افزایش هزینه‌های باشگاه‌ها و بیشتر شدن مشغله‌های روزمره، ادامه ورزش برای بخشی از مردم را دشوارتر کرده است. در این میان، جوانان با توجه به شرایط سنی و سبک زندگی خود بیشتر به سمت رشته‌های ورزش همگانی روی آورده‌اند و حضور آنان در ورزش همگانی می‌تواند علاوه بر حفظ آمادگی جسمانی، در کاهش استرس و افزایش ارتباطات اجتماعی نیز مؤثر باشد.
گرانی باشگاه‌ها یکی از عواملی است که می‌تواند ورزش را از سبد خانوار خارج کند، اما افزایش هزینه‌ها تنها مسئله پیش روی توسعه ورزش همگانی نیست؛ محدودیت زمانی جوانان، کمبود برخی فضاهای ورزشی و استفاده نشدن کامل از ظرفیت بوستان‌ها و اماکن ورزشی شهری از جمله مسائلی است که می‌تواند بر میزان مشارکت مردم در فعالیت‌های بدنی تأثیر بگذارد. در این راستا، ایسنا در گفت‌وگو با رئیس هیأت ورزش‌های همگانی، روانشناس ورزشی و رئیس انجمن صنعت ورزش خراسان رضوی، این موضوع را بررسی کرده است.
ورزش همگانی؛ متعلق به تمام گروه‌های سنی
رضا آذریان، رئیس هیأت ورزش‌های همگانی خراسان رضوی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به رشته‌های مورد استقبال جوانان در حوزه ورزش‌های همگانی، اظهار کرد: ورزش همگانی متعلق به تمامی اقشار جامعه و گروه‌های سنی است و نمی‌توان آن را مختص گروه خاصی دانست. با این حال، جوانان در رشته‌هایی مانند طناب، پینت‌بال، مینی‌فوتبال و گل‌کوچیک علاقه بیشتری نشان می‌دهند.
وی افزود: در برخی گروه‌های سنی نیز رشته‌هایی مانند یوگا مورد استقبال قرار می‌گیرد. همچنین جوانان علاقه زیادی به رشته‌هایی دارند که امکان ثبت رکورد در آن‌ها وجود دارد و ثبت رکورد نیز یکی از بخش‌های مرتبط با هیأت ورزش‌های همگانی است.
رئیس هیأت ورزش‌های همگانی خراسان رضوی تصریح کرد: جوانان بیشتر به رشته‌های ورزشی موردعلاقه خود گرایش دارند و این‌گونه نیست که از ورزش فاصله گرفته باشند. بسیاری از جوانان در پیاده‌روی‌های صبحگاهی، خانوادگی و ایستگاه‌های ورزش صبحگاهی و عصرگاهی شرکت می‌کنند، هرچند میزان حضور آنان در این برنامه‌ها به اندازه برخی گروه‌های سنی دیگر نیست.
وی با بیان اینکه جوانان به دلیل تحصیل و حضور در دانشگاه نیز محدودیت زمانی بیشتری دارند، تأکید کرد: فردی که به ورزش و سلامت خود اهمیت دهد، در هر سنی ورزش می‌کند. ممکن است یک جوان به جای ورزش همگانی، رشته ورزشی تخصصی مورد علاقه خود را دنبال کند و این به معنای فاصله گرفتن از ورزش نیست. در برخی رشته‌های ورزش همگانی نیز جوانان مشارکت قابل توجهی دارند. امسال حدود ۱۰ تیم از سوی هیأت به مسابقات و رقابت‌های کشوری اعزام شده‌اند که اعضای این تیم‌ها عمدتاً از جوانان بوده‌اند.
ورزش همگانی؛ فرصتی برای تقویت ارتباطات اجتماعی و امید جوانان
در ادامه، علی صنعتگر، روانشناس حوزه ورزشی با اشاره به تأثیر ورزش بر کاهش استرس و اضطراب جوانان، اظهار کرد: زمانی که افراد دچار استرس می‌شوند، بخشی از خودباوری خود را از دست می‌دهند و ممکن است به این باور برسند که ضعیف، ناتوان، ناکافی یا غیرقابل اعتماد هستند. ورزش می‌تواند این باورها را تا حدی ترمیم کند و به فرد نشان دهد که توانایی انجام فعالیت‌ها و دستیابی به اهداف خود را دارد.
