حسین مسگرانی، دوشنبه ۴ آبان‌ماه در نشست خبری آیین تجلیل از نام‌آوران فرهنگ و هنر استان و رونمایی از پوستر این رویداد که در سالن اجتماعات پردیس فرهنگ و هنر شهید سهیلی برگزار شد، با اشاره به اهمیت معرفی پیشکسوتان به نسل جوان اظهار کرد: این مراسم فرصتی برای گردهم‌آمدن چهره‌های برجسته حوزه‌های مختلف فرهنگی و هنری و قدردانی از سال‌ها فعالیت و اثرگذاری آنان است.
وی افزود: در این مراسم حدود ۷۰ نفر از چهره‌های برجسته استان حضور خواهند داشت که ازجمله آنان می‌توان به حدود ۱۲ خادم قرآنی پیشکسوت بالای ۶۰ سال و دریافت‌کنندگان نشان در سال‌های گذشته اشاره کرد. همچنین جمعی از خادمان فرهنگ رضوی معرفی‌شده از سوی بنیاد بین‌المللی امام رضا(ع) و بیش از ۴۰ هنرمند پیشکسوت و شاخص دارای درجه یک هنری یا نشان فرهنگ و هنر از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مورد تجلیل قرار می‌گیرند.
مسگرانی تصریح کرد: خراسان رضوی بیستمین استانی است که این رویداد را در قالب برنامه‌ای سلسله‌وار برگزار می‌کند. همچنین جایگاه استان از نظر تعداد اعضای صندوق اعتباری هنر، نزدیک به پنج هزار عضو فعال صندوق، پس از تهران و اصفهان از استان‌های دارای بیشترین تعداد عضو است. در استان اصفهان نیز این مراسم با حضور ۱۲۳ هنرمند نامدار برگزار شده است. در مراسم خراسان رضوی، ۲۱ هنرمند از شهرستان‌های استان حضور دارند و هنرمندانی از شهرستان‌های تربت‌جام، کاشمر، سبزوار و نیشابور و چند شهرستان دیگر در این رویداد مشارکت خواهند داشت.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و هنری استان گفت: وظیفه ما تنها تجلیل از این چهره‌ها نیست، بلکه باید زمینه معرفی بیشتر آنان را فراهم کنیم تا رسانه‌ها بتوانند با این هنرمندان گفت‌وگو کنند و نسل جوان با آثار، تجربه‌ها و جایگاه آنان آشنا شود. بسیاری از این چهره‌ها در حوزه‌هایی مانند شعر و ادبیات، سینما، تئاتر و دیگر رشته‌های هنری جایگاه استادی دارند و معرفی آنان می‌تواند به انتقال تجربه و شناخت بهتر ظرفیت‌های فرهنگی استان کمک کند.
مسگرانی با اشاره به برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای آبان‌ماه تصریح کرد: در چهاردهم آبان روز فرهنگ عمومی، برنامه‌ای با محوریت شورای فرهنگ عمومی و بررسی فعالیت کارگروه‌های ذیل این شورا برگزار می‌شود. فعال‌سازی کارگروه‌ها، بهره‌گیری از دیدگاه اعضا و ورود مؤثرتر آنان به حوزه‌های مرتبط با وظایف شورا ازجمله موضوعات مورد توجه است. همچنین فعال‌سازی شوراهای فرهنگ عمومی در شهرستان‌ها و استان باید با جدیت دنبال شود تا ظرفیت این شوراها در پیگیری مسائل فرهنگی و اجتماعی بیش از گذشته مورد استفاده قرار گیرد.
وی با اشاره به برگزاری هفته کتاب در آبان‌ماه اظهار کرد: این مناسبت فرصتی برای توجه به چرخه کتاب، از تولید و نویسندگی تا نشر، کتاب‌فروشی و کتابخانه‌هاست. در این ایام باید با فعالان این حوزه نشست‌هایی برگزار و مسائل و مشکلات آنان بررسی شود. همچنین در قالب برنامه «کتاب‌گردی»، مسئولان از کتابخانه‌ها و کتاب‌فروشی‌ها بازدید می‌کنند و از نزدیک با فعالیت‌ها و مسائل این مجموعه‌ها آشنا می‌شوند؛ با این حال، توجه به کتاب و کتاب‌خوانی نباید به این مناسبت محدود بماند و لازم است در طول سال نیز با جدیت بیشتری دنبال شود.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی از برنامه‌ریزی برای ایجاد خانه‌های شاهنامه در شهرستان‌های استان خبر داد و گفت: دستورالعمل این طرح قرار است از سوی معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام شود و پس از آن، زمینه راه‌اندازی این مراکز در شهرستان‌ها فراهم خواهد شد. در این مراکز فضایی برای شاهنامه‌خوانی و پژوهش در حوزه شاهنامه اختصاص می‌یابد. همچنین پیشنهاد شده است با توجه به اهمیت روستای پاژ، زادگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی، خانه‌ای برای معرفی آثار و جایگاه این شاعر بزرگ مورد توجه قرار گیرد و امکان مرمت و حفظ بناهای مرتبط با او فراهم شود تا این فضاها به پاتوق‌های فرهنگی برای معرفی فردوسی و شاهنامه تبدیل شوند.
