ابوالفضل اسدی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به چالش‌های تأمین تجهیزات و امکانات امدادی، افزود: با وجود گستردگی محدوده مأموریت‌های آتش‌نشانی نیشابور و ضرورت رسیدگی به حوادث در مناطق دور افتاده، سازوکار فعلی تخصیص تجهیزات و اعتبارات، پاسخگوی تمام نیازهای این مجموعه نیست.
وی با اشاره به مسئولیت‌های این سازمان در زمینه امدادرسانی و تأمین ایمنی مناطق مختلف اظهار کرد: آتش‌نشانی نیشابور در محدوده حوادث شهرستانی نقش مهمی بر عهده دارد و نیروها برای رسیدگی به حوادث به مناطق مختلف اعزام می‌شوند. عملاً محدوده مأموریت‌های این مجموعه تنها به حوادث داخل شهر محدود نیست و در عمل، بخش قابل توجهی از نیازهای امدادی مناطق پیرامونی نیز با حضور نیروهای این سازمان پاسخ داده می‌شود.
وی از نبود تناسب میان امکانات موجود و مسئولیت‌هایی که بر عهده سازمان قرار دارد خبر داد و اظهار کرد: هنگامی که یک مجموعه باید برای رسیدگی به حوادث در محدوده‌ای گسترده آماده باشد، لازم است تجهیزات، ماشین‌آلات و نیروی انسانی مورد نیاز آن نیز متناسب با همین گستره مأموریت‌ها تأمین شود.
اسدی با اشاره به گستردگی جغرافیایی مناطق تحت پوشش مأموریت‌های آتش‌نشانی نیشابور تصریح کرد: در برخی موارد، وقوع حادثه در نقاط دورافتاده باعث می‌شود نیروهای امدادی برای رسیدن به محل حادثه مسافت زیادی را طی کنند. این شرایط ضرورت برخورداری از تجهیزات مناسب، امکانات عملیاتی کافی و آمادگی مستمر نیروهای آتش‌نشانی را دوچندان می‌کند.
ضرورت بازنگری در شیوه تخصیص تجهیزات
رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری نیشابور با اشاره به گستره خدمات‌رسانی این سازمان اظهار کرد: نیروهای آتش‌نشانی نیشابور برای پوشش حوادث، در شعاع ۹۰ تا ۱۰۰ کیلومتری نیز اعزام می‌شوند و خدمات این سازمان به حدود چهار شهرستان را در بر می‌گیرد.
وی با اشاره به سازوکار تخصیص تجهیزات از سوی سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، وزارت کشور و استانداری افزود: بر اساس تقسیم‌بندی‌های موجود، بخشی از تجهیزات و امکانات دولتی به شهرهای دارای جمعیت کمتر از ۵۰ هزار نفر اختصاص پیدا می‌کند، درحالی‌که شهرهایی مانند نیشابور، سبزوار و تربت‌حیدریه به دلیل قرار گرفتن در گروه جمعیتی متفاوت، از ظرفیت‌های حمایتی مربوط به شهرهای کوچک‌تر برخوردار نمی‌شوند. این شهرها گرچه امکانات و تجهیزات را می‌گیرند اما نه نیروی توانمند و نه دانش فنی استفاده از این ماشین‌آلات و تجهیزات را دارند.
اسدی با اشاره به محدودیت امکانات و نیروی انسانی در برخی ایستگاه‌های آتش‌نشانی اظهار کرد: برخی ایستگاه‌ها با وجود تحویل سه دستگاه خودرو، در مجموع تنها سه نیروی انسانی دارند و با این شرایط، پوشش حوادث آن‌ها نیز بر عهده آتش‌نشانی نیشابور است.
وی افزود: ۱۰۰ درصد حوادث ترافیکی، سقوط در چاه، غرق‌شدگی و سایر حوادث در محدوده شهرستان‌های نیشابور، فیروزه، زبرخان و میان‌جلگه توسط نیروهای آتش‌نشانی نیشابور پوشش داده می‌شود. در بسیاری از موارد، نیروهای ما برای رسیدن به محل حادثه باید از محدوده چهار تا پنج شهرداری عبور کنند؛ این در حالی است که برخی از این شهرداری‌ها خودروها و ماشین‌آلات لازم را در اختیار دارند، اما امکان استفاده عملیاتی از آن‌ها را ندارند.
رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری نیشابور با انتقاد از شیوه تخصیص تجهیزات تصریح کرد: ضعف قوانین و معیارهای موجود در زمان توزیع تجهیزات موجب شده است که نیازهای آتش‌نشانی نیشابور، متناسب با گستره مأموریت‌ها و حجم حوادث تحت پوشش، مورد توجه کافی قرار نگیرد.
اسدی ادامه داد: در بررسی نیازهای سازمان‌های آتش‌نشانی، لازم است علاوه بر جمعیت شهرها، گستره جغرافیایی مناطق تحت پوشش، حجم مأموریت‌ها، فاصله مراکز امدادی تا محل وقوع حوادث و نوع خطرات احتمالی نیز مدنظر قرار گیرد. ممکن است شهری جمعیت کمتری داشته باشد، اما با محدودیت‌هایی در تأمین نیروی انسانی و امکانات عملیاتی مواجه باشد؛ از سوی دیگر، شهری مانند نیشابور به دلیل گستردگی محدوده مأموریت‌ها و خدمات‌رسانی به چند شهرستان، به تجهیزات و امکانات بیشتری نیاز دارد.
وی خاطرنشان کرد: تخصیص تجهیزات باید بر اساس نیازهای واقعی، حجم مأموریت‌ها و توان عملیاتی سازمان‌های آتش‌نشانی انجام شود تا ضمن توزیع عادلانه امکانات، زمینه پاسخ‌گویی سریع و مؤثر به حوادث در مناطق مختلف فراهم شود.
کمبود نیروی متخصص در کنار چالش تجهیزات
اسدی با اشاره به اهمیت برخورداری از نیروی انسانی متخصص در بهره‌برداری از تجهیزات آتش‌نشانی اظهار کرد: تأمین خودروها و ماشین‌آلات امدادی به تنهایی برای ارتقای سطح ایمنی کافی نیست، بلکه باید نیروی انسانی آموزش دیده و توانمند نیز برای استفاده صحیح از این امکانات در اختیار سازمان‌ها قرار داشته باشد.
وی افزود: در برخی موارد ممکن است تجهیزات و خودروهای عملیاتی در اختیار یک شهرداری یا ایستگاه آتش‌نشانی قرار گیرد، اما تعداد نیروهای آن مجموعه برای استفاده مؤثر از امکانات کافی نباشد. در چنین شرایطی، ضروری است که در کنار واگذاری تجهیزات، موضوع تأمین نیروی انسانی و آموزش تخصصی نیز مورد توجه قرار گیرد.
رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری نیشابور ادامه داد: تجهیزات تخصصی زمانی می‌توانند نقش مؤثری در عملیات امدادونجات داشته باشند که نیروهای مورد نیاز و آموزش دیده برای کار با آن‌ها حضور داشته باشند و امکان استفاده مناسب از ظرفیت‌های فنی و عملیاتی فراهم باشد. برنامه‌ریزی برای ارتقای توان آتش‌نشانی باید به صورت جامع انجام شود و تأمین تجهیزات، آموزش نیروها و تقویت ظرفیت عملیاتی را هم‌زمان در بر بگیرد.
رسیدگی به حوادث در فاصله‌های طولانی
اسدی با اشاره به دشواری‌های امدادرسانی در مناطق دورافتاده اظهار کرد: گستردگی محدوده مأموریت‌های آتش‌نشانی نیشابور باعث می‌شود گاهی نیروها برای رسیدگی به حوادث، مسافت زیادی را طی کنند. برای نمونه، ممکن است فردی در فاصله ۹۰ کیلومتری و در دورترین نقطه جغرافیایی به داخل چاه سقوط کند و نیاز به عملیات تخصصی نجات داشته باشد.
وی تصریح کرد: در چنین شرایطی، نیروهای آتش‌نشانی باید از مرکز عملیاتی حرکت کنند و پس از طی مسافت طولانی، خود را به محل حادثه برسانند تا عملیات امدادونجات را انجام دهند. این نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی برای تأمین تجهیزات و امکانات باید با در نظر گرفتن شرایط جغرافیایی و فاصله مناطق حادثه‌خیز از مراکز امدادی انجام شود.
رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری نیشابور با اشاره به حوادث غرق‌شدگی در استخرهای کشاورزی نیز اظهار کرد: در برخی مناطق، امکانات و نیروی انسانی کافی برای رسیدگی به این نوع حوادث وجود ندارد و همین مسئله ضرورت حضور نیروهای امدادی مجهز را افزایش می‌دهد.
وی ادامه داد: حوادثی از این دست به آمادگی عملیاتی، تجهیزات متناسب با نوع حادثه و امکان اعزام نیروی متخصص نیاز دارند. ازاین‌رو، توجه به شرایط مناطق دور افتاده و تأمین امکانات لازم برای امدادرسانی در این مناطق، از موضوعات مهم در برنامه‌ریزی‌های مرتبط با ایمنی است.
مسئولیت گسترده و ضرورت تأمین اعتبار کافی
اسدی با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان مسئولیت‌های سازمان آتش‌نشانی و منابع اختصاص‌یافته به آن بیان کرد: زمانی که از یک سازمان انتظار می‌رود در محدوده‌ای گسترده برای رسیدگی به حوادث آمادگی داشته باشد، باید امکانات و اعتبارات مورد نیاز برای انجام این مأموریت‌ها نیز متناسب با مسئولیت‌های آن تأمین شود.
وی اظهار کرد: نحوه تخصیص اعتبار و واگذاری ماشین‌آلات از جمله موضوعاتی است که باید با توجه به شرایط هر منطقه بررسی شود. در این زمینه، لازم است معیارهای مربوط به جمعیت، محدوده خدمات‌رسانی، تعداد و نوع مأموریت‌ها و ظرفیت‌های موجود سازمان‌های آتش‌نشانی در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند.
رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری نیشابور خاطرنشان کرد: اگر معیارهای تخصیص تجهیزات صرفاً بر اساس جمعیت شهرها تعیین شود، ممکن است بخشی از نیازهای عملیاتی شهرهایی که مسئولیت امدادرسانی در محدوده‌های گسترده‌تری را بر عهده دارند، به‌طور کامل دیده نشود؛ بنابراین، بازنگری در شیوه تخصیص امکانات و اعتبارات با توجه به مسئولیت‌های واقعی سازمان‌ها می‌تواند به توزیع متناسب‌تر منابع کمک کند.
وی ادامه داد: برخورداری از تجهیزات مناسب، نیروی انسانی متخصص و اعتبارات کافی، از الزامات پاسخ‌گویی مؤثر به حوادث است و توجه به این عوامل می‌تواند زمینه ارتقای آمادگی عملیاتی سازمان‌های آتش‌نشانی را فراهم کند.
توجه به نیازهای واقعی مناطق در برنامه‌ریزی‌های ایمنی
اسدی با تأکید بر اهمیت تناسب میان امکانات و مسئولیت‌های سازمان‌های آتش‌نشانی اظهار کرد: تأمین ایمنی در مناطق شهری و شهرستانی نیازمند برنامه‌ریزی متناسب با شرایط جغرافیایی، نوع حوادث و ظرفیت‌های عملیاتی موجود است. در این مسیر، لازم است نیازهای واقعی مناطق مختلف به صورت دقیق بررسی شود تا تجهیزات و اعتبارات در راستای افزایش توان پاسخ‌گویی به حوادث اختصاص یابد.
وی افزود: توجه هم‌زمان به تأمین ماشین‌آلات، تقویت نیروی انسانی، آموزش تخصصی و پشتیبانی از عملیات امدادی، می‌تواند در بهبود عملکرد سازمان‌های آتش‌نشانی نقش مؤثری داشته باشد. همچنین ضروری است در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با واگذاری تجهیزات، مسئولیت‌های سازمان‌هایی که علاوه بر محدوده شهری، در مناطق پیرامونی نیز به حوادث رسیدگی می‌کنند، مورد توجه قرار گیرد.
رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری نیشابور تأکید کرد: هدف از تأمین تجهیزات و امکانات، افزایش توان عملیاتی و فراهم کردن امکان پاسخ‌گویی مناسب به حوادث است؛ ازاین‌رو، تخصیص منابع باید به‌گونه‌ای انجام شود که سازمان‌های مسئول بتوانند متناسب با گستره مأموریت‌های خود، خدمات ایمنی و امدادرسانی ارائه دهند.
انتهای پیام