وی افزود: زمانی که فرد وارد فعالیت ورزشی می‌شود، به‌تدریج اعتماد به نفس او افزایش پیدا می‌کند و در نتیجه، سطح اضطراب و استرس نیز کاهش می‌یابد؛ به همین دلیل، ورزش می‌تواند نقش مؤثری در بهبود وضعیت روانی افراد داشته باشد.
این روانشناس با اشاره به تأثیر ورزش‌های همگانی بر روحیه افراد، بیان کرد: زمانی که فرد در فعالیت‌های ورزشی گروهی شرکت می‌کند، متوجه می‌شود که تنها نیست و افراد دیگری نیز با مسائل، دغدغه‌ها و فشارهای زندگی مواجه هستند و برای بهبود حال خود به ورزش روی آورده‌اند. همین احساس تعلق به یک جمع می‌تواند تا حدی موجب تسکین فرد و بهبود حال روانی وی شود.
صنعتگر ادامه داد: حضور در فعالیت‌های گروهی باعث می‌شود که فرد از انرژی جمعی تأثیر گرفته و تعاملات اجتماعی بیشتری داشته باشد. بنابراین ورزش همگانی می‌تواند در کاهش استرس و تقویت ارتباطات اجتماعی افراد مؤثر باشد.
وی با اشاره به تأثیر حضور افراد سالمند در فعالیت‌های ورزشی در کنار جوانان، گفت: این موضوع می‌تواند اثرگذاری مثبتی داشته باشد. وقتی یک جوان می‌بیند فردی در سنین بالاتر همچنان فعال است و به ورزش و زندگی خود ادامه می‌دهد، این موضوع می‌تواند برای او انگیزه ایجاد کند و به این باور برسد که در سال‌های آینده نیز می‌تواند زندگی پویا و فعالی داشته باشد.
وی با بیان اینکه حضور همزمان نسل‌های مختلف در فعالیت‌های ورزشی، تعاملات بین‌نسلی را افزایش می‌دهد، خاطرنشان کرد: این تعاملات فرصتی برای انتقال تجربه و سبک زندگی میان نسل‌ها فراهم می‌کند. جوانان می‌توانند از افراد مسن درباره شیوه زندگی، عادات و سبک زندگی‌ای که به حفظ سلامت و پویایی آنان در سنین بالا کمک کرده است، تجربه کسب کنند و همین ارتباط می‌تواند در شکل‌گیری نگاه مثبت‌تر جوانان به آینده مؤثر باشد.
ورزش همگانی؛ گزینه‌ای برای تداوم فعالیت بدنی در شرایط گرانی باشگاه‌ها
در ادامه، سیدمرتضی عظیم‌زاده در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به تأثیر افزایش هزینه‌های ورزشی بر میزان مشارکت مردم در فعالیت‌های بدنی، اظهار کرد: در حوزه ورزش دو نوع مصرف وجود دارد. مصرف اختیاری و مصرف اجباری. مصرف اختیاری زمانی است که فرد برای حفظ سلامت، سرگرمی و قرار دادن ورزش در سبک زندگی خود به فعالیت ورزشی روی می‌آورد.
وی افزود: مصرف اجباری زمانی اتفاق می‌افتد که فرد به دلیل مشکلات جسمانی مانند کمردرد، زانودرد یا آسیب‌های ناشی از افزایش سن و استفاده نادرست از تجهیزات و فعالیت‌های روزمره، ناچار به انجام ورزش برای بازگرداندن سلامت خود می شود که البته این بخش درصد کمتری از جامعه را شامل می‌شود.
