نقطه آغاز یک پرسش مهم درباره دانشگاه، شاید درست همان جایی باشد که آموزش نظری به پایان می‌رسد و دانشجو باید آموخته‌های خود را در دنیای واقعی به کار بگیرد. دانشجو پس از فارغ‌التحصیلی، با چه میزان آمادگی وارد جامعه و بازار کار می‌شود؟ آیا آموختن مبانی علمی و گذراندن واحدهای درسی به‌تنهایی می‌تواند او را برای مواجهه با مسائل واقعی محیط کار آماده کند؟ بخشی از پاسخ این پرسش را باید در فرصت‌هایی جست‌وجو کرد که دانشگاه برای تجربه‌اندوزی، مهارت‌آموزی و حضور فعال دانشجویان در عرصه‌های مختلف فراهم می‌کند؛ فرصت‌هایی که می‌توانند فاصله میان آنچه در کلاس آموخته می‌شود و آنچه در جامعه و محیط حرفه‌ای موردنیاز است را کاهش دهند.
انجمن‌های علمی دانشجویی یکی از مهم‌ترین بسترهای شکل‌گیری این تجربه‌ها هستند؛ تشکل‌هایی که در کنار فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی، امکان کار گروهی، گفت‌وگو، تقویت مهارت‌های ارتباطی و آشنایی با فضای حرفه‌ای را برای دانشجویان فراهم می‌کنند. با این حال، تحقق چنین ظرفیتی به فعالیت دانشجویان محدود نمی‌شود و به میزان حمایت دانشگاه، استمرار برنامه‌ها و امکان برقراری ارتباط با نهادهای بیرونی نیز وابسته است. بروکراسی اداری، محدودیت فضا و امکانات و دشواری ارتباط با صنعت، از جمله موانعی هستند که می‌توانند مسیر فعالیت این تشکل‌ها را با چالش مواجه کنند.
در همین راستا، خبرنگار ایسنا در گفت‌وگو با دبیران انجمن‌های علمی دانشگاه فردوسی مشهد، از یک سو ظرفیت‌ها و تجربه‌های این تشکل‌ها در زمینه مهارت‌آموزی و ارتباط با جامعه و بازار کار را بررسی کرده و از سوی دیگر، پای صحبت آن‌ها درباره موانع فعالیت و راهکارهای تقویت نقش انجمن‌های علمی در محیط دانشگاه نشسته است.
بروکراسی اداری، مهم‌ترین مانع فعالیت تشکل‌های دانشجویی است
در ابتدا با محمد شاهوزائی -دبیر انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد- گفت‌وگو کردیم. شاهوزائی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به یکی از مشکلات تشکل‌های دانشجویی اظهار کرد: یکی از مشکلاتی که این تشکل‌ها همواره با آن مواجه بوده‌اند، مسئله دریافت مجوزها و طی‌کردن فرایندهای اداری است. برای مثال، برگزاری یک فعالیت علمی، نشست یا کرسی آزاداندیشی در قالب انجمن، مستلزم دریافت ۹ تا ۱۱ مرحله تأیید از مراجع و بخش‌های مختلف دانشگاه است.
دبیر انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد افزود: این فرایند به‌شدت زمان‌بر است و به یکی از معضلات اصلی انجمن‌ها و کانون‌های فرهنگی دانشگاه تبدیل شده است؛ به‌گونه‌ای که گاهی برخی برنامه‌ها به زمان‌بندی پیش‌بینی‌شده نمی‌رسند. این موضوع یکی از چالش‌های بسیار مهم و اساسی تشکل‌های دانشجویی است که همواره آن را مطالبه کرده و به گوش مسئولان رسانده‌ایم، اما تاکنون نتیجه‌ای حاصل نشده است.
وی با اشاره به مزایای فعالیت در تشکل‌های دانشجویی، به‌ویژه انجمن‌های علمی، بیان کرد: من از سال ۱۳۹۹ تاکنون در این حوزه فعالیت داشته‌ام، سابقه عضویت در شورای مرکزی انجمن را دارم و اکنون نیز به‌عنوان دبیر انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد مشغول فعالیت هستم. فعالیت در تشکل‌های دانشجویی در کنار مباحث آکادمیک و فعالیت‌های درسی که هر دانشجو موظف به انجام آن‌هاست، از چند منظر اهمیت دارد.
