مجتبی ذوالفقاری، در یادداشتی که پیرامون پیام اخیر رهبر معظم انقلاب خطاب به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی، در اختیار ایسنا قرار داده، نکاتی را در این پیام پیرامون حوزه علم و فناوری مورد توجه و تاکید قرار داد.
به گزارش ایسنا در متن این یادداشت آمده است: این نکات بسیار مهم باید با جدیت و فوریت مورد توجه مسئولین، فعالان و دغدغه‌مندان این حوزه قرار گیرد و اینجا به اختصار برخی از این نکات را مرور می کنیم:
۱- لزوم تغییر رویکرد در کشف و ارزش‌گذاری نخبگان. اینکه نباید نخبگان را محدود به برگزیدگان در آزمون‌های خاص کنیم، بلکه باید گستره نخبگی را به بکارگیری «اســتعداد و ظرفیت برای رشد خود و جامعه بــه صورت توأمان» و «حل مســائل واقعی مردم و کشور» گسترده کنیم.
۲- خیزش علمی، یک مطالبه به‌روز جدی و حیاتی برای جامعه علمی و فناوری کشور. اگرچه تاکنون اتفاقات بسیار مهمی در عرصه‌های مختلف علم و فناوری کشور افتاده و جریان و حرکت عظیم و امیدآفرین نخبگان و نتایج حاصله غرورآفرین بوده و هست، اما کشور در مرحله‌ای قرار دارد که باید خود را برای زدن حرف‌های جدید در سطح جهانی در علم و فناوری آماده کند. نمود خیزش علمی، در حال حاضر «مرزشکنی» علمی و طرح فرضیات جدید بر اساس مبانی جدید است که تاکنون مطرح نبوده و چه بسا تاکنون کسی در دنیا بسراغ این مبانی نرفته است. اساسا باید راهی جدید برای خلق فرضیه‌های جدید یافت و فناوری‌های خاصی را بنام ایران اسلامی در جهان ثبت کرد. خلاصه اینکه در حوزه علم و فناوری «راه‌های نو و نرفته» بسیار است و تصور اینکه راه‌ها همه رفته شده و راهی جز تقلید و تبعیت نیست، غلط است.
۳- لزوم بهسازی زیست بوم علم و فناوری. خلق فناوری‌های مرزشکن مانند فناوری‌ها نانو، بایو و کوانتوم و .... نیاز به یک اتمسفر خاص دارد که محیطی مطلوب برای تولد این فناوری باشد. لذا « فراهم کــردن زیرســاخت‌ها و رفع گلوگاه‌های فناوری » و بهبود اتمسفر یا زیست‌بوم موجود متناسب با الزامات خلق فناوری‌های مرزشکن ضروری است. قطعا یکی از مولفه‌های مهم ارتقای این اتمسفر، «اتصال صنعت به دانشگاه از همان آغازین سال‌های دانشجویی» است، به گونه‌ای که دانشجویان در چنین فضایی رشد یافته و برای مرزشکنی در علم و فناوری توانمند شوند.
۴- علوم پایه زیربنای فناوری‌های مرزشکن. از آنجاکه دنیا نیز به ضرورت رشد و نوآوری آگاه است و در همین مسیر قدم برمی‌دارد، برای جبران عقب‌افتادگی‌ها و پیشی گرفتن از رقبا، خیزش علمی باید عمیق و پرشتاب باشد. شاید بتوان دو پارامتر عمق و شتاب را در استارت‌آپ‌های تک‌شاخ یافت؛ جایی که علوم پایه در راس هرم خلق فناوری قرار می‌گیرد و توجه به علوم پایه نه به عنوان نجات علوم پایه از افول بلکه به عنوان یک ضرورت انکارناپذیر در خلق فناوری جدید با جذابیت بالا مطرح می‌شود. خیزش علمی و فناوری جدید که قطعا برنامه‌ریزی و طرح عملیاتی مدون و اصلاح پیوسته نیاز دارد باعث تحقق تدریجی مرجعیت علمی و فناوری و تبدیل ایران به مرکز ثقل علوم به ویژه در علوم پایه می‌شود.
۵- عرصه علم و فناوری، عرصه رویارویی با دشمن؛ تجربه دو جنگ تحمیلی اخیر نشان داد، پنجه در پنجه شدن با آمریکا و ابرقدرت‌ها اجتناب‌ناپذیر است و نقطه ثقل جنگ‌های نوین نیز فناوری است. بدلیل پیچیدگی‌های بالا و راه‌های نو و نرفته فراوان، فرصت‌های پیشی گرفتن از دشمن به شرط خودباوری و بکارگیری خلاقیت و نوآوری، نیز فراوان است.
انتهای پیام