یک‌چهارم صادرات محصولات چاپی کشور از خراسان رضوی انجام می‌شود
در ادامه، یوسف امینی، معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی، اظهار کرد: سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران از ۲۳ تا ۳۰ آبان‌ماه برگزار می‌شود و در همین راستا، جلسات کارشناسی و هماهنگی در سطح استان آغاز شده است. به شهرستان‌ها ابلاغ شده است که ستاد هفته کتاب با ریاست فرماندار و دبیری رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی هر شهرستان تشکیل شود. هدف اصلی این رویداد، معرفی و توجه به همه بخش‌های فعال در چرخه تولید و عرضه کتاب است؛ چرخه‌ای که از نویسنده و ناشر تا کتاب‌فروش، ویراستار، تصویرگر و فعالان حوزه تبلیغات و امور فنی را در بر می‌گیرد.
وی با بیان اینکه هفته کتاب فرصتی برای دیده‌شدن این گروه‌ها و تقویت همکاری میان آن‌هاست، ادامه داد: هم‌افزایی و تسهیلگری در این حوزه باید در نهایت به گسترش کتاب‌خوانی و شکل‌گیری جامعه‌ای کتاب‌خوان منجر شود؛ چراکه کتاب یکی از ماندگارترین تولیدات فرهنگی به شمار می‌رود. همچنین آخرین نمایشگاه کتاب مشهد در سال ۱۳۹۸ برگزار شد و پس از شیوع کرونا، فعالیت‌های عمومی این حوزه برای مدتی با وقفه مواجه شد. پس از آن نیز متولیان برگزاری نمایشگاه، ازجمله خانه کتاب و معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، درباره روش‌های برگزاری آن بازنگری کردند و نمایشگاه‌ها با رویکرد و مدل متفاوتی دنبال شدند.
معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت توجه به منافع گروه‌های مختلف فعال در حوزه کتاب بیان کرد: در سال‌های گذشته، برخی کتاب‌فروشان نسبت به برگزاری نمایشگاه‌های یک‌هفته‌ای انتقاد داشتند؛ زیرا در طول سال هزینه‌هایی مانند اجاره محل، مالیات و دستمزد نیروی انسانی را پرداخت می‌کنند، اما برگزاری نمایشگاه و حضور ناشران سایر استان‌ها می‌تواند بخشی از مشتریان آن‌ها را به سمت نمایشگاه سوق دهد و به فعالیت کتاب‌فروشی‌ها آسیب بزند. این موضوع یکی از دلایل بازنگری در شیوه برگزاری نمایشگاه کتاب بوده است. تلاش می‌شود در تصمیم‌گیری نهایی، منافع ناشران، کتاب‌فروشان و خریداران کتاب به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد و مدلی انتخاب شود که بیشترین فایده را برای مخاطبان و کتاب‌خوانان داشته باشد.
انجمن‌های ادبی خراسان رضوی برای دریافت شناسه حقوقی ثبت‌نام کنند
امینی با اشاره به سابقه انجمن‌های ادبی در این استان خاطرنشان کرد: خراسان رضوی از پیشینه قابل توجهی در فعالیت انجمن‌های ادبی برخوردار است و از جمله نمونه‌های قدیمی آن می‌توان به انجمن ادبی فردوسی اشاره کرد که غلامرضا قدسی در سال ۱۳۲۵ آن را پایه‌گذاری و به‌صورت رسمی ثبت کرد. انجمن‌های ادبی در حال حاضر نیز در بخش‌های مختلف استان فعالیت می‌کنند و سامانه‌ای از سوی خانه کتاب برای ثبت این انجمن‌ها در نظر گرفته شده است تا مدیران آن‌ها بتوانند با مراجعه به سامانه، مراحل ثبت را انجام دهند و شناسه حقوقی دریافت کنند. نشانی اعلام‌شده برای ثبت انجمن‌ها anjoman.ketab.ir می‌باشد.