شاهوزائی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین مزایای این فعالیت‌ها، تقویت ارتباطات فردی و ایجاد پیوندهای معتبر است. به‌ویژه فعالیت در تشکل‌های علمی می‌تواند در سال‌های آینده و با توجه به رشته تحصیلی دانشجویان، هنگام ورود آن‌ها به نظام اداری کشور، از نظر ارتباطات بسیار کمک‌کننده باشد.
فعالیت تشکیلاتی؛ فرصتی برای مهارت‌آموزی دانشجویان
دبیر انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد خاطرنشان کرد: همچنین اگر دانشجو قصد ادامه تحصیل در مقاطع تحصیلات تکمیلی و ورود به دانشگاه‌های معتبر را داشته باشد، همین فعالیت‌ها می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری یک رویه مناسب و چشم‌اندازی روشن برای او در دانشگاه مقصد باشد و موجب شود نگاه مدیران و مسئولان فرهنگی نیز به این دانشجویان بازتر و روشن‌تر شود.
وی با تأکید بر اهمیت فعالیت در تشکل‌های علمی و فرهنگی تصریح کرد: مهم‌ترین اصل در این تشکل‌ها آن است که دانشجو از زمان ورود به دانشگاه، بسیاری از فرایندهای اداری و بروکراسی‌ها و همچنین شیوه برقراری ارتباط با دیگران را یاد می‌گیرد. مهم‌تر از همه، کار تیمی را می‌آموزد؛ مهارتی که به او کمک می‌کند در سطح جامعه و محیط کاری آینده، خود را با شرایط موجود تطبیق دهد و با جریان فعالیت‌ها هماهنگ شود. کار جمعی و فعالیت تیمی در ادامه مسیر دانشجویی و همچنین فعالیت‌های علمی و شغلی آینده بسیار مؤثر است.
دبیر انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهادهای خود برای بهبود فعالیت تشکل‌ها و انجمن‌های علمی گفت: یکی از پیشنهادهایی که همواره مطرح کرده‌ام، به‌طور خاص درباره رشته علوم سیاسی است. ما همواره در میان مسئولان نیز این موضوع را بیان کرده‌ایم که تشکل‌ها و به‌ویژه انجمن‌های علمی، همواره مظلوم واقع شده‌اند و انجمن علمی علوم سیاسی نیز از این قاعده مستثنا نیست.
وی افزود: هنگامی که بخواهیم فعالیت‌های خود را فراتر از محیط دانشگاه گسترش دهیم، همواره بروکراسی اداری به‌عنوان مانع اصلی پیش روی ما قرار می‌گیرد. یکی از اصول اساسی در رشته علوم سیاسی این است که دانشجو با شرایط شغلی آینده خود آشنا شود. از جمله مسیرهای شغلی مرتبط با این رشته می‌توان به وزارت کشور و دستگاه‌های تابعه آن، مانند استانداری، فرمانداری و بخشداری اشاره کرد.
شاهوزائی بیان کرد: از دیگر زمینه‌های فعالیت فارغ‌التحصیلان علوم سیاسی می‌توان به حوزه خبرنگاری اشاره کرد؛ به‌گونه‌ای که بتوانیم خبرنگاران سیاسی توانمندی تربیت کنیم که با تحلیل‌های خود، درک و تحلیل درستی به مخاطب منتقل کنند. این موضوع همواره یکی از مشکلات ما بوده است که بتوانیم دانشجویان را با مسیری که در آن قرار دارند آشنا و به این حوزه‌ها جذب کنیم، اما متأسفانه در این زمینه نیز همواره با مانع بزرگی مواجه بوده‌ایم.
برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی با محوریت دغدغه‌های دانشجویان
دبیر انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد با ارائه گزارشی از فعالیت‌های دوره جدید این انجمن اظهار کرد: خوشبختانه با حضوری‌شدن دانشگاه و تشکیل انجمن فعلی علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، توانستیم با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای، به دانشجو بها بدهیم و به او این اطمینان خاطر را منتقل کنیم که صدایش شنیده می‌شود، می‌تواند دیدگاه‌های خود را مطرح کند و هیچ‌گونه سرکوبی در عقاید او شکل نخواهد گرفت.
وی ادامه داد: نخستین نشست از سلسله‌جلسات دانش‌محور انجمن با موضوع جنگ ایران و دو رژیم خبیث و جنایتکار آمریکا و رژیم صهیونیستی، در قالب کرسی‌های آزاداندیشی برگزار شد که خوشبختانه با استقبال خوب دانشجویان همراه بود. از این پس نیز قرار است این سلسله‌نشست‌ها هر هفته با موضوعات متنوع و با محوریت دغدغه‌های خود دانشجویان برگزار شود تا دانشجویان بتوانند ایده‌ها و نظراتشان را مطرح کنند و به گفت‌وگو بپردازند.
شاهوزائی با اشاره به اهمیت گفت‌وگو در جوامع توسعه‌یافته خاطرنشان کرد: اصل مهمی وجود دارد و آن اینکه تمام کشورهایی که تاکنون به توسعه دست یافته‌اند و می‌توان نمونه‌های متعددی از آن‌ها را نام برد، از جمله سنگاپور، در نخستین گام گفت‌وگو را محور فعالیت‌های خود قرار داده‌اند. در این جوامع، افراد با وجود برخورداری از عقاید مختلف می‌توانند در کنار یکدیگر گفت‌وگو کنند و حتی مخالفت‌های خود را، هرچند ممکن است از نظر دیگران چندان مطلوب نباشد، مطرح کنند تا در نهایت از دل این گفت‌وگوها نتیجه‌ای مثبت برای جامعه حاصل شود.
دبیر انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد درباره دیگر برنامه‌های این انجمن گفت: از دیگر فعالیت‌های در دستور کار انجمن علمی، برگزاری بازدیدی از استانداری خراسان رضوی با همت معاونت سیاسی و تقسیمات کشوری استانداری است. در صورت فراهم‌بودن امکانات لازم، قصد داریم بازدیدهایی نیز از فرمانداری و شورای شهر داشته باشیم.
وی افزود: همچنین برگزاری شبیه‌ساز پارلمان شهری در دستور کار است که این موضوع در حال حاضر در مراحل اولیه پیگیری قرار دارد. در کنار این برنامه‌ها، برگزاری یک مدرسه علوم سیاسی در قالب کارگاه‌های آموزشی نیز در دستور کار قرار دارد که در آن موضوعاتی همچون فن مذاکره، مقاله‌نویسی و همچنین کارگاه‌های خبرنگاری برای دانشجویان علوم سیاسی دنبال خواهد شد.
انجمن‌های علمی باید فاصله میان دانش نظری و نیاز بازار کار را کاهش دهند
سپس با امین تقی‌زاده -دبیر انجمن‌های علمی دانشکده علوم اداری، اقتصاد، حقوق و علوم سیاسی- به گفت‌وگو نشستیم. تقی‌زاده به خبرنگار ایسنا گفت: انجمن‌های علمی دانشجویی ظرفیت‌های بسیار خوبی برای تکمیل درس‌های آموزشی دارند؛ چراکه در کلاس‌های درس، صرفاً مبانی نظری و علمی ارائه می‌شود، اما می‌توان با برگزاری برنامه‌های مختلف در انجمن‌های علمی، تجربه عملی، کار گروهی و مهارت‌های موردنیاز بازار کار را در اختیار دانشجویان قرار داد. این فعالیت‌ها می‌تواند فرصت‌های بسیار خوبی برای دانشجویان فعال در انجمن‌های علمی رقم بزند.
دبیر انجمن‌های علمی دانشکده علوم اداری، اقتصاد، حقوق و علوم سیاسی با اشاره به برخی محدودیت‌ها و چالش‌های موجود در انجمن‌های علمی بیان کرد: یکی از این چالش‌ها، مستمر و پیوسته نبودن برخی نشست‌ها و برنامه‌هایی است که از سوی انجمن‌های علمی برگزار می‌شود. در بسیاری از مواقع، فعالیت‌ها به‌صورت پراکنده انجام می‌شود و برنامه منسجمی پشت آن‌ها وجود ندارد که در نهایت به یک هدف مشخص و مطلوب منتهی شود.
