سیدمحمد سادات در گفت‌وگو با ایسنا درباره شکل‌گیری ایده نمایش «شهر قصه»، اظهار کرد: نویسنده این اثر، منصوره موسوی، حدود یک سال پیش برای حضور در جشنواره دانش‌آموزی، در مدارس با گروهی از دانش‌آموزان کار می‌کرد. از آنجا که وی در رشته ادبیات نمایشی تحصیل کرده و علاقه زیادی به قصه‌های قدیمی دارد، تصمیم گرفت متنی را با الهام از داستان‌های کهن بنویسد، که امکان اجرای آن با حضور دانش‌آموزان فراهم شود.
وی ادامه داد: پس از تماشای فیلم اجرای دانش‌آموزی این نمایش، از کار خوشم آمد و پیشنهاد دادم با افزودن بخش‌هایی به متن و گسترش آن، اثر برای اجرای عمومی آماده شود، چراکه نمایش‌های دانش‌آموزی معمولاً زمان کوتاه‌تری دارند و برای اجرای عمومی باید از نظر محتوا و ساختار توسعه پیدا کنند. به این ترتیب، کار روی نسخه تازه نمایش آغاز شد و در نهایت به مرحله اجرا رسید.
این کارگردان تئاتر درباره پیام و هدف اصلی نمایش، اضافه کرد: هدف ما صرفاً بازگویی قصه‌های قدیمی نیست. در نمایش «شهر قصه»، شخصیت‌ها و داستان‌های آشنا بازآفرینی می‌شوند، اما آنچه برای ما اهمیت بیشتری دارد، پرداختن به پیام‌های نهفته در این قصه‌ها و بازنگری در آن‌هاست. تلاش کرده‌ایم این پیام‌ها را با شیوه‌ای تازه و متناسب با دنیای امروز کودکان بیان کنیم.
سادات ادامه داد: یکی دیگر از هدف‌های ما این است که کودکان بیشتر به سمت کتاب و مطالعه بروند و دنیای قصه‌ها برایشان جذاب‌تر شود. امروز کودکان با فضای مجازی، بازی‌ها و سرگرمی‌های گوناگون روبه‌رو هستند و ما می‌خواهیم از راه نمایش، جذابیت دنیای قصه و کتاب را برای آن‌ها بیشتر کنیم.
وی درباره چگونگی انتخاب بازیگران نمایش، خاطرنشان کرد: بازیگران نمایش در دو گروه قرار می‌گیرند. گروه نخست، دانش‌آموزانی هستند که پیش‌تر در اجرای برنامه‌های دانش‌آموزی همراه خانم موسوی حضور داشتند. برای انتخاب آن‌ها فراخوان آزمون بازیگری برگزار کردیم و پس از حضور شمار زیادی از علاقه‌مندان، دو تا سه نفر از میان آن‌ها انتخاب شدند. این دانش‌آموزان در پایه‌های چهارم و پنجم دبستان و همچنین دوره دبیرستان تحصیل می‌کنند.
این کارگردان تئاتر ادامه داد: گروه دیگر بازیگرانی هستند که پیش‌تر در نمایش‌های من حضور داشته‌اند و تجربه بیشتری در زمینه بازیگری دارند. از ابتدا نیاز داشتیم در کنار دانش‌آموزان، بازیگران باتجربه‌تری نیز حضور داشته باشند که بتوانیم کیفیت اجرایی کار را حفظ کنیم و به سطح مطلوب برسانیم.
سادات درباره دشواری‌ها و چالش‌های تولید این اثر، اضافه کرد: در مسیر آماده‌سازی نمایش با چالش‌های متعددی روبه‌رو شدیم، از برگزاری تمرین‌ها و هماهنگی با دانش‌آموزان گرفته تا شرایط جنگی که موجب به تعویق افتادن اجرا شد. همچنین کار کردن با بازیگرانی که به‌ویژه در سنین پایین قرار داشتند و تجربه چندانی از حضور روی صحنه نداشتند، دشواری‌های خاص خود را داشت.
وی با اشاره به مشکلات مربوط به دریافت مجوز اجرا، بیان کرد: قرار بود نمایش را از ۱۰ مهرماه روی صحنه ببریم، اما به دلیل طولانی شدن روند بررسی و اعلام نظر حراست اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، برنامه اجرای ما حدود یک ماه به تأخیر افتاد. این موضوع یکی از بزرگ‌ترین مشکلات گروه بود، چراکه اگر در روند صدور مجوز همراهی بیشتری صورت می‌گرفت، می‌توانستیم زودتر و با آمادگی و انرژی بیشتری اجرا را آغاز کنیم.