وی از امکان معرفی کتاب‌های منتشرشده توسط ناشران خراسان رضوی برای بررسی در کمیته خرید کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خبر داد و گفت: برای هماهنگی در زمینه خرید حمایتی کتاب‌های نویسندگان و ناشران استان محدودیتی در نظر گرفته نشده است. کتاب‌هایی که توسط ناشران خراسان رضوی منتشر شده‌اند، می‌توانند با هماهنگی معاونت فرهنگی اداره کل و همراه با یک نسخه از کتاب و اعلام وصول آن، برای بررسی به کمیته خرید کتاب در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ارسال شوند.
معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با اشاره به توسعه صادرات محصولات فرهنگی و چاپی را از ظرفیت‌های مهم اقتصادی استان اظهار کرد: بر اساس اعلام اداره کل امور چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، یک‌چهارم صادرات محصولات چاپی کشور از خراسان رضوی انجام می‌شود. همچنین صادرات محصولات چاپی استان به افغانستان، عراق و برخی کشورهای آسیای میانه نشان‌دهنده توسعه زیرساخت‌های صنعت چاپ در خراسان رضوی و اهمیت آن در گسترش اقتصاد فرهنگ و هنر است.
امینی در ادامه با اشاره به چاپ گسترده کتاب شاهنامه در ایران به سفارش تاجیکستان گفت: سال گذشته، بیش از دو میلیون نسخه از شاهنامه برای توزیع گسترده در تاجیکستان در ایران چاپ شد که بخش عمده‌ای از این آثار در چاپخانه‌های خراسان رضوی به چاپ رسید.
۷۷ اثر در رقابت برای حضور در جشنواره تئاتر خراسان رضوی
در ادامه محسن سمیع، معاون هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی، با اشاره به روند انتخاب آثار جشنواره تئاتر استان اظهار کرد: امسال ۷۷ اثر صحنه‌ای به دبیرخانه جشنواره رسیده و آثار در مرحله بازبینی و انتخاب قرار دارند. بازبینی آثار مشهد در سه روز نخست هفته انجام شده و آثار ثبت‌شده از شهرستان‌هایی همچون تربت‌جام، تربت‌حیدریه، سبزوار، قوچان، تایباد، کاشمر، خواف، بردسکن، نیشابور و دیگر مناطق استان نیز بررسی می‌شوند.
وی افزود: انتخاب آثار بر اساس کیفیت هنری، سطح اجرا و تناسب با موضوعات جشنواره انجام می‌شود و هیئت بازبینی متشکل از افراد متخصص در حوزه‌هایی مانند نمایشنامه‌نویسی، کارگردانی و اجرای صحنه‌ای، مسئولیت این انتخاب را بر عهده دارد. با توجه به محدودیت سالن‌ها و زمان، همه آثار امکان حضور در مرحله اجرا را ندارند و دبیرخانه به نظر تخصصی هیئت بازبینی اعتماد می‌کند.
معاون هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با تأکید بر اینکه در انتخاب آثار، تفکیک میان هنرمندان مشهد و شهرستان‌ها وجود ندارد، گفت: ظرفیت‌های تئاتری شهرستان‌ها قابل چشم‌پوشی نیست و در شهرهایی مانند تربت‌حیدریه، فریمان، نیشابور و کاشمر نیز فعالیت‌ها و جشنواره‌های تئاتری قابل توجهی در جریان است. همچنین هنرمندانی که سال گذشته به هر دلیلی در جشنواره حضور نداشتند، در صورت شرکت مجدد و برخورداری آثارشان از کیفیت لازم، مانند دیگر هنرمندان مورد استقبال قرار می‌گیرند و قرار نیست به دلیل غیبت در دوره قبل تنبیه شوند.
سمیع با اشاره به برنامه‌های جدید جشنواره امسال، از آغاز تجربه برگزاری نمایش‌های رادیویی خبر داد و گفت: فراخوان این بخش از یکم تا پانزدهم آبان‌ماه منتشر شده و هدف آن شناسایی ظرفیت‌های همکاری میان تئاتر و رسانه، از جمله نمایش رادیویی و نمایشنامه‌خوانی است. همچنین تلاش می‌شود بخش رسانه‌ای جشنواره با محورهایی مانند عکس خبری و ثبت آثار هنری به برنامه امسال افزوده شود. همچنین فراخوان جشنواره هنرهای تجسمی جوانان ایران نیز منتشر شده و خراسان رضوی از نظر تعداد آثار رسیده، پس از تهران و اصفهان قرار دارد. همچنین فراخوان نوزدهمین جشنواره استانی هنرهای تجسمی فجر با موضوع «سرزمین آب و در ستایش آب» منتشر شده است و آثاری در حوزه‌هایی مانند خوشنویسی، نقاشی، سفالگری و هنرهای سنتی امکان حضور در آن را دارند.