وی افزود: یکی دیگر از چالش‌های انجمن‌های علمی، محدود و مقطعی بودن حضور دانشجویان است. برای حل این مسئله می‌توان در تیم و شورای مرکزی انجمن‌ها، طیفی از دانشجویان ورودی‌های مختلف را حضور داد تا دانشجویان ورودی جدیدتر بتوانند در سال‌های آینده این مسیر را ادامه دهند و شاهد استمرار و همراهی بیشتر در فعالیت‌های انجمن‌های علمی باشیم.
تقی‌زاده با تأکید بر نقش انجمن‌های علمی در پیوند میان دانشگاه و بازار کار خاطرنشان کرد: این انجمن‌ها فرصت مناسبی هستند تا فاصله میان دانش نظری و نیازهای واقعی بازار کار روزبه‌روز کمتر شود. در چنین شرایطی، دانشجو ارتباط ملموس‌تری با محیط دانشگاه برقرار می‌کند و می‌تواند در کنار کلاس‌های درسی، بیشترین بهره‌وری و منفعت را از فضای دانشگاه و فعالیت‌های انجمن‌های علمی به دست آورد.
استمرار و هدفمندی؛ دو ضرورت فعالیت انجمن‌های علمی
دبیر انجمن‌های علمی دانشکده علوم اداری، اقتصاد، حقوق و علوم سیاسی درباره پیشنهادهای خود برای بهبود عملکرد انجمن‌های علمی گفت: در ابتدای فعالیت و پس از شکل‌گیری شورای مرکزی انجمن‌های علمی، معمولاً اعضا تمایل زیادی به برگزاری برنامه‌های متعدد دارند. این مسئله می‌تواند هم جنبه مثبت داشته باشد و هم در صورت نبود برنامه‌ریزی مناسب، آسیب‌هایی به همراه بیاورد.
وی ادامه داد: اگر برنامه‌ها به‌صورت هدفمند برگزار شوند، تعدد آن‌ها می‌تواند در جذب مخاطب و همراهی بیشتر دانشجویان با انجمن‌های علمی بسیار مؤثر باشد، اما در صورت پراکندگی و نبود هدف مشخص، صرفاً شاهد برگزاری برنامه‌های مقطعی خواهیم بود که در نهایت فایده‌ای ندارند و مسیر مشخصی را برای دانشجویان هموار نمی‌کنند.
تقی‌زاده با اشاره به اهمیت توسعه ارتباطات میان انجمن‌های علمی تصریح کرد: یکی دیگر از مسائل مهم، برقراری ارتباط میان انجمن‌های علمی در داخل دانشگاه و همچنین ارتباط با فضای خارج از دانشگاه است. انجمن‌های علمی باید با انجمن‌های سایر رشته‌ها ارتباط داشته باشند تا بتوانند مسائل بین‌رشته‌ای را پیش ببرند؛ چراکه امروزه موضوعات و مسائل موجود ابعاد بین‌رشته‌ای پیدا کرده‌اند و یک رشته به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی برخی مسائل خاص باشد.
دبیر انجمن‌های علمی دانشکده علوم اداری، اقتصاد، حقوق و علوم سیاسی افزود: همکاری بین‌رشته‌ای میان انجمن‌های مختلف می‌تواند بسیار مفید و مؤثر باشد. همچنین انجمن‌های علمی می‌توانند با فضای خارج از دانشگاه و صنعت ارتباط برقرار کنند تا از نیازهای صنعت آگاه شوند و برنامه‌ریزی‌های خود را متناسب با این نیازها پیش ببرند.
