رضا افلاطونی یکشنبه ۲۶ مهر در پنجاه‌وسومین اجلاس شورای عالی استان‌ها در شهرستان نور، با اشاره به اهمیت تعامل میان شوراها و دستگاه‌های اجرایی اظهار کرد: هدف از حضور در این نشست، شنیدن دغدغه‌های مدیریت شهری و روستایی و تبیین مسائل و محدودیت‌های حوزه منابع طبیعی است تا با همکاری و هم‌افزایی، راهکارهای مناسبی برای رفع مشکلات ارائه شود.
وی با بیان اینکه منابع طبیعی متعلق به مردم و نسل‌های آینده است، افزود: بر اساس اصل ۴۵ قانون اساسی، جنگل‌ها، مراتع و سایر عرصه‌های طبیعی از جمله انفال و اموال عمومی محسوب می‌شوند. همچنین اصل ۵۰ قانون اساسی، حفاظت از محیط زیست را وظیفه‌ای عمومی می‌داند؛ بنابراین همه دستگاه‌ها، شوراها، شهرداری‌ها و شهروندان در صیانت از این سرمایه ملی مسئولیت دارند.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، شوراهای اسلامی را حلقه اتصال مردم و نظام حکمرانی دانست و تصریح کرد: مدیریت منابع طبیعی بدون مشارکت مردم امکان‌پذیر نیست و از سوی دیگر، بهره‌برداری از این منابع نیز باید با رعایت ضوابط حفاظتی و ملاحظات حاکمیتی انجام شود. شوراها به دلیل ارتباط مستقیم با مردم در شهرها و روستاها، می‌توانند نقش مهمی در جلب مشارکت عمومی و ترویج فرهنگ حفاظت از طبیعت ایفا کنند.
۱۳۵ میلیون هکتار از مساحت کشور را منابع طبیعی تشکیل می‌دهد
افلاطونی با اشاره به گستردگی عرصه‌های منابع طبیعی کشور گفت: از حدود ۱۶۵ میلیون هکتار مساحت خشکی کشور، نزدیک به ۱۳۵ میلیون هکتار را عرصه‌های منابع طبیعی تشکیل می‌دهد که شامل جنگل‌ها، مراتع و مناطق بیابانی است.
وی ادامه داد: بر اساس آمار ارائه‌شده، کشور حدود ۸۲ میلیون هکتار مرتع و ۳۲ میلیون هکتار بیابان دارد و بخش‌هایی از جنگل‌های کشور نیز در مناطق هیرکانی، زاگرس، ارسباران و نواحی جنوبی قرار گرفته‌اند.
افلاطونی با اشاره به قرارگیری ایران در کمربند خشک و نیمه‌خشک جهان افزود: مدیریت صحیح سرزمین و حفاظت از منابع آب و خاک، برای حفظ امنیت غذایی، امنیت زیستی و امکان ادامه زندگی در مناطق مختلف کشور اهمیت اساسی دارد.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با تأکید بر ضرورت ایجاد تعادل میان توسعه و حفاظت از طبیعت اظهار کرد: کشور به توسعه صنعتی، معدنی، کشاورزی و مسکن نیاز دارد، اما این فعالیت‌ها باید با رعایت ملاحظات زیست‌محیطی انجام شوند. توسعه‌ای پایدار است که ضمن تأمین نیازهای اقتصادی و معیشتی مردم، امکان حفاظت از منابع طبیعی و تداوم زندگی در مناطق مختلف را نیز فراهم کند.
آبخیزداری، راهکاری برای کاهش خسارات سیلاب
افلاطونی آبخیزداری و آبخوانداری را از محورهای مهم مدیریت منابع آب دانست و گفت: با توجه به میانگین بارندگی کمتر از ۳۰۰ میلی‌متر در کشور، مدیریت آب و افزایش بهره‌وری از منابع موجود اهمیت زیادی دارد. اجرای طرح‌های آبخیزداری می‌تواند به کنترل روان‌آب‌ها، کاهش فرسایش خاک و پیشگیری از خسارات ناشی از سیلاب کمک کند.
وی در ادامه با اشاره به سیلاب‌های اخیر در استان‌های مازندران و گلستان افزود: بر اساس ارزیابی‌های ارائه‌شده، در برخی حوزه‌های آبخیزی که اقدامات آبخیزداری در آن‌ها انجام شده بود، خسارت قابل‌توجهی گزارش نشد؛ در حالی که در مناطق فاقد این اقدامات، سیلاب موجب تخریب و خسارت به ساختمان‌ها و راه‌ها شد.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ادامه داد: به‌جای تمرکز صرف بر جبران خسارت پس از وقوع سیل، باید بخشی از منابع و اعتبارات به اقدامات پیشگیرانه و اجرای طرح‌های آبخیزداری اختصاص یابد.
اجرای طرح‌های مدیریت پایدار جنگل با تأکید بر معیشت جوامع محلی
افلاطونی با اشاره به تکالیف قانونی سازمان در حوزه حفاظت و مدیریت جنگل‌ها اظهار کرد: در چارچوب ماده ۳۶ قانون برنامه هفتم پیشرفت، تهیه و اجرای طرح مدیریت پایدار جنگل در دستور کار قرار گرفته است. در این زمینه، طرح‌هایی برای برخی حوزه‌های جنگلی کشور تهیه شده و بخشی از آن‌ها در مراحل نهایی آماده‌سازی و اجرا قرار دارند.
