حجت‌الاسلام والمسلمین امین رصاف در گفت‌وگو با ایسنا، ضمن تسلیت فرارسیدن سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، اظهار کرد: برای شناخت جایگاه حضرت زهرا(س) و بهره‌گیری از سیره آن بانوی بزرگوار، باید به این نکته توجه کنیم که زندگی ایشان در تمام ابعاد، از ارتباط با خداوند و خانواده گرفته تا حضور در جامعه و مواجهه با مسائل مهم امت اسلامی، مبتنی بر یک منظومه فکری و اعتقادی منسجم بود.
وی افزود: حضرت زهرا(س) تنها به‌عنوان الگویی برای عبادت، خانه‌داری، همسرداری و تربیت فرزند مطرح نیستند، هرچند در تمام این عرصه‌ها جایگاهی بی‌بدیل دارند؛ بلکه ایشان الگویی جامع برای انسان مؤمن هستند که در کنار بندگی خداوند، نسبت به سرنوشت جامعه، حفظ ارزش‌های دینی و صیانت از مسیر صحیح هدایت نیز احساس مسئولیت می‌کند.
ایستادگی در مسیر حق، برجسته‌ترین درس زندگی فاطمی
عضو جامعه اساتید حوزه‌های علمیه فارس با بیان اینکه یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های شخصیتی حضرت زهرا(س)، ایستادگی در مسیر حق بود، گفت: آن حضرت در مقطعی از تاریخ اسلام قرار گرفتند که جامعه با آزمونی بزرگ در زمینه پایبندی به آموزه‌های پیامبر اکرم(ص) و استمرار مسیر هدایت مواجه شده بود. در چنین شرایطی، حضرت زهرا(س) با شناخت عمیق از حقیقت دین و جایگاه امامت و ولایت، مسئولیت خود را در دفاع از حق به‌درستی ایفا کردند.
وی ادامه داد: آنچه از سیره حضرت زهرا(س) باید مورد توجه قرار گیرد، این است که ایشان در دفاع از حقیقت و ولایت، هیچ‌گاه مصلحت‌اندیشی‌های فردی، آسایش شخصی و دشواری‌های مسیر را بر انجام وظیفه دینی مقدم نکردند. ایشان می‌دانستند که سکوت در برابر انحراف، می‌تواند زمینه‌ساز فاصله گرفتن جامعه از مسیر صحیح اسلام شود؛ ازاین‌رو با روشنگری و تبیین، از حقیقتی که به آن باور داشتند دفاع کردند.
رصاف با تأکید بر اینکه مقاومت در مکتب فاطمی به معنای پافشاری بر حق و نپذیرفتن ظلم و انحراف است، افزود: حضرت زهرا(س) به ما می‌آموزند که انسان مؤمن نباید در برابر جریان‌های نادرست و انحرافی بی‌تفاوت باشد. البته ایستادگی در مسیر حق باید همراه با شناخت، بصیرت، استدلال و پایبندی به اصول اخلاقی باشد و صرفاً به یک واکنش احساسی محدود نشود.
ولایت‌مداری؛ محور اصلی سیره سیاسی و اجتماعی حضرت زهرا(س)
این مدرس حوزه علمیه قم، ولایت‌مداری را یکی از اساسی‌ترین مؤلفه‌های سبک زندگی فاطمی دانست و اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین ابعاد سیره حضرت زهرا(س)، شناخت جایگاه ولایت و دفاع از استمرار مسیر امامت است. در نگاه دینی، ولایت صرفاً یک موضوع تاریخی یا اعتقادی در کنار سایر اعتقادات نیست، بلکه موضوعی بنیادین در هدایت جامعه اسلامی و حفظ مسیر صحیح دین به شمار می‌رود.
وی افزود: حضرت زهرا(س) با شناخت جایگاه امیرالمؤمنین علی(ع)، در دفاع از ولایت و تبیین ضرورت پایبندی جامعه به مسیر امامت، نقش مهمی ایفا کردند. این مسئله نشان می‌دهد که محبت اهل‌بیت(ع) نباید صرفاً در ابراز عاطفه و برگزاری مراسم خلاصه شود، بلکه باید در شناخت راه و منش آنان و تبعیت عملی از آموزه‌هایشان نمود پیدا کند.