وی با تأکید بر ضرورت مشارکت همه اعضای شورای مرکزی انجمن‌های علمی در فعالیت‌ها بیان کرد: یکی از پیشنهادهایی که می‌تواند به بهبود عملکرد انجمن‌های علمی کمک کند، مشارکت تک‌تک اعضای شورای مرکزی است. به این معنا که پس از شکل‌گیری شورای مرکزی و مشخص‌شدن دبیر، اعضا صرفاً منتظر تصمیم و اقدام دبیر برای برگزاری برنامه‌ها نباشند، بلکه هر یک از اعضای شورای مرکزی می‌توانند با کمک اعضای فعال انجمن، تیم مستقلی تشکیل دهند.
تقی‌زاده ادامه داد: زمانی که این تیم‌ها شکل بگیرند و گسترش پیدا کنند، امکان انجام فعالیت‌های بزرگ‌تر و پوشش حوزه‌های بیشتری فراهم می‌شود. در این شرایط، دانشجویان رشته‌های اقتصاد، مدیریت و حسابداری می‌توانند در حوزه‌های تخصصی موردعلاقه خود مشارکت کنند و برنامه‌ها را پیش ببرند. این روند موجب پویایی انجمن‌ها می‌شود و آن‌ها را برای دستیابی به اهداف بزرگ‌تر و اجرای برنامه‌های گسترده‌تر چندین گام به جلو می‌برد.
همکاری بین‌رشته‌ای در مسیر توسعه فعالیت‌ها
دبیر انجمن‌های علمی دانشکده علوم اداری، اقتصاد، حقوق و علوم سیاسی با اشاره به ظرفیت اعضای انجمن‌های علمی در سال جاری گفت: امسال انجمن‌های علمی دو دانشکده از افراد بسیار پرتلاش، توانمند و توانا برخوردار هستند. در کنار این انجمن‌ها، امسال شاهد شکل‌گیری یک انجمن علمی بین‌رشته‌ای با عنوان «انجمن علمی توسعه مهارت‌های شغلی» نیز هستیم که ماهیتی بین‌رشته‌ای دارد و می‌تواند با همکاری سایر انجمن‌ها، برنامه‌ها و رویدادهای مختلفی را آماده و برگزار کند.
وی در تشریح برنامه‌های انجام‌شده و پیش‌رو اظهار کرد: یکی از پروژه‌های مشترک ما با عنوان «فامنتوم» در زمینه رصد بازارهای مالی است که از اوایل تابستان آغاز شده و به‌صورت مشترک میان انجمن علمی مدیریت، انجمن علمی اقتصاد، انجمن علمی حسابداری و انجمن علمی توسعه مهارت‌های شغلی در حال اجراست و هماهنگی‌های آن نیز از طریق این انجمن انجام می‌شود.
تقی‌زاده با اشاره به اهداف اجرای این پروژه خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه نقطه مشترک در دانشکده علوم اداری و اقتصاد، حوزه مالی است، تلاش داریم از طریق این پروژه دانشجویان را به این نقطه مشترک نزدیک و به بازارهای مالی علاقه‌مند کنیم تا دانشکده علوم اداری بتواند به‌عنوان یک هاب و مرکز برای مسائل مالی و اقتصادی تبدیل شود.
دبیر انجمن‌های علمی دانشکده علوم اداری، اقتصاد، حقوق و علوم سیاسی درباره دیگر برنامه‌های مشترک انجمن‌ها گفت: برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی، مناظره، سخنوری و سایر برنامه‌های زیرمجموعه این حوزه نیز از دیگر برنامه‌های موردنظر ماست. قصد داریم این رویدادها و برنامه‌ها را با همکاری تمام انجمن‌های علمی، به‌صورت گسترده در سطح دانشگاه برگزار کنیم و ساختار مناسبی برای فعالیت‌های انجمن‌های علمی در حوزه کرسی‌های آزاداندیشی شکل دهیم.
وی با اشاره به تازه‌تشکیل‌شدن شورای انجمن‌های علمی دانشکدگان دانشکده علوم اداری و اقتصادی و حقوق و علوم سیاسی تأکید کرد: تلاش داریم جلساتی میان دبیران انجمن‌های علمی این دو دانشکده و همچنین میان اعضای شورای مرکزی انجمن‌های علمی دانشکدگان برگزار کنیم تا بتوانیم مسیری شفاف‌تر، روشن‌تر و هدفمندتر برای این دانشکده ترسیم و فعالیت‌ها را در همین مسیر پیش ببریم.
