به گزارش ایسنا، دکتر حامد عباسی امروز در نشست رؤسای دانشکده‌ها و مدیران گروه‌های تربیت‌بدنی و علوم ورزشی دانشگاه‌های سراسر کشور که در وزارت علوم برگزار شد، با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی میان پژوهشگاه و دانشگاه‌ها گفت: اگر منابع، ظرفیت‌های آزمایشگاهی و توان تخصصی دانشگاه‌ها و پژوهشگاه به‌صورت پراکنده و بدون هماهنگی به کار گرفته شوند، بخشی از ظرفیت‌های علمی کشور بلااستفاده می‌ماند و برخی فعالیت‌ها به دلیل نبود ارتباط و حمایت مؤثر، به نتیجه مطلوب نمی‌رسند.
وی با اشاره به ضرورت ایجاد شبکه‌ای هدفمند میان پژوهشگاه و دانشگاه‌های فعال در حوزه علوم ورزشی اظهار کرد: هدف این است که پس از این نشست، مدلی عملیاتی برای همکاری میان پژوهشگاه، دانشگاه‌ها، اعضای هیئت علمی و پژوهشگران شکل بگیرد؛ مدلی که بتواند از ظرفیت‌های مکمل طرفین استفاده کند و به ارتقای جایگاه رشته علوم ورزشی در سطح ملی و بین‌المللی منجر شود.
توسعه برند رشته علوم ورزشی با تقویت همکاری‌های علمی
عباسی با اشاره به اهمیت توسعه برند رشته علوم ورزشی بیان کرد: هرچه برند یک رشته علمی توسعه پیدا کند، بازار آن رشته نیز تقویت می‌شود. در نتیجه، چرخه علوم ورزشی و منافعی که فعالان این حوزه از آن بهره‌مند می‌شوند، بهتر به حرکت درمی‌آید.
وی افزود: با وجود ظرفیت‌های علمی، تخصصی و کمی و کیفی موجود در کشور، تاکنون جهت‌دهی مناسبی برای تقویت جایگاه بین‌المللی و مرجعیت علمی علوم ورزشی صورت نگرفته است. برای بهبود این وضعیت باید از ظرفیت‌های موجود به شکل هدفمند استفاده کنیم و زمینه همکاری مؤثر میان مجموعه‌های علمی را فراهم آوریم.
معاون آموزش پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی با اشاره به مزایای شبکه‌سازی علمی ادامه داد: مزایای شبکه‌سازی برای فعالان این حوزه روشن است؛ اما هدف این نشست، عبور از بیان کلیات و رسیدن به یک مدل عملیاتی برای همکاری است تا پژوهشگاه و دانشگاه‌ها بتوانند در کنار اعضای هیئت علمی و پژوهشگران، برنامه‌ای مشترک و اثربخش را پیش ببرند.
استفاده از ظرفیت‌های مکمل پژوهشگاه و دانشگاه‌ها
عباسی با اشاره به ظرفیت‌های مشترک پژوهشگاه و دانشگاه‌ها تصریح کرد: این ظرفیت‌ها می‌تواند حوزه‌هایی مانند منابع انسانی، آزمایشگاه‌ها، تجهیزات، منابع مالی و نیروهای متخصص را دربر بگیرد. با هم‌افزایی این امکانات میتوان زمینه تولید خروجی‌های علمی مؤثرتر را فراهم کرد؛ خروجی‌هایی که در نهایت به ارتقای جایگاه پژوهشگران، رشته علوم ورزشی و دانشگاه‌های کشور کمک کند.
وی با اشاره به چالش‌های ناشی از پراکندگی فعالیت‌ها و کمبود منابع گفت: اگر در این مسیر همچنان با پراکندگی، کمبود منابع، نبود هماهنگی و ضعف در حمایت متقابل مواجه باشیم، شرایط موجود با تغییراتی محدود ادامه خواهد یافت و نمی‌توانیم به شکل‌گیری یک جامعه علمی قدرتمند، هم از نظر تعداد پژوهشگران و هم از نظر کیفیت فعالیت‌ها، در سطح ملی و بین‌المللی امیدوار باشیم.
تقسیم ظرفیت‌ها برای اجرای طرح‌های پژوهشی مشترک
معاون آموزش پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی درباره مدل پیشنهادی همکاری میان پژوهشگاه و دانشگاه‌ها توضیح داد: میتوان با استفاده از ظرفیت اعضای هیئت علمی دو طرف، زمینه همکاری مشترک را ایجاد کرد. پژوهشگاه از آزمایشگاه‌ها، تجهیزات، نیروهای متخصص و شبکه‌های ارتباطی برخوردار است که می‌توانند در پیشبرد موضوعات پژوهشی به کار گرفته شوند.