این کارگردان تئاتر درباره اهمیت طراحی صحنه، نور، موسیقی، لباس و گریم در نمایش کودک، خاطرنشان کرد: به اعتقاد من، این عناصر در نمایش کودک اهمیت بیشتری دارند، زیرا باید جلوه‌های بصری جذابی برای مخاطب کودک ایجاد شود. تمام تلاش ما این بود که در طراحی لباس، گریم، نور و دکور به فضایی برسیم، که برای کودکان دیدنی و کنجکاوی‌برانگیز باشد و از نظر بصری آن‌ها را خسته نکند.
سادات ادامه داد: در طراحی شخصیت‌ها و ظاهر آن‌ها تلاش کردیم جزئیاتی در نظر بگیریم که ذهن کودک را درگیر کند و برایش پرسش ایجاد شود، برای نمونه، اینکه چرا یک شخصیت چنین لباسی دارد یا شکل ظاهری و شاخ‌های او چگونه طراحی شده است. بنابراین، هدف ما تنها زیبایی ظاهری نبود، بلکه می‌خواستیم از راه عناصر بصری، حس کنجکاوی کودکان را نیز برانگیزیم.
وی در پاسخ به پرسشی درباره تفاوت «شهر قصه» با آثار پیشین خود، اضافه کرد: پیش از این دو نمایش کودک و همچنین آثاری برای بزرگسالان اجرا کرده‌ام. رویکردی که همواره در نمایش‌های کودک دنبال می‌کنم، این است که به جای ارائه مستقیم یک پیام یا سفارش به کودکان، دلیل و چرایی آن را برایشان روشن کنم. اعتقاد دارم نسل جدید کودکان بسیار باهوش و تیزبین هستند و صرفاً گفتن اینکه چه کاری را انجام دهند یا انجام ندهند، لزوماً برای آن‌ها قابل درک و پذیرفتنی نیست.
این کارگردان تئاتر بیان کرد: به همین دلیل، همیشه تلاش کرده‌ام به چرایی پیام‌ها بپردازم و زمینه‌ای فراهم کنم که کودکان بتوانند درباره آن‌ها فکر کنند. در نمایش «شهر قصه» نیز این رویکرد پررنگ‌تر شده است. می‌خواهم کودکان بیشتر وارد دنیای نمایش شوند، با موضوعات درگیر شوند و خودشان برای یافتن پاسخ پرسش‌ها و کشف دلیل اتفاقات تلاش کنند.
سادات در ارزیابی وضعیت تئاتر مشهد، خاطرنشان کرد: حدود 6 سال است که در مشهد زندگی و در حوزه تئاتر فعالیت می‌کنم. به نظرم ظرفیت اجرایی و توان هنری تئاتر مشهد بسیار بیشتر از چیزی است که امروز شاهد آن هستیم و این حوزه برای رشد و رونق به حمایت جدی‌تر، برنامه‌ریزی مناسب و تصمیم‌گیری‌های درست نیاز دارد.
وی با تأکید بر اهمیت مدیریت و برنامه‌ریزی در حوزه تئاتر، ادامه داد: اگر حمایت‌ها به شکل درستی انجام شود، برنامه‌ریزی منسجمی وجود داشته باشد و مسئولیت‌ها به افراد متناسب با جایگاه و توانایی‌شان سپرده شود، قطعاً می‌توان شاهد رونق بیشتری در تئاتر مشهد بود. این اتفاق همچنین به پرورش مخاطبان بیشتر و علاقه‌مندتر به هنر نمایش کمک می‌کند.
این کارگردان تئاتر با اشاره به نقش امکانات سالن‌های نمایشی در جذب مخاطب، اضافه کرد: یکی از مسائل مهم، توجه به وضعیت سالن‌های نمایش است. وقتی مخاطب برای تماشای یک اثر به سالن می‌آید و با تهویه نامناسب یا صندلی‌های نامطلوب روبه‌رو می‌شود، ممکن است تجربه ناخوشایندی داشته باشد و در انتخاب‌های بعدی خود، آن سالن را در اولویت قرار ندهد؛ این مسائل به‌تدریج می‌تواند مخاطب را از تئاتر دل‌زده کند.
سادات با اشاره به امکانات سالن کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مشهد، تصریح کرد: خوشبختانه سالن کانون پرورش فکری از صندلی‌های مناسب، تهویه مطلوب و فضای متناسب با مخاطب کودک برخوردار است و به همین دلیل یکی از مکان‌های مناسب برای اجرای نمایش کودک به شمار می‌رود، اما برخی سالن‌های دیگر از جذابیت و امکانات کافی برخوردار نیستند و این موضوع می‌تواند بر تجربه مخاطب و استقبال او از تئاتر تأثیر بگذارد.
انتهای پیام
