بهرام سرمست روز پنجشنبه ۳۰ مهرماه در آیین نکوداشت روز جهانی استاندارد و تجلیل از واحدهای نمونه با بیان اینکه استانداردسازی فراتر از رعایت الزامات و ضوابط تعریف‌شده است، گفت: کارآفرینان و صنعتگرانی که علاوه بر رعایت استانداردهای موجود، معیارهای تازه‌ای در تولید، کیفیت و مشتری‌مداری ایجاد می‌کنند، خود به الگویی برای دیگران تبدیل می‌شوند و در گسترش مفهوم استاندارد نقش دارند.
وی با اشاره به پیچیدگی مفهوم استاندارد افزود: مفهوم استاندارد در نگاه نخست، ساده و قابل‌فهم به نظر می‌رسد، اما در عین حال مفهومی عمیق و پیچیده است، همان‌طور که تعریف خورشید و آفتاب در نگاه اول ساده به نظر می‌رسد، اما می‌توان از زوایای مختلف درباره آن بحث کرد.
سرمست ادامه داد: هر فردی می‌تواند تعریفی از استاندارد ارائه دهد، اما این تعریف ممکن است با برداشت عمیق، دقیق و فلسفی از این مفهوم فاصله داشته باشد.مفهوم استاندارد در طول زمان دچار قبض و بسط شده است و میان برداشت ما از این مفهوم و مصادیق و معیارهای آن، نوعی رفت‌وبرگشت و انعطاف وجود دارد.
استاندار آذربایجان شرقی با تشریح شیوه‌های فهم مفهوم استاندارد اظهار کرد: برای تعریف استاندارد می‌توان از دو روش استفاده کرد، نخست، تعریف آن از طریق مفهوم مقابل و متضاد است. همان‌طور که خوبی را در مقابل زشتی و بدی و سیاهی را در مقابل سفیدی تعریف می‌کنیم، می‌توان استاندارد را نیز در مقابل غیر استاندارد قرار داد. با این حال، این روش به‌تنهایی برای درک کامل مفهوم استاندارد کافی نیست؛ زیرا در دنیای واقعی، مصادیقی وجود دارند که در هیچ‌یک از دو سوی این تقابل به‌طور کامل قرار نمی‌گیرند.
وی افزود: به همین دلیل، ناگزیر هستیم برای درک بهتر استاندارد از مفاهیم مترادف و مجاور آن نیز استفاده کنیم. یکی از مهم‌ترین این مفاهیم، کیفیت است، مفهومی که در تولید، بر کمیت و میزان محصول اولویت دارد.
سرمست با تأکید بر اینکه استانداردسازی باید تمام مراحل زنجیره تولید را دربر بگیرد، گفت: کیفیت تنها به محصول نهایی محدود نمی‌شود. از تأمین مواد اولیه و فرایند تولید گرفته تا خود محصول، بسته‌بندی، عرضه به بازار و تحویل به مصرف‌کننده و حتی نظر مصرف‌کننده، همگی باید در چارچوب استانداردسازی مورد توجه قرار گیرند. در مجموع، کیفیت محور اصلی مفهوم استاندارد است و در این حوزه بر مفهوم میزان تولید و کمیت غلبه دارد.
وی ایمنی و اعتماد را از دیگر مفاهیم مرتبط با استاندارد دانست و اظهار کرد: استاندارد باید هم در نزد مصرف‌کننده و هم در میان عوامل تولید، ارزیابان و ناظران کیفیت، اعتماد ایجاد کند. ایمنی و استحکام محصول از معیارهایی هستند که در ارزیابی استاندارد اهمیت دارند و همه کسانی که از محصولات و خدمات استفاده می‌کنند، باید بتوانند به کیفیت و ایمنی آن‌ها اعتماد داشته باشند.
استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به صنعت ساختمان و استاندارد آسانسورها بیان کرد: زمانی استاندارد آسانسورها در کشور به یک مسئله جدی تبدیل شده بود، اما امروز ضرورت رعایت این استانداردها در صنعت ساختمان‌سازی پذیرفته شده است. این نمونه نشان می‌دهد که مفهوم استاندارد باید در تمام ارکان یک صنعت مورد توجه قرار گیرد و به یک بخش یا مرحله خاص محدود نشود.
