پژوهشگران بر این باورند که مسئولیت آسیبهای احتمالی ناشی از استفاده افراطی از شبکههای اجتماعی نباید فقط بر دوش کودکان و خانوادهها گذاشته شود، بلکه شرکتهای فناوری و دولتها نیز باید در قبال طراحی و نظارت بر این پلتفرمها پاسخگو باشند.
ایلونـا کیکبوش، استاد و رئیس آزمایشگاه تحولات دیجیتال بر سلامت سوئیس و از مسئولان این مجموعه پژوهشی گفت: استفاده زیاد و رفتارهای شبهاعتیادی در فضای دیجیتال با مشکلاتی مانند ضعف سلامت روان، اختلال خواب و کاهش فعالیت بدنی ارتباط دارد، اما شواهد علمی موجود هنوز برای اثبات رابطه علت و معلولی کافی نیست.
وی اظهار کرد: حتی تاثیرات منفی کوچک نیز با توجه به شمار زیاد کودکان و نوجوانانی که از رسانههای دیجیتال استفاده میکنند، میتواند به پیامدهای گستردهای برای سلامت عمومی منجر شود.
در این پژوهش، طراحی پلتفرمهای دیجیتال، یکی از عوامل اصلی نگرانی معرفی شده است و پژوهشگران اظهار کردند: قابلیتهایی مانند پیمایش بیپایان صفحات، پخش خودکار و پیشنهاد محتوای شخصیسازیشده با هدف جلب و حفظ توجه کاربران طراحی شدهاند و میتوانند مدتزمان استفاده از این پلتفرمها را افزایش دهند.
بر اساس برآوردهای مورد استناد پژوهشگران، کاربران اینترنت در سال ۲۰۲۵ بهطور متوسط روزانه ۱۴۱ دقیقه در شبکههای اجتماعی وقت گذراندهاند که معادل حدود دو ساعت و ۲۰ دقیقه است.
پژوهشگران همچنین عملکرد صنعت فناوری را با صنایع دخانیات و مواد غذایی فوقفرآوریشده مقایسه کردهاند و بر این باورند که شرکتهای فناوری نیز در برخی موارد با تاکید بر آزادی کاربران و ایجاد تردید درباره شواهد علمی، در برابر مقررات محدودکننده مقاومت میکنند.
آنان اظهار کردند: محدودیت سنی بهتنهایی برای محافظت از کودکان کافی نیست و باید اقدامات هماهنگی در سطح شرکتها، دولتها و نهادهای بینالمللی انجام شود. از جمله پیشنهادهای مطرح شده میتوان به الزام شرکتهای فناوری به ارزیابی پیامدهای محصولات و قابلیتهای جدید پیش از عرضه، فراهم کردن دسترسی پژوهشگران مستقل به دادههای کاربران و تدوین معاهده جهانی تحت نظارت سازمان جهانی بهداشت اشاره کرد. همچنین ایجاد نهاد بینالمللی برای نظارت بر آسیبهای هوش مصنوعی به کودکان و نوجوانان از دیگر پیشنهادهای این مجموعه پژوهشی است.
پژوهشگران در کنار اقدامات قانونی و نظارتی، بر نقش خانوادهها نیز تاکید و اظهار کردند که والدین باید دسترسی کودکان به تلفنهای هوشمند و رسانههای دیجیتال را به میزان قابلتوجهی کاهش دهند و درباره نحوه عملکرد الگوریتمها و سازوکارهای پلتفرمهای اجتماعی با فرزندان خود گفتوگو کنند. همچنین والدین باید الگوی مناسبی برای فرزندانشان باشند و در استفاده شخصی از شبکههای اجتماعی نیز تجدیدنظر کنند.
بر اساس گزارش وبسایت ارث، پژوهشگران تاکید کردند شواهد موجود هنوز قطعی نیست و برای مشخص شدن تاثیر دقیق قابلیتهای مختلف پلتفرمهای دیجیتال بر سلامت نوجوانان، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
نتایج این پژوهش در نشریه پزشکی The Lancet منتشر شده است.
انتهای پیام