چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ | ۰۸:۴۰
منبع: نمایندگی خراسان رضوی
گلبهار در خطر تشدید فرونشست زمین و افت کیفیت منابع آبی

گلبهار در خطر تشدید فرونشست زمین و افت کیفیت منابع آبی

خراسان رضوی (ایسنا) - مدیر امور منابع آب مشهد با هشدار نسبت به پیامدهای برداشت غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی به خصوص در گلبهار گفت: برداشت بی‌رویه از ذخایر استراتژیک آب زیرزمینی، تعادل اکولوژیکی دشت‌ها را برهم می‌زند و پیامدهایی همچون تشدید فرونشست زمین، افت کیفیت منابع آبی و تسریع روند بیابان‌زایی را به دنبال دارد.

امیرحسین حبشی زاده در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: در راستای برخورد با برداشت‌های غیرمجاز و در جریان عملیات نظارتی و بازرسی در اراضی قره‌جنگل شهرستان گلبهار، سه حلقه چاه غیرمجاز شناسایی شد که عمق هر یک از آن‌ها حدود ۱۰۰ متر است و با هدف جلوگیری از برداشت غیرقانونی آب، برق این چاه‌ها قطع شد.

وی با تأکید بر اینکه منابع آب زیرزمینی ذخایری راهبردی و حیاتی برای پایداری زیست‌محیطی دشت‌ها محسوب می‌شوند، تصریح کرد: تخلیه بی‌رویه این ذخایر، علاوه بر کاهش سطح آبخوان‌ها، می‌تواند پیامدهای بلندمدتی برای محیط‌زیست و منابع طبیعی به همراه داشته باشد.

حبشی زاده در ادامه داد: تشدید فرونشست زمین، کاهش کیفیت آب و فراهم شدن زمینه گسترش بیابان‌زایی از جمله پیامدهای برداشت بی‌ضابطه از سفره‌های زیرزمینی است؛ این وضعیت ضرورت نظارت مستمر و برخورد قانونی با متخلفان را دوچندان می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: حفاظت از منابع آب زیرزمینی به صورت مستمر در دستور کار قرار دارد و در برخورد با تخلفات مرتبط با برداشت غیرمجاز آب، هیچ‌گونه اغماضی نخواهد شد.

مدیر امور منابع آب مشهد افزود: این عملیات با همکاری امور منابع آب مشهد، نماینده شرکت توزیع نیروی برق گلبهار و نماینده انتظامی گلمکان انجام گرفت و بخشی از برنامه‌های مشترک دستگاه‌های مسئول برای مقابله با بهره‌برداری غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی به شمار می‌رود.

وی با اشاره به ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی برای حفاظت از منابع آبی اظهار کرد: شناسایی چاه‌های فاقد مجوز و قطع برق آن‌ها در کنار اقدامات قانونی برای مسدودسازی، از راهکارهای مؤثر در جلوگیری از ادامه برداشت‌های غیرمجاز است.

مدیر امور منابع آب مشهد همچنین از انسداد و قطع برق ۶ حلقه چاه غیرمجاز در روستای عارفی خبر داد و گفت: برخورد با برداشت‌های غیرقانونی از منابع آب زیرزمینی با همکاری دستگاه‌های اجرایی، قضایی و انتظامی و در چارچوب مانور کشوری مدیریت توأمان آب و برق با جدیت دنبال می‌شود.

حبشی‌زاده اظهار کرد: همزمان با اجرای مانور کشوری مدیریت توأمان آب و برق و با هدف جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی، عملیات شناسایی و برخورد با چاه‌های فاقد مجوز در روستای عارفی مشهد انجام شد.

وی افزود: این عملیات با همکاری امور منابع آب مشهد، شرکت توزیع نیروی برق مشهد و حضور مأموران نیروی انتظامی و بر اساس دستور قضایی به اجرا درآمد که طی آن ۶ حلقه چاه غیرمجاز مسدود و برق تمامی این چاه‌ها قطع شد.

مدیر امور منابع آب مشهد با اشاره به اهمیت اجرای طرح مدیریت توأمان آب و برق تصریح کرد: این مانور با هدف افزایش هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، قضایی و انتظامی و استفاده از ظرفیت‌های مشترک برای مقابله با برداشت‌های غیرقانونی از ذخایر آب زیرزمینی اجرا می‌شود.

حبشی‌زاده ادامه داد: مدیریت توأمان آب و برق، علاوه بر جلوگیری از بهره‌برداری غیرمجاز از چاه‌ها، نقش مهمی در کنترل مصرف انرژی و کاهش امکان تداوم برداشت‌های غیرقانونی دارد.

وی با تأکید بر نقش همکاری دستگاه‌های مسئول در صیانت از منابع آبی خاطرنشان کرد: مشارکت شرکت توزیع نیروی برق در قطع برق چاه‌های غیرمجاز، یکی از اقدامات مؤثر برای جلوگیری از ادامه فعالیت این چاه‌ها و اجرای مقررات قانونی در حوزه حفاظت از منابع آب است.