انجمن‌های علمی می‌توانند پلی میان دانشگاه و صنعت باشند
در ادامه با سینا خواجویی -انجمن‌های علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد- به گفت‌وگو پرداختیم. خواجویی نیز در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: یکی از فرصت‌های مهم انجمن‌های علمی دانشجویی، ایجاد ارتباط میان دانشگاه و صنعت است. این انجمن‌ها می‌توانند از طریق برگزاری دوره‌های مختلف یا حتی جذب حامی مالی، ارتباطات خوبی با صنایع مختلف برقرار کنند. برای مثال، پیش از این برنامه‌ای با عنوان نمایشگاه فرصت‌های شغلی داشتیم که همین برنامه را در دانشکده کشاورزی نیز برگزار کردیم. این فعالیت تجربه بسیار خوبی بود و دانشجویان توانستند به‌صورت عملی وارد صنعت و بازار واقعی کار شوند.
دبیر انجمن‌های علمی دانشکده کشاورزی افزود: برای مثال، بسیاری از دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد از طریق همین انجمن‌های علمی به شرکت‌های خصوصی و دولتی معرفی شده‌اند و مشغول به کار شده‌اند که این موضوع فرصت بسیار ارزشمندی برای دانشجویان محسوب می‌شود.
وی با اشاره به دیگر فرصت‌های فعالیت در انجمن‌های علمی بیان کرد: حضور در این انجمن‌ها به دانشجویان امکان می‌دهد اعتمادبه‌نفس بیشتری پیدا کنند، در محیط‌های عمومی بهتر صحبت کنند و فن بیان خود را ارتقا دهند. همچنین دانشجو در فضای انجمن‌های علمی این فرصت را دارد که اشتباهات کوچکی را تجربه کند که تبعات چندان بزرگی ندارند و همین تجربه‌ها می‌تواند از تکرار اشتباهات در محیط‌های بزرگ‌تر و خارج از دانشگاه جلوگیری کند.
محدودیت در بازدیدهای علمی و فضاهای فعالیت انجمن‌ها
خواجویی با اشاره به چالش‌های پیش روی انجمن‌های علمی گفت: یکی از مشکلات این انجمن‌ها، موضوع بازدیدهای علمی است. به‌ویژه در رشته‌هایی که تعداد دانشجویان دختر بیشتر است، گاهی برای برگزاری بازدید از سوی انجمن‌های علمی اعلام می‌شود که باید تفکیک جنسیتی رعایت شود؛ درحالی‌که اگر همین بازدید از طریق سرفصل‌های درسی برگزار شود، دانشجویان دختر و پسر می‌توانند به‌صورت مختلط در آن شرکت کنند.
دبیر انجمن‌های علمی دانشکده کشاورزی ادامه داد: برای مثال، اگر انجمنی بخواهد از یک کارخانه بازدید کند، ممکن است به آن اعلام شود که یا دانشجویان دختر یا دانشجویان پسر می‌توانند در این بازدید حضور داشته باشند. این مسئله یکی از چالش‌های موجود در مسیر فعالیت انجمن‌های علمی است.
وی با اشاره به محدودیت‌های مربوط به فضای فعالیت انجمن‌ها تصریح کرد: موضوع دیگر، فضاهایی است که به انجمن‌های علمی اختصاص داده می‌شود. انجمن‌ها تمایل دارند تا ساعت ۸ یا ۹ شب در دانشگاه فعالیت کنند، اما برخی ساختمان‌ها در این ساعات تعطیل می‌شوند و امکان ادامه فعالیت به آن‌ها داده نمی‌شود.
خواجویی افزود: موضوع آمفی‌تئاترها و سالن‌هایی که در اختیار انجمن‌های علمی قرار می‌گیرد نیز از دیگر مسائل است. اگرچه وزیر علوم نامه‌ای با این مضمون صادر کرده است که سالن‌ها باید به‌صورت رایگان در اختیار انجمن‌ها قرار بگیرند، اما با این وجود، گاهی امور عمومی دانشکده‌ها در این زمینه مشکلاتی ایجاد می‌کنند که این موضوع نیز از چالش‌های اصلی انجمن‌های علمی به شمار می‌رود.