وی افزود: در تدوین این طرح‌ها، علاوه بر حفاظت از جنگل‌ها، معیشت جوامع محلی و جنگل‌نشینان نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ زیرا سیاست‌های حفاظتی باید به‌گونه‌ای اجرا شوند که ضمن صیانت از منابع طبیعی، امکان تأمین معیشت قانونی و پایدار مردم نیز فراهم باشد.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به ظرفیت اقتصادی زراعت چوب، خواستار همکاری شهرداری‌ها، شوراهای اسلامی و دستگاه‌های اجرایی برای توسعه این طرح‌ها شد.
احداث پارک‌های زندگی و پارک‌های آبخیز در استان‌ها
افلاطونی از ابلاغ برنامه احداث پارک‌های زندگی و پارک‌های آبخیز به ادارات کل منابع طبیعی استان‌ها خبر داد و گفت: بر اساس این برنامه، هر استان باید برای احداث دست‌کم دو پارک اقدام کند.
وی درباره پارک‌های زندگی توضیح داد: در این طرح، بخشی از اراضی ملی برای ایجاد فضای سبز و کاشت نهال در اختیار شهروندان قرار می‌گیرد تا مردم بتوانند به مناسبت‌هایی مانند ازدواج یا تولد فرزند، نهالی بکارند و نام خود را در کنار آن ثبت کنند. اطلاعات نهال‌ها نیز در سامانه مربوطه ثبت می‌شود تا امکان پیگیری و نگهداری آن‌ها فراهم باشد.
افلاطونی، هدف از اجرای این طرح را افزایش مشارکت عمومی در حفاظت از طبیعت و تقویت امید و انگیزه اجتماعی دانست.
وی با اشاره به برنامه توسعه پارک‌های آبخیز نیز گفت: بسیاری از شهرهای کشور در مجاورت دامنه‌ها و حوضه‌های آبخیز قرار دارند و اجرای اقدامات آبخیزداری در این مناطق می‌تواند به کاهش خطر سیلاب، کنترل فرسایش خاک و حفاظت از مناطق شهری کمک کند.
تأکید بر حفاظت و توسعه پارک‌های جنگلی
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، توسعه پارک‌های جنگلی را از سیاست‌های این سازمان برشمرد و گفت: باید ضمن حفاظت از پارک‌های موجود، زمینه احداث و توسعه این فضاها در مناطق مختلف کشور فراهم شود.
افلاطونی با اشاره به ظرفیت‌های قانونی واگذاری پارک‌های جنگلی به شهرداری‌ها افزود: مدیریت شهری باید برای نگهداری اصولی از این فضاها برنامه‌ریزی کند؛ چراکه حفظ درختان و مراقبت از آن‌ها تا رسیدن به مرحله رشد، نیازمند توجه و اقدامات مستمر است.
وی نقش شوراهای اسلامی شهر و روستا در نظارت بر عملکرد شهرداری‌ها را مهم دانست و بر ضرورت توجه به نگهداری از پارک‌های جنگلی به‌عنوان فضاهای طبیعی و تفریحی شهروندان تأکید کرد.
پیگیری مسائل قانونی ساماندهی سواحل افلاطونی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مسائل مربوط به آزادسازی و ساماندهی سواحل گفت: بخشی از مشکلات این حوزه به نحوه اجرای قوانین و دشواری تعیین دقیق محدوده‌های قانونی بازمی‌گردد.
وی با اشاره به قانون اراضی مستحدث و ساحلی مصوب سال ۱۳۵۴ اظهار کرد: تعیین برخی محدوده‌ها بر اساس آخرین پیشروی آب دریا در سال ۱۳۴۲، در مواردی موجب اختلاف و دشواری در تعیین دقیق مرزها شده است.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور بر آمادگی این سازمان برای پیگیری مسائل مربوط به ساماندهی سواحل با همکاری دستگاه‌های مسئول و نمایندگان تأکید کرد.
اجرای طرح‌های آبخیزداری در سیستان و بلوچستان
افلاطونی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در سیستان و بلوچستان اظهار کرد: این استان به دلیل اهمیت مناطق ساحلی مکران و ضرورت مدیریت روان‌آب‌ها، از مناطق مورد توجه سازمان در اجرای طرح‌های آبخیزداری و تخصیص اعتبارات بوده است.
وی افزود: اقدامات آبخیزداری، کنترل فرسایش و مقابله با حرکت ماسه‌های روان با هدف کاهش خسارات طبیعی، حفاظت از اراضی و فراهم کردن شرایط پایدار برای زندگی مردم دنبال می‌شود.
پنجره واحد زمین برای تسهیل خدمات به مردم
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور از اجرای سامانه پنجره واحد زمین با هدف تسهیل فرایندهای اداری مرتبط با اراضی خبر داد و گفت: پیش از این، متقاضیان واگذاری زمین یا تغییر کاربری برای دریافت مجوزها ناچار بودند استعلام‌های متعدد و کاغذی از دستگاه‌های مختلف دریافت کنند.
افلاطونی افزود: با راه‌اندازی این سامانه، درخواست‌های مرتبط با فعالیت‌های زمین‌محور ثبت می‌شود و استعلام‌های مورد نیاز از طریق بستر الکترونیکی پیگیری خواهد شد.
وی با بیان اینکه بخشی از دستگاه‌های مرتبط به سامانه متصل شده‌اند، خاطرنشان کرد: پیگیری برای اتصال سایر دستگاه‌ها ادامه دارد تا با کاهش مراجعات حضوری و بروکراسی اداری، روند واگذاری زمین و صدور مجوزها تسهیل و شفافیت در ارائه خدمات افزایش یابد.
افلاطونی در پایان بر ضرورت تعامل شوراهای اسلامی، شهرداری‌ها، دستگاه‌های اجرایی و مردم برای حفاظت از منابع طبیعی و بهره‌برداری اصولی از ظرفیت‌های سرزمینی کشور تأکید کرد.
انتهای پیام