رئیس انجمن صنعت ورزش خراسان رضوی با تأکید بر اینکه عمده جامعه در گروه مصرف‌کنندگان اختیاری ورزش قرار می‌گیرند، بیان کرد: مصرف‌کنندگان اختیاری شامل جوانان، زنان، کودکان و افرادی است که در حوزه ورزش همگانی فعالیت دارند. در این بخش، افزایش هزینه‌ها تأثیر مستقیم و معناداری بر کاهش میزان استفاده مردم از ورزش دارد.
عظیم‌زاده با اشاره به افزایش شهریه باشگاه‌ها، تأکید کرد: زمانی که هزینه اجاره، خرید تجهیزات ورزشی، اقلام مصرفی، نگهداری باشگاه‌ها و شهریه‌ها افزایش پیدا می‌کند، باشگاه‌داران نیز ناچار به افزایش قیمت‌ها می‌شوند اما از سوی دیگر مصرف‌کننده نهایی به دلیل فشارهای اقتصادی و تورم، نیازهای ضروری خود را در اولویت قرار می‌دهد و ورزش ممکن است از سبد خانوار حذف شود.
رئیس انجمن صنعت ورزش خراسان رضوی با بیان اینکه برای این موضوع باید راهکارهایی در نظر گرفته شود، تأیید کرد: یکی از حوزه‌هایی که می‌تواند در توسعه ورزش همگانی نقش داشته باشد، شهرداری‌ها هستند. شهرداری‌ها با توجه به بودجه‌هایی که در حوزه ورزش شهروندی دارند، می‌توانند از طریق کارت‌های شهروندی، حمایت‌ها و مشوق‌ها، زمینه توسعه ورزش همگانی را فراهم کنند.
عظیم‌زاده درباره استفاده از ظرفیت بوستان‌ها برای ورزش، خاطرنشان کرد: استفاده از ظرفیت بوستان‌ها و فضاهای ورزشی شهری می‌تواند تا حدی به کاهش این مشکل کمک کند اما به معنا حل کامل مسئله نیست، زیرا در شرایط فعلی ورزش به تدریج در حال کم‌رنگ شدن در سبد خانوار است. شهرداری‌ها هر ساله سرمایه‌گذاری‌هایی در این حوزه انجام می‌دهند اما نیاز موجود بسیار بیشتر از توان و منابع فعلی است و بخشی از ظرفیت‌ها به دلیل نبود سرمایه‌گذاری کافی بلااستفاده باقی می‌ماند.
وی ادامه داد: جذب سرمایه‌گذاران و ایجاد مشوق برای ورود بخش خصوصی به حوزه زیرساخت‌های ورزشی، با حمایت شهرداری‌ها و اداره‌کل ورزش و جوانان استان، می‌تواند در توسعه این فضاها مؤثر باشد. در چنین شرایطی حضور و حمایت دستگاه‌های تأثیرگذار در حوزه ورزش، به‌ویژه شهرداری‌ها و ادارات ورزش و جوانان، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در شرایط فعلی باید در این زمینه با احتیاط بیشتری عمل شود، زیرا زمانی که اماکن ورزشی به بخش خصوصی واگذار می‌شوند، ممکن است خدمات ورزشی عمومی شهرداری‌ها برای شهروندان کاهش پیدا کند و در نتیجه دسترسی مردم به ورزش نیز کمتر شود.
در مجموع، آنچه از دیدگاه‌ها برمی‌آید این است که ورزش همگانی اگرچه می‌تواند بخشی از نیاز جامعه به فعالیت بدنی را پاسخ دهد، اما توسعه فضاهای ورزشی عمومی و حمایت از ورزش همگانی می‌تواند فرصت بیشتری برای ادامه فعالیت بدنی مردم فراهم کند. در شرایطی که افزایش هزینه‌های باشگاه‌ها می‌تواند ورزش را از سبد برخی خانواده‌ها خارج کند، استفاده از ظرفیت بوستان‌ها، فضاهای ورزشی شهری و توسعه برنامه‌های ورزشی عمومی می‌تواند فرصت بیشتری برای ادامه فعالیت بدنی فراهم کند.
انتهای پیام