حمایت دانشگاه؛ زمینه‌ساز افزایش مشارکت دانشجویان
دبیر انجمن‌های علمی دانشکده کشاورزی با اشاره به تأثیر اتفاقات سال‌های اخیر بر فعالیت‌های دانشجویی خاطرنشان کرد: با توجه به اتفاقاتی که در سال‌های اخیر رخ داده، از جمله جنگ و همه‌گیری کرونا، تا حدودی انگیزه دانشجویان کاهش پیدا کرده بود، اما خوشبختانه امسال با آغاز مجدد فعالیت‌ها، وضعیت مشارکت و انگیزه دانشجویان در حال بهبود است.
وی اظهار کرد: برای ارتقای عملکرد این انجمن‌ها باید فضا و فرصت بیشتری در اختیار دانشجویان قرار گیرد. اگر دانشگاه با دانشجویان همکاری کند، آن‌ها نیز نسبت به دانشگاه احساس مسئولیت بیشتری خواهند داشت؛ چراکه دانشجو برای دانشگاهی که در آن تحصیل می‌کند، دل‌سوزی دارد و می‌داند برای پیشرفت آن چه اقداماتی می‌تواند انجام دهد.
خواجویی با تأکید بر ضرورت حمایت دانشگاه از فعالیت‌های دانشجویی بیان کرد: باید این فرصت به دانشجویان داده شود تا بتوانند فعالیت‌های بزرگ‌تری انجام دهند و هنگام برنامه‌ریزی برای اجرای یک فعالیت گسترده، با موانع و سخت‌گیری‌های متعدد مواجه نشوند. برای مثال، در موضوع بازدیدها و ارتباط با صنعت، انجمن‌ها باید انواع مجوزها را دریافت کنند تا بتوانند یک مجموعه صنعتی را به دانشگاه دعوت کنند و مجوز ورود آن به دانشگاه را بگیرند.
دبیر انجمن‌های علمی دانشکده کشاورزی ادامه داد: لازم است در روند صدور مجوزها برای انجمن‌های علمی تجدیدنظر شود و فرصت بیشتری در اختیار آن‌ها قرار بگیرد تا بتوانند ارتباطات گسترده‌تری با خارج از دانشگاه برقرار کنند. نباید تمام ظرفیت و زمان انجمن‌ها صرف پیگیری مجوزهای داخلی دانشگاه شود و آن‌ها در همین مراحل اداری متوقف بمانند؛ چراکه در این صورت، امکان برنامه‌ریزی و اجرای فعالیت‌های بزرگ‌تر نیز از آن‌ها گرفته می‌شود.
از موفقیت‌های ملی تا حمایت از ایده‌های دانشجویی
وی در تشریح فعالیت‌های انجمن‌های علمی دانشکده کشاورزی گفت: انجمن‌های علمی این دانشکده در جشنواره‌های ملی مختلفی که تاکنون برگزار شده است، موفق به کسب عناوین و مقام‌های مختلف شده‌اند و تقریباً هر یک از انجمن‌ها توانسته‌اند در یکی از این رویدادها جایگاهی به دست آورند.
خواجویی افزود: برای نمونه، انجمن علمی مهندسی آب در سطح ملی موفق به کسب عنوان شده و در رویدادهای علمی برگزیده شده است. همچنین انجمن علمی زراعت و اصلاح نباتات در بخش نشریات و بخش آموزشی، عناوین شایسته‌ای کسب کرده است.
دبیر انجمن‌های علمی دانشکده کشاورزی با اشاره به برگزاری رویدادهای ملی از سوی انجمن‌های این دانشکده تصریح کرد: از جمله فعالیت‌های انجام‌شده می‌توان به برگزاری نخستین رویداد ملی ارس اشاره کرد که با حضور استاندار، معاون رئیس‌جمهور، خانم دکتر شینا انصاری و معاون ایشان، آقای دکتر کیا دلیری، همچنین فعال محیط‌زیست، آقای درویش و دکتر جوان‌جعفری برگزار شد.