عباسی ادامه داد: اگرچه تعداد اعضای هیئت علمی پژوهشگاه در مقایسه با برخی مجموعه‌های دانشگاهی زیاد نیست، اما طی سال‌های اخیر تلاش شده است با جهت‌دهی کیفی و ایجاد مشوق‌های مناسب، فعالیت‌های پژوهشی به‌گونه‌ای پیش بروند که علاوه بر برخورداری از کیفیت لازم، بتوانند شاخص‌های موردنظر را محقق کنند و به تقویت جایگاه پژوهشگاه در حوزه مرجعیت علمی بینجامند.
وی درباره ظرفیت‌های دانشگاه‌ها نیز گفت: دانشگاه‌ها از ظرفیت‌هایی مانند دانشجویان، رساله‌های تحصیلات تکمیلی، پروژه‌های پژوهشی و اعضای هیئت علمی برخوردارند. این ظرفیت‌ها می‌تواند در قالب طرح‌های مشترک با پژوهشگاه به کار گرفته شود و زمینه بهره‌برداری متقابل از امکانات و توان علمی طرفین را فراهم کند.
مرجعیت علمی؛ محور همکاری‌های هدفمند در علوم ورزشی
عباسی با اشاره به اهمیت مرجعیت علمی به‌عنوان یکی از محورهای اصلی این نشست اظهار کرد: در نظام رتبه‌بندی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، شاخص‌های مختلفی در حوزه‌های پژوهش، فناوری و آموزش تعریف شده و برای هر یک وزن مشخصی در نظر گرفته می‌شود. در سیاست‌گذاری علمی وزارت علوم نیز مرجعیت علمی از موضوعات مورد تأکید است و باید حرکت در این مسیر را در برنامه‌های خود مدنظر قرار دهیم.
وی افزود: برای تحقق این هدف، باید از ظرفیت پژوهشگران، دانشجویان، آزمایشگاه‌ها و سایر امکانات موجود استفاده کنیم و همکاری‌ها را از سطح ارتباطات کلی به اقدامات مشخص و هدفمند ارتقا دهیم.
معاون آموزش پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی در تشریح چگونگی اجرای این همکاری‌ها خاطرنشان کرد: میتوان مسائل پژوهشی مشخصی را با مشارکت اعضای هیئت علمی دو مجموعه تعریف کرد و به تولیدات علمی مشترک رسید؛ به‌گونه‌ای که هر دو سازمان بتوانند از نتایج و دستاوردهای این همکاری بهره‌مند شوند.
عباسی با تأکید بر ضرورت قابل‌اندازه‌گیری بودن نتایج همکاری‌ها گفت: خروجی این فعالیت‌ها باید مشخص و قابل سنجش باشد و محصولاتی مانند مقاله، کتاب و اختراع را دربر بگیرد تا بتوان میزان اثربخشی همکاری‌های مشترک را ارزیابی کرد.
عباسی با تشریح محورهای همکاری میان پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی و دانشگاه‌ها گفت: این همکاری‌ها می‌تواند در قالب اجرای پروژه‌های پژوهشی مستقل، انجام پایان‌نامه‌ها و رساله‌های تحصیلات تکمیلی، نگارش مقالات مشترک، استفاده از خدمات آزمایشگاهی پژوهشگاه، ثبت اختراع و تألیف کتاب‌های بین‌المللی دنبال شود.
وی افزود: هدف این است که با تجمیع دستاوردهای علمی و پژوهشی، زمینه ارتقای جایگاه پژوهشگران، دانشگاه‌ها و پژوهشگاه در شاخص‌های علمی و رتبه‌بندی‌ها فراهم شود و آثار این همکاری‌ها در قالب خروجی‌های مشخص و قابل شمارش نمایان شود.
حمایت از اعضای هیئت علمی و دانشجویان در طرح همکاری پژوهشی
معاون آموزش پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی با اشاره به گروه‌های مشمول این طرح حمایتی اظهار کرد: اعضای هیئت علمی، دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری، پژوهشگران و فناوران می‌توانند در این برنامه مشارکت کنند و از حمایت‌های پیش‌بینی‌شده بهره‌مند شوند.
عباسی درباره انواع حمایت‌های این طرح توضیح داد: حمایت‌ها در دو بخش نقدی و غیرنقدی ارائه می‌شوند. حمایت‌های غیرنقدی شامل بهره‌مندی از نیروهای متخصص، ظرفیت اعضای هیئت علمی، دسترسی به داده‌ها و شبکه‌های ارتباطی و همچنین دریافت مشاوره‌های تخصصی از پژوهشگران فعال در این حوزه است.