مدیر امور منابع آب مشهد همچنین با اشاره به ضرورت همراهی بهره‌برداران در مدیریت منابع آبی گفت: حفاظت از ذخایر آب زیرزمینی تنها با اقدامات نظارتی محقق نمی‌شود و همکاری مردم و بهره‌برداران نیز در این زمینه اهمیت زیادی دارد.

تأثیر تغییرات اقلیمی بر الگوی بارش‌ها

رئیس اداره منابع آب شهرستان‌های جوین و جغتای، با اشاره به تأثیر تغییرات اقلیمی بر الگوی بارش‌ها تصریح کرد: با توجه به تغییرات اقلیمی و افزایش شدت بارندگی‌ها، لایروبی و ساماندهی رودخانه جاورتن به ضرورتی مهم برای حفاظت از زیرساخت‌ها، اموال و زندگی ساکنان روستاهای منطقه تبدیل شده است.

علی عباسی، در همین خصوص اظهار کرد: عملیات لایروبی رودخانه جاورتن در شهرستان جغتای با هدف اصلاح مسیر جریان آب، افزایش ظرفیت عبور سیلاب و کاهش خطر آب‌گرفتگی مناطق مسکونی آغاز شد؛ با ایمن‌سازی حاشیه رودخانه، از روستاهای محمدیه و حسن‌آباد منیدر در برابر مخاطرات ناشی از طغیان و ورود سیلاب محافظت می‌شود.

وی با تأکید بر ضرورت اجرای اقدامات پیشگیرانه برای مقابله با سیلاب افزود: هدف اصلی از اجرای این عملیات، ایجاد حاشیه امنیت مناسب برای روستاهای محمدیه و حسن‌آباد منیدر و جلوگیری از ورود روان‌آب‌ها و سیلاب‌های احتمالی به بافت مسکونی این مناطق است.

رئیس اداره منابع آب شهرستان‌های جوین و جغتای ادامه داد: عملیات اجرایی با دقت و بر اساس ضرورت‌های فنی و هیدرولیکی انجام می‌شود تا ظرفیت پذیرش و عبور جریان آب در بستر رودخانه بهبود یابد و احتمال بروز خسارت در زمان طغیان کاهش پیدا کند.

وی خاطرنشان کرد: اجرای طرح‌های پیشگیرانه در بستر و حریم رودخانه‌ها، نقش مهمی در کاهش آسیب‌پذیری مناطق مسکونی در برابر سیلاب دارد و لایروبی رودخانه جاورتن نیز در همین راستا و با اولویت حفاظت از روستاهای مجاور در حال اجراست.

تلاش برای فروش آب به معادن ناکام ماند

رئیس اداره منابع آب کاشمر و بردسکن در گفت و گو با ایسنا از شناسایی و انسداد مجدد یک حلقه چاه عمیق غیرمجاز در دشت درونه شهرستان بردسکن خبر داد و گفت: متخلف قصد داشت با نصب تجهیزات و راه‌اندازی دوباره این چاه، آب برداشت ‌شده را به معادن عرضه کند که با هوشیاری کارشناسان گشت و بازرسی، پیش از آغاز بهره‌برداری غیرقانونی، این اقدام متوقف شد.

حسین حکمتی‌فر اظهار کرد: این چاه با رصد اطلاعاتی و پایش مستمر کارشناسان گشت و بازرسی اداره منابع آب کاشمر شناسایی شد و اقدامات قانونی برای جلوگیری از برداشت غیرمجاز آب از آن در دستور کار قرار گرفت.

وی با تشریح جزئیات این تخلف افزود: چاه مذکور در واقع یکی از میله‌چاه‌های قنات بوده که از داخل ملک فرد متخلف عبور می‌کرده است. این حلقه چاه پیش از این نیز توسط کارشناسان اداره منابع آب کاشمر شناسایی و با انجام اقدامات قانونی پلمب شده بود، اما متخلف بار دیگر اقدام به نصب منصوبات و فراهم کردن مقدمات بهره‌برداری از آن کرده بود.

رئیس اداره منابع آب کاشمر ادامه داد: بررسی‌های انجام ‌شده نشان داد هدف از راه‌اندازی مجدد این چاه، برداشت آب و عرضه آن به معادن بوده است؛ این اقدام با رصد اطلاعاتی و هوشیاری کارشناسان پیش از آغاز بهره‌برداری شناسایی و متوقف شد.

حکمتی‌فر با اشاره به جزئیات عملیات انسداد مجدد چاه تصریح کرد: با هماهنگی دادستان شهرستان بردسکن و با همراهی رئیس کلانتری بخش درونه، عوامل اجرایی برای برخورد قانونی با تخلف صورت گرفته در محل حاضر شدند.

وی افزود: با توجه به خودداری متخلف از همکاری و فراهم نکردن امکان دسترسی به محل استقرار چاه، پس از هماهنگی‌های قانونی، قفل اتاقک محل نگهداری چاه باز و کارشناسان وارد محل شدند.

وی خاطرنشان کرد: در جریان این عملیات، تمامی منصوبات و تجهیزات نصب ‌شده برای برداشت آب جمع‌آوری و توقیف و به پارکینگ منتقل شد و چاه نیز مجدداً مسدود شد.