نصرتالله حیدری در گفتوگو با ایسنا با اشاره به تیتر اخیر نشریه فارن پالیسی با این مضمون که جنگ ایران، جهان را برای همیشه تغییر داده است، اظهار کرد: این تیتر فراتر از یک گزاره خبری مبالغهآمیز است و در واقع اعتراف ضمنی به یک شکاف پارادایمی در روابط بینالملل محسوب میشود.
وی خاطرنشان کرد: در ادبیات سنتی استراتژیک، بحرانها معمولاً بهعنوان رویدادهایی موقتی تحلیل میشدند که پس از مدتی با ابزارهای مدیریتی غرب به وضعیت تعادل پیشین بازمیگردند، اما آنچه امروز جهان در مواجهه با پرونده جنگ ایران تجربه میکند، دیگر یک بحران گذرا و موقتی نیست، بلکه نشانهای روشن از گذار ساختاری از یک نظم تکقطبی به یک جنگ شبکهای چندقطبی است.
حیدری تصریح کرد: برای دههها، نظریههای روابط بینالملل بر این فرض استوار بودند که قدرت در دستان دولتهایی با بالاترین حجم از توان نظامی کلاسیک و برتری اقتصادی است، با این حال تحولات اخیر نشان میدهد که ابزارهای سنتی مهار، دیگر کارایی و اثربخشی خود را چون گذشته از دست دادهاند.
استادیار علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی ایلام یادآوری کرد: ایران بهعنوان یک بازیگر کلیدی، مدل متفاوتی از پایداری، مقاومت و تابآوری در برابر قدرت هژمون آمریکا به نمایش گذاشته است که ریشه در بازدارندگی شبکهای و قابلیت توزیع ریسک در سطح منطقهای و جهانی دارد. وقتی زنجیرههای تأمین، امنیت انرژی و ثبات ژئوپلیتیک آسیا مستقیماً به گرههای این شبکه پیوند میخورد، هرگونه فشار یکجانبه، هزینههای سرسامآوری را به کل نظام بینالملل تحمیل میکند.
حیدری افزود: به بیان دیگر، جهان تغییر کرده است، زیرا هزینه مهار کردن از هزینه پذیرش واقعیت قدرت جدید به مراتب فراتر رفته است.
وی در خصوص تغییر در لایه اقتصاد سیاسی جهانی توضیح داد: این تغییر بنیادین در لایه ملموس اقتصاد سیاسی جهانی نیز رخ داده است. تقابلهای پیرامون ایران، نقشه ترانزیت و امنیت انرژی جهان را از انحصار مسیرهای دریایی تحت کنترل غرب خارج کرده و به سمت کریدورهای خشکیمحور و ائتلافهای اوراسیایی سوق داده است.
وی تشریح کرد: این امر، امنیت اقتصادی جهان را وارد فاز جدیدی کرده است که در آن، خلیج فارس و مناطق پیرامونیاش دیگر حیاط خلوت تصمیمگیرندگان غربی نیستند، بلکه کانون ثقل تحولاتی هستند که گسلهای آن تا قلب پایتختهای غربی امتداد دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی ایلام تصریح کرد: نکته بنیادین در این تغییر جهانی این است که امنیت دیگر یک کالای متمرکز نیست، بلکه محصول توازن در یک شبکه پیچیده از کنشهای متقابل است. بازیگرانی که توانستهاند با تکیه بر مؤلفههای درونی، دفاع نامتقارن و پیوستگیهای منطقهای، ساختار تحمیل اراده را به چالش بکشند، در واقع این اصل را اثبات کردهاند که در قرن بیست و یکم، قدرت ماندگار متعلق به بازیگرانی است که میتوانند استمرار بحران را به یک مؤلفه پایدار برای بازنگری در ساختارهای جهانی تبدیل کنند.
وی اضافه کرد: جهان پس از این تقابل، دیگر به نظم پیشین بازنخواهد گشت. اعتراف فارن پالیسی به اینکه جنگ ایران جهان را تغییر داده است، در واقع پذیرش این واقعیت است که انحصار تعریف هنجارهای امنیت بینالملل دیگر فرو ریخته است و ما در آستانه عصری قرار داریم که در آن، معماری قدرت نه بر اساس دستورالعملهای متمرکز قدرتهای بزرگ، بلکه در بستر شبکههای پیچیده و مقاومت ساختاری بازآفرینی میشود.
حیدری ابراز کرد: ایران با مقاومت خود این تحول و تغییر را در جهان ایجاد کرده و نظم جدید کلید خورده است.
انتهای پیام