رصاف تصریح کرد: اگر از سبک زندگی فاطمی سخن می‌گوییم، باید بپذیریم که ولایت‌مداری یکی از ارکان اصلی این سبک است. نمی‌توان مدعی پیروی از حضرت زهرا(س) بود، اما نسبت به مسئله حق، عدالت، هدایت جامعه و مسئولیت در قبال ارزش‌های دینی بی‌تفاوت ماند.
وی با اشاره به اینکه دفاع از ولایت نیازمند آگاهی و بصیرت است، گفت: جامعه‌ای که می‌خواهد در مسیر اهل‌بیت(ع) حرکت کند، باید نسبت به مسائل زمان خود شناخت داشته باشد و اجازه ندهد تبلیغات، فضاسازی‌ها و جریان‌های تحریف‌کننده، حقیقت را از نگاه مردم پنهان کنند.
خطبه فدکیه؛ جلوه‌ای از بصیرت و مسئولیت‌پذیری اجتماعی
عضو جامعه اساتید حوزه‌های علمیه فارس با اشاره به خطبه فدکیه حضرت زهرا(س)، این خطبه را یکی از جلوه‌های مهم آگاهی، بینش دینی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی آن حضرت دانست و بیان کرد: خطبه فدکیه را نباید صرفاً سخنانی درباره یک مسئله اقتصادی یا مطالبه‌ای شخصی تلقی کرد؛ بلکه این خطبه از منظری گسترده‌تر، تبیین‌کننده مبانی اعتقادی، جایگاه نبوت، فلسفه احکام، اهمیت امامت و پیامدهای فاصله گرفتن جامعه از مسیر هدایت است.
وی افزود: حضرت زهرا(س) در این خطبه، با بیانی مستدل و مبتنی بر معارف قرآن کریم، مسائل اساسی جامعه اسلامی را مطرح کردند. این شیوه سخن گفتن نشان می‌دهد که دفاع از حق و ولایت باید بر پایه آگاهی و استدلال باشد و انسان مؤمن در مواجهه با مسائل اجتماعی، علاوه بر داشتن باور قلبی، باید قدرت تبیین و روشنگری نیز داشته باشد.
رصاف ادامه داد: یکی از درس‌های مهم خطبه فدکیه برای امروز ما، ضرورت شناخت ریشه‌ای مسائل و پرهیز از سطحی‌نگری است. گاهی یک مسئله در ظاهر محدود به یک موضوع مشخص است، اما در لایه‌های عمیق‌تر، با اصول و مبانی مهم‌تری ارتباط پیدا می‌کند. حضرت زهرا(س) با نگاه جامع خود، این پیوندها را برای جامعه اسلامی تبیین کردند.
سبک زندگی فاطمی؛ پیوند معنویت، اخلاق و مسئولیت اجتماعی
این مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم با بیان اینکه معنویت در زندگی حضرت زهرا(س) از مسئولیت اجتماعی جدا نبود، اظهار کرد: یکی از برداشت‌های نادرست از دینداری این است که گاهی تصور می‌شود انسان متدین باید صرفاً به امور عبادی و شخصی خود بپردازد و نسبت به مسائل پیرامونش مسئولیتی ندارد؛ درحالی‌که سیره حضرت زهرا(س) نشان می‌دهد بندگی خداوند باید در رفتار اجتماعی، نوع مواجهه با مردم و احساس مسئولیت در برابر سرنوشت جامعه نیز آشکار شود.
وی افزود: حضرت زهرا(س) در عین برخورداری از جایگاه بلند معنوی و عبادی، نسبت به نیازمندان، محرومان و مسائل جامعه بی‌تفاوت نبودند. ولایت‌مداری، انفاق، ایثار، توجه به دیگران و مقدم داشتن نیازمندان بر خواسته‌های شخصی، از ویژگی‌های برجسته زندگی ایشان است که در آیات قرآن کریم نیز مورد اشاره قرار گرفته است.
رصاف با تأکید بر اینکه جامعه امروز برای حرکت در مسیر سبک زندگی فاطمی باید میان باورهای دینی و رفتارهای روزمره پیوند برقرار کند، گفت: نمی‌توان تنها با بیان فضائل حضرت زهرا(س) مدعی الگوگیری از ایشان شد. این فضائل زمانی در زندگی ما معنا پیدا می‌کنند که در روابط خانوادگی، مناسبات اجتماعی، مسئولیت‌های شغلی، نوع برخورد با مردم و نحوه مواجهه با مشکلات نیز نمود داشته باشند.
