حجت‌الاسلام‌والمسلمین ابوالفضل احمدی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به جایگاه امر به معروف و نهی از منکر در خطبه فدکیه حضرت فاطمه زهرا(س)، اظهار کرد: این حضرت فلسفه تشریح این دو فریضه را مصلحت عمومی مردم می‌دانند، به این معنا که اگر جامعه به دنبال پیشرفت مبتنی بر عدالت و رسیدن به صلاح و رستگاری است، باید فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر در میان آحاد مردم نهادینه شود.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه سیره عملی حضرت زهرا(س) جلوه‌ای روشن از مسئولیت‌پذیری اجتماعی است، افزود: آن حضرت در برابر انحرافات اجتماعی پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) سکوت نکردند و با وجود تنهایی و آگاهی از پیامدهای مطالبه‌گری، برای دفاع از ولایت، اسلام و حقانیت وارد میدان شدند، همچنین ایشان در خطبه فدکیه از بی‌تفاوتی جامعه در برابر انحرافات انتقاد می‌کنند و انصار را مورد خطاب قرار می‌دهند که با وجود برخورداری از توان و ظرفیت لازم، در برابر آنچه بر سر حق آمده است، سکوت کرده‌اند و این رویکرد نشان می‌دهد که بی‌تفاوتی در برابر مسائل اجتماعی و انحرافات، با مسئولیت دینی و اجتماعی انسان سازگار نیست.
وی با تأکید بر ضرورت غلبه بر ترس از واکنش‌های اجتماعی در مسیر انجام فریضه امر به معروف و نهی از منکر، تصریح کرد: حضرت زهرا(س) با وجود اینکه می‌دانستند مطالبه‌گری ایشان ممکن است با واکنش‌های منفی و اتهاماتی همراه شود، به وظیفه خود عمل کردند، زیرا ملاک اقدامات ایشان رضایت خداوند بود و قضاوت دیگران واهمه نداشتند.
احمدی با بیان اینکه انجام امر به معروف و نهی از منکر نباید تحت تأثیر نگرانی از واکنش افراد قرار بگیرد، افزود: البته این مسئله به معنای بی‌توجهی به اصول و شیوه صحیح تذکر نیست، بلکه انسان باید ضمن پایبندی به تکلیف الهی، به‌گونه‌ای عمل کند که از چارچوب‌های صحیح اخلاقی و دینی خارج نشود، در آموزه‌های امیرالمؤمنین علی(ع) نیز بر این نکته تأکید شده است که امر به معروف و نهی از منکر، مرگ کسی را جلو نمی‌اندازد و از روزی او نمی‌کاهد، بنابراین، نباید ترس از پیامدهای احتمالی، مانع انجام مسئولیت دینی و اجتماعی انسان شود.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر چهارمحال و بختیاری با تأکید بر اینکه شیوه صحیح تذکر در میزان اثرگذاری امر به معروف و نهی از منکر نقش تعیین‌کننده‌ای دارد، گفت: کسی که می‌خواهد این فریضه را به‌درستی انجام دهد، باید مخاطب‌شناس باشد و بداند با گروه‌های مختلف مردم چگونه گفت‌وگو کند و چه لحنی را برای تذکر انتخاب کند.
وی با اشاره به دیدگاه شهید علامه مرتضی مطهری در زمینه ضرورت شناخت روحیات انسان‌ها و شرایط اجتماعی، افزود: فردی که امر به معروف و نهی از منکر می‌کند، باید از ویژگی‌های مخاطب و شرایط اجتماعی آگاهی داشته باشد تا بتواند متناسب با موقعیت، شیوه مناسب را انتخاب کند و بر میزان اثرگذاری سخن خود بیفزاید، در خطبه فدکیه نیز مشاهده می‌کنیم که حضرت زهرا(س) گروه‌های مختلفی را مورد خطاب قرار می‌دهند و لحن و ادبیات ایشان متناسب با مخاطب تغییر می‌کند و این مسئله نشان می‌دهد که شناخت مخاطب و انتخاب روش مناسب، از الزامات مهم در انجام مؤثر این فریضه است.
وی با بیان اینکه امر به معروف و نهی از منکر به مسائل فردی محدود نمی‌شود، اظهار کرد: این دو فریضه حوزه گسترده‌ای از معروفات و منکرات فردی و اجتماعی را دربرمی‌گیرد، اما مسائل اجتماعی به دلیل دامنه اثرگذاری گسترده‌تر، اهمیت ویژه‌ای دارند و باید در اولویت توجه قرار بگیرند، انسان موجودی اجتماعی است و رشد و تعالی او تنها با تلاش‌های فردی محقق نمی‌شود، بلکه محیط اجتماعی نیز در مسیر تربیت و پیشرفت انسان تأثیرگذار است، بنابراین اصلاح فرد و جامعه باید در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرد.
احمدی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب در بیانیه گام دوم بر سه محور خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی، تصریح کرد: نمی‌توان انتظار داشت که انسان در مسیر تعالی و رشد مطلوب حرکت کند، اما نسبت به اصلاح جامعه بی‌تفاوت باشد، از همین رو، امر به معروف و نهی از منکر یکی از الزامات حرکت جامعه به سمت حیات طیبه و شکل‌گیری تمدن اسلامی است.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر چهارمحال و بختیاری با اشاره به حضور اجتماعی حضرت زهرا(س) در دفاع از حق، بیان کرد: آن حضرت با وجود رعایت نهایت ملاحظات در زمینه حجاب، عفاف و ارتباط با نامحرم، هنگامی که انحرافی اساسی در مسیر جامعه اسلامی مشاهده کردند، برای بیان مواضع خود در مسجد حضور یافتند و با مردم سخن گفتند.