وی با تأکید بر اهمیت آیین تجلیل از نام‌آوران فرهنگ و هنر استان اظهار کرد: این مراسم فرصتی برای گردهم‌آمدن هنرمندانی است که طی ۵۰ تا ۶۰ سال فعالیت فرهنگی و هنری، تجربه‌های ارزشمندی اندوخته و شاگردان بسیاری تربیت کرده‌اند. رسانه‌ها باید از این فرصت برای ثبت و انتقال تجربه‌های این پیشکسوتان استفاده کنند؛ چراکه هر یک از آنان گنجینه‌ای از خاطرات، تجربه‌ها و روایت‌های تاریخ فرهنگی خراسان هستند و نباید به‌سادگی از کنار ظرفیت‌هایشان گذشت.
معاون هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی درباره برنامه‌های تئاتری هم‌زمان با ایام فاطمیه توضیح داد: تلاش شده با در نظر گرفتن شرایط و فضای عزاداری، کمترین تداخل میان اجراها و این ایام ایجاد شود. با این حال، به دلیل قراردادهای قبلی و محدودیت زمانی، امکان اطلاع‌رسانی و هماهنگی با همه گروه‌ها فراهم نشد. برخی گروه‌ها توانستند با هماهنگی سریع، دو روز به زمان اجرای خود اضافه کنند و در انتخاب آثار نیز دستچین‌کردن خاصی صورت نگرفته است؛ هرچند در مشهد درباره اجرای تئاترهای طنز احتیاط بیشتری به خرج داده شده است.
ثبت‌نام نزدیک به ۸ هزار نفر در بیستمین دوره آزمون سراسری قرآن و عترت در خراسان رضوی
در ادامه حمید صمدی، رئیس گروه قرآن و عترت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی، با اشاره به ازسرگیری آزمون‌های سراسری قرآن و عترت اظهار کرد: پس از وقفه ایجادشده در برگزاری این آزمون‌ها به دلیل شیوع کرونا، آزمون سال ۱۴۰۰ به‌صورت الکترونیکی برگزار شد و امسال نیز برگزاری بیستمین دوره آزمون‌های سراسری قرآن و عترت در دستور کار قرار گرفته است. ثبت‌نام آزمون کتبی رشته حفظ به پایان رسیده، اما ثبت‌نام در بخش حفظ و مفاهیم سوره مبارکه فتح و رشته‌های معارفی تا ۱۵ آبان‌ماه ادامه دارد. علاقه‌مندان می‌توانند از طریق سامانه جامع قرآنی کشور به نشانی www.qia.ir سامانه جامع قرآنی حمد برای ثبت‌نام اقدام کنند.
وی با اشاره به زمان برگزاری آزمون‌ها گفت: آزمون‌های کتبی ۲۸ آبان‌ماه در مشهد و ۲۰ شهر استان برگزار می‌شود و آزمون‌های الکترونیکی و شفاهی حفظ زیر دوازده سال نیز از یکم تا پنجم آذرماه برگزار خواهد شد. همچنین حدود ۵۸ مؤسسه قرآنی در فرایند ثبت‌نام استان مشارکت داشته‌اند و پیش‌بینی می‌شود حدود ۲۲۰۰ نفر در آزمون کتبی مشهد شرکت کنند. مؤسساتی از جمله نرجس، شمس و حکمت پویان خلیل‌آباد نیز از جمله مجموعه‌هایی هستند که بیشترین تعداد ثبت‌نام‌کنندگان را داشته‌اند.
رئیس گروه قرآن و عترت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی درباره جوایز این دوره از آزمون‌ها تصریح کرد: برای رشته حفظ و مفاهیم سوره مبارکه فتح، هزار جایزه یک‌میلیون‌تومانی و برای رشته‌های معارفی نیز در نظر گرفته شده است. همچنین برای برخی بخش‌ها، حمایت از آثار تولیدی پیش‌بینی شده که جزئیات آن در سامانه حمد درج شده است. از سال گذشته برای حافظانی که موفق به حفظ اجزای قرآن می‌شوند، مشوق‌هایی در نظر گرفته شده است؛ به‌طوری‌که به ازای هر نفر جزء حفظ‌شده، مبلغ ۵۰۰ هزار تومان به حافظ تعلق می‌گیرد.
صمدی افزود: این حمایت‌ها از طریق سامانه حمد و با توجه به فرایند ثبت‌نام و فعالیت افراد در مؤسسات قرآنی انجام می‌شود. در این سامانه، کلاس‌های مؤسسات دارای مجوز ثبت و حضور و غیاب شرکت‌کنندگان نیز بررسی می‌شود. همچنین به ازای هر نفر جزء حفظ‌شده، مبلغ ۴۰۰ هزار تومان به مؤسسه مربوطه اختصاص می‌یابد تا از فعالیت‌های آموزشی و تربیت حافظان حمایت شود.
انتهای پیام
