای خوبی در حوزه پژوهش ارائه کنیم.
انتهای پیام