وی ادامه داد: این رفتار نشان می‌دهد که اهمیت مسائل اجتماعی و ضرورت روشنگری در برابر انحرافات، مسئولیت انسان را در قبال جامعه آشکار می‌کند و نباید به بهانه مسائل فردی یا نگرانی از شرایط، از انجام این مسئولیت غفلت کرد.
احمدی با تأکید بر ضرورت مطالبه‌گری از مسئولان گفت: یکی از مهمترین حوزه‌های امر به معروف و نهی از منکر، حوزه مسئولان است، زیرا رفتار، تصمیم‌ها، برنامه‌ریزی‌ها و عملکرد مدیران، تأثیر گسترده‌ای بر جامعه دارد و اصلاح این حوزه می‌تواند زمینه‌ساز اصلاحات اجتماعی وسیع‌تری باشد، اگر مسئولان در مسیر درست حرکت کنند و انحرافات احتمالی در عملکرد آنان با نقد و مطالبه‌گری صحیح اصلاح شود، زمینه تحقق دولت اسلامی و حرکت جامعه به سمت جامعه اسلامی فراهم‌تر خواهد شد.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر چهارمحال و بختیاری تصریح کرد: مسئولان در نظام اسلامی خدمتگزار مردم هستند و باید بپذیرند که مردم صاحبان حق و ولی‌نعمت آنان هستند، بر همین اساس، مطالبه‌گری از مسئولان باید جدی، قاطع و صریح باشد، اما در عین حال نباید با توهین، تحقیر، تمسخر، غرض‌ورزی یا تسویه‌حساب شخصی همراه شود.
وی ادامه داد: در خطبه فدکیه نیز حضرت زهرا(س) صاحبان مسئولیت و تریبون را مورد خطاب قرار می‌دهند و از آنان در برابر آنچه در جامعه رخ داده است، مطالبه‌گری می‌کنند، این بخش از سیره حضرت نشان می‌دهد که جایگاه اجتماعی و مسئولیت افراد، آنان را از نقد و پاسخ‌گویی مستثنا نمی‌کند.
احمدی با تأکید بر ضرورت رعایت حریم خصوصی افراد در اجرای فریضه امر به معروف و نهی از منکر بیان کرد: امر به معروف و نهی از منکر نباید بهانه‌ای برای تجسس در زندگی شخصی دیگران باشد، حریم خصوصی افراد در آموزه‌های دینی محترم است و کسی حق ندارد به نام انجام این فریضه، در زندگی خصوصی دیگران جست‌وجو کند، اگر فردی در خلوت و حریم شخصی خود مرتکب خطایی شود، مسئولیت آن در برابر خداوند بر عهده خود اوست و دیگران مجاز نیستند به بهانه امر به معروف و نهی از منکر وارد حریم خصوصی او شوند، حتی در روابط خانوادگی نیز بر پرهیز از تجسس و رعایت حریم شخصی تأکید شده است.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر چهارمحال و بختیاری ادامه داد: موضوع فریضه امر به معروف، مسائل آشکار و مرتبط با فضای عمومی جامعه است، بنابراین باید میان حریم خصوصی و مسائل عمومی تمایز قائل شد و تذکر و مطالبه‌گری را در چارچوب ضوابط دینی و قانونی انجام داد.
احمدی با بیان اینکه نهادینه‌سازی فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر مسئولیتی همگانی است، گفت: خانواده‌ها باید این موضوع را در برنامه‌های آموزشی و تربیتی فرزندان خود قرار دهند و دستگاه‌های فرهنگی، سازمان‌ها و ادارات نیز در ترویج این فرهنگ نقش‌آفرینی کنند.
وی با اشاره به آیه ۴۱ سوره حج افزود: خداوند در این آیه می‌فرماید: «الَّذِینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ»؛ یعنی کسانی که اگر در زمین به آنان قدرت و تمکن دهیم، نماز را برپا می‌دارند، زکات می‌دهند و امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر چهارمحال و بختیاری با اشاره به وظایف این ستاد تصریح کرد: همانگونه که ستاد اقامه نماز برای فراهم کردن زمینه اقامه نماز در جامعه فعالیت می‌کند، این ستاد نیز باید زمینه ترویج و نهادینه‌سازی فرهنگ این دو فریضه را فراهم کند، بر اساس قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر مصوب سال ۱۳۹۴ مجلس شورای اسلامی، دستگاه‌ها و مجموعه‌های مختلف وظایفی در زمینه همکاری برای تحقق این فریضه دارند و باید در مسیر گسترش فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر مشارکت کنند.
احمدی با تأکید بر نقش رسانه‌ها در این زمینه گفت: رسانه‌ها می‌توانند با آموزش شیوه‌های صحیح امر به معروف و نهی از منکر، تبیین جایگاه و ارزش این فریضه و آگاه‌سازی جامعه نسبت به آثار آن، نقش مؤثری در نهادینه کردن این فرهنگ ایفا کنند، هدف از حرکت انقلاب اسلامی، فراهم کردن زمینه تحقق حیات طیبه اسلامی برای بشریت است و رسیدن به این هدف، نیازمند مشارکت عمومی در اصلاح جامعه و مقابله با انحرافات است، بنابراین همه مردم، خانواده‌ها، دستگاه‌های فرهنگی، مسئولان و رسانه‌ها در قبال ترویج و احیای امر به معروف و نهی از منکر مسئولیت دارند.
انتهای پیام