وی استاندارد را با صادرات و حضور در بازارهای بین‌المللی مرتبط دانست و گفت: ممکن است زمانی که محصولات و خدمات خود را در بازار داخلی عرضه می‌کنیم، ضرورت رعایت برخی استانداردها را به‌اندازه کافی احساس نکنیم، اما هنگامی که قصد صادرات محصول یا خدمات به کشورهای دیگر و بازارهای هدف را داریم، رعایت استانداردهای آن کشورها یا استانداردهای جهانی به یک الزام تبدیل می‌شود.
سرمست افزود: میان استاندارد و صادرات پیوندی جدی وجود دارد و تولیدکنندگان برای ورود به بازارهای هدف باید محصولات و خدمات خود را متناسب با الزامات و معیارهای آن بازارها تولید و عرضه کنند.
وی با اشاره به مباحث مطرح در زمینه جهانی‌شدن استانداردها اظهار کرد: درباره استانداردهای جهانی و جهانی‌شدن معیارها، میان فیلسوفان و تولیدکنندگان بحث‌های مختلفی وجود دارد، از جمله اینکه چه کسی معیار استاندارد را تعریف می‌کند. استاندارد نیازمند فهم مشترک، اجرا و انطباق، ارزیابی و مراقبت مستمر است.
استاندار آذربایجان شرقی با تأکید بر نقش نیروی انسانی در تحقق استانداردسازی گفت: یکی از مقدمات اساسی برای فهم و اجرای استاندارد، توجه به انسان‌هایی است که تولید و عرضه خدمات را بر عهده دارند. هر کسی نمی‌تواند تولید استاندارد داشته باشد، بلکه فردی می‌تواند محصول استاندارد تولید کند که از ذهنیت استاندارد برخوردار باشد و در زمینه استاندارد آموزش دیده و تربیت شده باشد. به بیان دیگر، برای تحقق استاندارد به انسان استاندارد نیاز داریم.
وی با اشاره به تفاوت میان رعایت استانداردهای موجود و فراتر رفتن از آن‌ها افزود: برخی افراد می‌توانند از مرزهای استانداردهایی که قانون‌گذاران و استانداردآفرینان تعریف کرده‌اند، فراتر بروند. در این زمینه، مفاهیمی مانند نظم ذهنی، نظم درونی و استاندارد شخصی مطرح می‌شود که می‌توانند در تولید محصولات متمایز نقش داشته باشند.
سرمست ادامه داد: استانداردهای تعریف‌شده از سوی دیگران، شرط لازم برای تولید استاندارد هستند، اما برخی کارآفرینان، صنعتگران و تولیدکنندگان در کنار رعایت این الزامات، ساختارشکنی می‌کنند و معیارهای تازه‌ای به وجود می‌آورند. این افراد به‌جای اینکه صرفاً پیرو استانداردها باشند، خود به استانداردساز تبدیل می‌شوند.
وی با اشاره به ارتباط این موضوع با بازاریابی و مشتری‌مداری اظهار کرد: در حوزه بازرگانی، صادرات و واردات، مفاهیمی مانند برندینگ و انضباط شخصی نیز مطرح است. تولیدکنندگان باید بتوانند هویت و اعتبار خود را بر مبنای کیفیت و ویژگی‌هایی شکل دهند که می‌خواهند با آن‌ها شناخته شوند. میان صرفاً تبعیت از هنجارها و معیارهای موجود و ایجاد معیارهای تازه تفاوت وجود دارد، رعایت استانداردهای موجود شرط لازم رقابت‌پذیری است، اما استانداردسازی و ایجاد معیارهای جدید می‌تواند یک گام فراتر باشد.
استاندار آذربایجان شرقی افزود: ایجاد نشانه‌ها و معیارهایی که در طول زمان به بخشی از منظومه استانداردها تبدیل می‌شوند، به گسترش مفهوم استاندارد کمک می‌کند. در تبریز، کارآفرینان و صنعتگران بسیاری داریم که خود به معیار و الگو تبدیل شده‌اند و در توسعه مفهوم استاندارد نقش دارند.