خانواده؛ نخستین عرصه تربیت انسان در مکتب فاطمی
وی با اشاره به جایگاه خانواده در سیره حضرت زهرا(س) اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین ابعاد زندگی آن حضرت، توجه به بنیان خانواده و نقش تربیتی آن است. حضرت زهرا(س) در زندگی مشترک با امیرالمؤمنین علی(ع)، الگویی از همراهی، احترام متقابل، همدلی، ساده‌زیستی و مسئولیت‌پذیری ارائه کردند که برای خانواده‌های امروز نیز آموزنده است.
عضو جامعه اساتید حوزه‌های علمیه فارس ادامه داد: در زندگی فاطمی، خانواده صرفاً محلی برای تأمین نیازهای مادی نیست، بلکه محیطی برای رشد معنوی، تربیت اخلاقی و پرورش انسان‌های مسئولیت‌پذیر است. تربیت فرزندانی همچون امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و حضرت زینب(س) نشان‌دهنده جایگاه والای تربیتی و نقش مادرانه حضرت زهرا(س) است.
وی افزود: یکی از نیازهای مهم خانواده‌های امروز، توجه به تربیت دینی و اخلاقی فرزندان در کنار تأمین نیازهای مادی آنان است. والدین باید بدانند که تربیت صرفاً با توصیه و نصیحت محقق نمی‌شود، بلکه رفتار و منش آنان بیشترین تأثیر را بر شکل‌گیری شخصیت فرزندان دارد.
رصاف با تأکید بر ضرورت بازخوانی سیره خانوادگی حضرت زهرا(س) گفت: ساده‌زیستی، قناعت، احترام متقابل، گذشت، محبت و تقسیم مسئولیت‌ها از جمله آموزه‌هایی است که می‌توان از زندگی مشترک حضرت زهرا(س) و امیرالمؤمنین علی(ع) برای تحکیم بنیان خانواده استخراج کرد.
حجاب و عفاف؛ بخشی از هویت و کرامت زن در مکتب فاطمی
این مدرس حوزه علمیه قم در ادامه با اشاره به جایگاه حجاب و عفاف در سبک زندگی فاطمی بیان کرد: حضرت زهرا(س) الگویی از کرامت، عزت و شخصیت والای زن مسلمان هستند. در مکتب ایشان، ارزش زن به برخورداری از هویت انسانی، فضائل اخلاقی، علم، معرفت، پاکدامنی و نقش‌آفرینی آگاهانه در جامعه وابسته است.
وی افزود: حجاب و عفاف در نگاه اسلامی صرفاً یک موضوع ظاهری نیست، بلکه بخشی از نظام ارزشی و رفتاری انسان مؤمن به شمار می‌رود و با حفظ کرامت انسانی و سلامت مناسبات اجتماعی ارتباط دارد. البته نباید شخصیت زن در مکتب فاطمی را به یک مؤلفه محدود کرد؛ چراکه حضرت زهرا(س) در کنار عفاف و پاکدامنی، در عرصه علم، عبادت، تربیت، روشنگری و دفاع از حق نیز الگویی ممتاز هستند.
رصاف تصریح کرد: معرفی درست شخصیت حضرت زهرا(س) به نسل جوان نیازمند تبیین همه ابعاد شخصیتی ایشان است. اگر تنها به برخی جنبه‌ها پرداخته شود و سایر ویژگی‌های علمی، اجتماعی و معرفتی آن حضرت مورد غفلت قرار گیرد، تصویر جامعی از الگوی زن مسلمان ارائه نخواهد شد.
نسل جوان و ضرورت شناخت عمیق شخصیت حضرت زهرا(س)
عضو جامعه اساتید حوزه‌های علمیه فارس با تأکید بر ضرورت معرفی الگوی فاطمی به نسل جوان اظهار کرد: نسل جوان امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند الگوهای واقعی و قابل شناخت است. حضرت زهرا(س) به دلیل جامعیت شخصیتی، قدرت معرفتی، استواری در اعتقاد، اخلاق نیکو و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، می‌توانند الگویی راهگشا برای جوانان باشند.
وی افزود: برای اینکه جوانان بتوانند از سیره حضرت زهرا(س) الگو بگیرند، باید از بیان صرف فضائل و ویژگی‌های آن حضرت فراتر برویم و شرایط زندگی، تصمیم‌ها، مواضع و مبانی فکری ایشان را به زبان قابل فهم برای نسل جدید تبیین کنیم.