وی ادامه داد: حمایت‌های نقدی نیز عمدتاً به مقالات باکیفیت، ثبت اختراعات داخلی و خارجی و انتشار کتاب‌های معتبر خارجی اختصاص دارد.
پرداخت تا ۸۰ میلیون تومان برای انتشار مقالات علمی
عباسی با تشریح حمایت‌های مالی پیشنهادی برای سال جاری گفت: برای مقالات منتشرشده در نشریات نمایه‌شده در چارک نخست یا Q1، مبلغ ۸۰ میلیون تومان پیش‌بینی شده است. این حمایت برای مقالات Q2 معادل ۶۰ میلیون تومان، برای مقالات Q3 معادل ۴۰ میلیون تومان و برای مقالات Q4 معادل ۲۵ میلیون تومان خواهد بود. مقالات مورد حمایت باید نمایه اسکوپوس را داشته باشند.
وی افزود: در بخش ثبت اختراع نیز برای اختراعات داخلی تا سقف ۳۰ میلیون تومان و برای اختراعات خارجی تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان حمایت در نظر گرفته شده است. همچنین برای انتشار کتاب‌های معتبر خارجی، امکان حمایت تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان برای پژوهشگر یا نویسنده وجود دارد.
مراحل ثبت درخواست و دریافت حمایت پژوهشی
معاون آموزش پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی درباره فرایند ورود به این طرح بیان کرد: ابتدا درخواست همکاری ثبت می‌شود و سپس نقش و سهم هر یک از مشارکت‌کنندگان مشخص خواهد شد. در ادامه، موضوع از نظر علمی و اجرایی بررسی و تأیید می‌شود و پس از توافق طرفین، فعالیت مشترک آغاز خواهد شد. در نهایت نیز پس از تحقق خروجی مورد توافق، حمایت مربوطه ارائه می‌شود.
تخفیف ۱۰۰ درصدی خدمات آزمایشگاهی برای طرح‌های مشترک
عباسی با اشاره به مزایای این طرح برای دانشگاه‌ها اظهار کرد: پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی به‌عنوان یک نهاد ملی، تجمیع ظرفیت‌های تولید علم را رسالت خود می‌داند. دانشگاه‌ها نیز می‌توانند از این فرصت جدید برای حمایت از اعضای هیئت علمی و دانشجویان خود استفاده کنند و پژوهشگاه با حمایت از فعالیت‌های مشترک، به تجمیع دستاوردهای علمی کمک خواهد کرد.
وی ادامه داد: یکی از مزایای این طرح، فراهم کردن فرصت‌های بیشتر برای دانشجویانی است که ممکن است به دلیل محدودیت منابع مالی یا ناکافی بودن گرنت‌های پژوهشی، امکان استفاده از خدمات آزمایشگاهی را نداشته باشند. در صورتی که فعالیت پژوهشی با مشارکت اعضای هیئت علمی پژوهشگاه انجام شود، علاوه بر حمایت‌های پیش‌بینی‌شده برای خروجی‌های علمی، امکان ارائه تخفیف ۱۰۰ درصدی برای خدمات آزمایشگاهی نیز وجود دارد.
ارتقای کیفیت مقالات با استفاده از زیرساخت‌های پژوهشی
عباسی با تأکید بر نقش زیرساخت‌های تخصصی در ارتقای کیفیت پژوهش‌ها گفت: استفاده از تجهیزات مناسب برای انجام آزمون‌ها و بررسی‌های علمی می‌تواند به ارتقای کیفیت نتایج پژوهش‌ها و افزایش ظرفیت انتشار مقالات در نشریات معتبر کمک کند.
وی افزود: شکل‌گیری شبکه‌های همکاری نیز از دیگر مزایای این برنامه است. از طریق این همکاری‌ها میتوان گروه‌های مختلف پژوهشی را حول موضوعات مشخص گرد هم آورد، فعالیت‌ها را بر حوزه‌های اولویت‌دار متمرکز کرد و زمینه حمایت هدفمند از پژوهشگران را فراهم آورد.
معاون آموزش پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی خاطرنشان کرد: دسترسی به زیرساخت‌های پژوهشگاه، از جمله امکانات مورد نیاز برای پژوهش‌های میدانی و آزمایشگاهی و شبکه‌های ارتباطی موجود، می‌تواند فرصت‌های بیشتری در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
عباسی با اشاره به هدف برگزاری این نشست گفت: تلاش کردم این مدل همکاری را به‌صورت خلاصه ارائه کنم تا از نظرات حاضران استفاده کنیم و امیدواریم پس از این جلسه بتوانیم درباره چارچوب همکاری مشترک به جمع‌بندی برسیم.
انتهای پیام