وی با بیان اینکه تجلیل از واحدهای نمونه می‌تواند مفهوم استاندارد را از سطح ذهنی به عرصه عمل منتقل کند، گفت: اگر امروز گرد هم آمده‌ایم تا مفهوم استاندارد را با مصادیق و نمونه‌های عینی آن تطبیق دهیم، در واقع می‌خواهیم الگوهای تولید و خدمات استاندارد را به‌صورت مشخص معرفی کنیم. باید روشن شود چه کسانی تولید و خدمات استاندارد ارائه می‌دهند تا این مفهوم از حالت ذهنی خارج شود و در قالب نمونه‌ها و الگوهای واقعی به جامعه معرفی شود.
سرمست ادامه داد: چنین کارآفرینان و تولیدکنندگانی برای جامعه ارزش‌آفرین هستند. آنان علاوه بر پایبندی به ارزش‌ها و نظم‌های ذهنی و درونی، برای کارکنان، اطرافیان و دیگر فعالان اقتصادی نیز آموزنده‌اند و می‌توانند نظم‌آفرینی کنند و به استانداردساز تبدیل شوند.
وی با قدردانی از کارآفرینان و صنعتگران آذربایجان شرقی اظهار کرد: کارآفرینان ما نه‌تنها استانداردهای موجود را رعایت می‌کنند، بلکه برای جامعه هدف، کارکنان، اطرافیان و رقبای خود نیز معیارهایی ایجاد می‌کنند و با این رویکرد به برندسازی می‌پردازند. این تلاش و اراده شایسته تقدیر است.
استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به پیشینه علمی و تجاری استان، بر ضرورت توجه به ظرفیت‌های تاریخی و بومی در توسعه استانداردسازی تأکید کرد و گفت: آذربایجان شرقی از ظرفیت‌ها و پیشینه‌های ارزشمندی برخوردار است که در طول تاریخ شکل گرفته‌اند و می‌توانند در توسعه مفهوم استاندارد مورد استفاده قرار گیرند.
وی با اشاره به نقش دانشگاه‌ها، مراکز آموزشی و آزمایشگاه‌های همکار در توسعه استانداردسازی افزود: در این استان، سابقه تاریخی ربع رشیدی را داریم که حدود ۷۵۰ سال پیش، معیارها و نظام‌هایی برای آموزش عالی تدوین کرده و به یادگار گذاشته است. امروز لازم است این موضوعات را بازیابی کنیم و با نگاه تاریخی و پژوهشی، ریشه‌های آن‌ها را بشناسیم.
سرمست با اشاره به پیشینه تجارت در تبریز اظهار کرد: استان آذربایجان شرقی در حوزه تجارت نیز از سابقه‌ای دیرینه برخوردار است. اتاق تجارت تبریز با پیشینه‌ای چندین ساله، از معیارهای مهم در حوزه اتاق‌های بازرگانی کشور و فعالیت‌های مرتبط با صادرات و واردات به شمار می‌رود. همچنین بازار بزرگ و سرپوشیده تبریز، خود الگویی برای بازار و بازاریابی است که ریشه در عمق تاریخ این منطقه دارد.
وی ادامه داد: بنابراین، یکی از مفاهیمی که باید در کنار استاندارد مورد توجه قرار گیرد، اصالت تاریخی، ریشه و منشأ آن است. انتظار داریم مسئولان ملی، از جمله رئیس سازمان ملی استاندارد ایران، به ظرفیت‌های داخلی استان و کارآفرینان و صنعتگران آن توجه ویژه‌ای داشته باشند.
استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به همکاری‌های انجام‌شده در دوران جنگ برای تأمین کالاهای اساسی گفت: بخشی از اقدامات و اختیاراتی که در آن دوره به استان تفویض شد، بسیار کمک‌کننده بود و از این بابت قدردانی می‌کنیم. در شرایط بحرانی جنگ، ناچار بودیم کالاهای اساسی را در فرصت محدودی به بازار تزریق کنیم.
وی افزود: در چنین شرایطی، ۱۳ هزار تن کالای اساسی ظرف ۴۸ ساعت ترخیص شد. اگر قرار بود مطابق روال معمول و استانداردهای موجود پیش برویم، ممکن بود این کالاها به‌جای ترخیص سریع، تا شش ماه در گمرک دپو و رسوب شوند. تصمیم‌گیری برای ترخیص این کالاها در مدت ۴۸ ساعت، به آرامش بازار کمک کرد.
به گزارش ایسنا، در پایان این مراسم از واحدهای نمونه استان تجلیل به عمل آمد.
انتهای پیام