وی ادامه داد: از دیگر برنامه‌های برگزارشده می‌توان به رویداد ملی «آبی نو» اشاره کرد که نماینده‌ای از یونسکو نیز در آن حضور داشت. همچنین رویدادی با عنوان «میدان نوآوری اجتماعی» و برنامه «تدکس فام» را برگزار کردیم که از دیگر فعالیت‌های انجمن‌های علمی دانشکده کشاورزی به شمار می‌روند.
خواجویی با اشاره به یکی از برنامه‌های در حال اجرای انجمن‌های علمی خاطرنشان کرد: امسال با همکاری مدیریت نوآوری و مالکیت فکری، رویدادی با عنوان «لیگ نوآوری فردوسی» را برگزار می‌کنیم که پنجمین دوره آن است. این رویداد تاکنون نزدیک به ۳۰ میلیارد تومان اعتبار جذب کرده و در پنج حوزه کشاورزی، مهندسی، معماری، صنایع خلاق و علوم انسانی فعالیت می‌کند.
دبیر انجمن‌های علمی دانشکده کشاورزی بیان کرد: این رویداد فرصتی برای دانشجویان فراهم می‌کند تا ایده‌های خود را ارائه دهند، گرنت مناسبی جذب کنند و از ایده‌هایشان حمایت شود. همچنین امکان استقرار در مرکز نوآوری برای آن‌ها فراهم می‌شود تا بتوانند ایده‌های خود را توسعه دهند. در واقع، در این مسیر تلاش می‌کنیم مرحله‌به‌مرحله از ایده‌های دانشجویان حمایت کنیم تا با استفاده از گرنت‌های جذب‌شده، ایده‌های خود را به محصول نهایی تبدیل کنند.
وی اضافه کرد: این تنها یکی از برنامه‌هایی است که دانشجویان کشاورزی در حال اجرای آن هستند. انجمن‌های علمی برنامه‌های متنوع دیگری نیز دارند که از جمله آن‌ها می‌توان به بازدیدهای علمی، برگزاری مدرسه فصلی هوش مصنوعی و احتمال برگزاری مجدد رویداد «آبی نو» اشاره کرد. همچنین نمایشگاه فرصت‌های شغلی برگزار شده است و احتمال دارد این نمایشگاه بار دیگر نیز برگزار شود.
انجمن‌های علمی دانشگاه فردوسی مشهد، از برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی و بازدیدهای تخصصی تا رصد بازارهای مالی، رویدادهای نوآوری و نمایشگاه‌های فرصت شغلی، تجربه‌های متنوعی از فعالیت دانشجویی را پشت سر گذاشته‌اند. این تجربه‌ها نشان می‌دهد که انجمن علمی می‌تواند فراتر از یک تشکل دانشگاهی، به فضایی برای آزمودن ایده‌ها، شناخت مسیرهای شغلی، تمرین مسئولیت‌پذیری و حتی ورود دانشجویان به محیط حرفه‌ای تبدیل شود؛ ظرفیتی که نمونه‌های آن را می‌توان در معرفی دانشجویان به شرکت‌ها و حمایت از ایده‌های آنان تا مرحله تبدیل‌شدن به محصول مشاهده کرد.
با این همه، استمرار و گسترش چنین فعالیت‌هایی تنها با انگیزه دانشجویان محقق نمی‌شود. کاهش موانع اداری، دسترسی به امکانات و فضاهای دانشگاهی، تقویت همکاری میان رشته‌ها و فراهم‌شدن امکان ارتباط مؤثر با صنعت و نهادهای بیرونی، از جمله زمینه‌هایی است که می‌تواند این تشکل‌ها را در ایفای نقش واقعی خود یاری کند. شاید دانشگاه زمانی بتواند از تمام ظرفیت انجمن‌های علمی بهره ببرد که به جای نگاه صرفاً اداری به آن‌ها، این تشکل‌ها را بخشی از فرایند آموزش، مهارت‌آموزی و آماده‌سازی دانشجویان برای حضور مؤثر در جامعه بداند.
انتهای پیام