رصاف ادامه داد: باید برای جوانان توضیح دهیم که چرا حضرت زهرا(س) در دفاع از حق و ولایت و امامت ایستادگی کردند، چگونه در برابر دشواری‌ها استقامت ورزیدند، چه نسبتی میان معنویت و مسئولیت اجتماعی برقرار کردند و چگونه در عین توجه به خانواده، نسبت به سرنوشت جامعه نیز احساس مسئولیت داشتند.
وی با بیان اینکه الگوگیری از حضرت زهرا(س) نباید به مناسبت‌های مذهبی محدود شود، گفت: برگزاری مراسم عزاداری و بزرگداشت سالروز شهادت آن حضرت، فرصتی برای تجدید شناخت و پیمان با سیره ایشان است؛ اما مهم‌تر از آن، تبدیل این شناخت به رفتار و سبک زندگی است. باید تلاش کنیم آموزه‌های فاطمی در خانواده، محیط آموزشی، محیط کار و مناسبات اجتماعی جاری شود.
عزاداری حضرت زهرا(س) باید به شناخت و عمل منتهی شود
رصاف با اشاره به اهمیت بزرگداشت سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) اظهار کرد: مجالس عزاداری اهل‌بیت(ع) فرصت ارزشمندی برای زنده نگه داشتن معارف دینی و پیوند عاطفی و معرفتی جامعه با خاندان پیامبر اکرم(ص) است، اما این مجالس زمانی می‌توانند به هدف اصلی خود نزدیک شوند که در کنار بیان مصائب، به تبیین اندیشه، سیره و پیام‌های عملی زندگی آن بزرگواران نیز توجه شود.
وی افزود: در مراسم مربوط به حضرت زهرا(س) باید برای مخاطبان روشن شود که چرا ایشان در تاریخ اسلام جایگاهی بی‌بدیل دارند و چه درس‌هایی از زندگی و مواضع آن حضرت برای شرایط امروز جامعه قابل دریافت است. بیان مظلومیت حضرت زهرا(س) باید در کنار تبیین حقیقت‌طلبی، ولایت‌مداری، بصیرت و مسئولیت‌پذیری ایشان قرار گیرد.
این مدرس حوزه علمیه قم تأکید کرد: اگر پس از حضور در مجالس عزاداری، در رفتار فردی و اجتماعی ما تغییری ایجاد نشود و نسبت به مسائل مهمی همچون عدالت‌خواهی، دفاع از حق، رعایت اخلاق، تحکیم خانواده و مسئولیت‌پذیری بی‌تفاوت بمانیم، هنوز نتوانسته‌ایم به اندازه کافی از این مجالس بهره ببریم.
مقاومت فاطمی؛ ایستادگی همراه با بصیرت و آگاهی
وی در جمع‌بندی سخنان خود با تأکید بر اینکه مقاومت و دفاع از ولایت و امامت در مکتب حضرت زهرا(س) ریشه در ایمان، شناخت و پایبندی به حقیقت دارد، گفت: آن حضرت به ما آموختند که دفاع از حق، ولایت و امامت، یک مسئولیت همیشگی است و انسان مؤمن نباید به دلیل دشواری‌ها، فشارها یا هزینه‌های احتمالی، از انجام وظیفه خود عقب‌نشینی کند.
رصاف افزود: جامعه‌ای که می‌خواهد در مسیر سبک زندگی فاطمی حرکت کند، باید در کنار تقویت معنویت و اخلاق، ولایت‌مداری، روحیه حق‌طلبی، عدالت‌خواهی، بصیرت و مسئولیت‌پذیری را در خود تقویت کند. مقاومت واقعی نیز زمانی شکل می‌گیرد که افراد جامعه بدانند از چه حقیقتی دفاع می‌کنند و بر چه مبانی اعتقادی و اخلاقی ایستاده‌اند.
وی بیان کرد: سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) فرصتی برای بازخوانی این حقیقت است که زندگی فاطمی، زندگی همراه با آگاهی، ایمان، عزت و مسئولیت است. امروز نیز اگر بخواهیم از این بانوی بزرگوار الگو بگیریم، باید در کنار توجه به عبادت و اخلاق فردی و تحکیم خانواده، در دفاع از حق و حقیقت و پاسداری از ارزش‌های الهی استوار باشیم.
انتهای پیام
