«اقامتگاه‌های بوم‌گردی عوامل ناهنجاری و ضامن مسافران خلافکار نیستند.»
این، تأکید معاون گردشگری کشور در دیدار با 22 مالک اقامتگاه‌های بوم‌گردی و محلی در نشستی شبانه بود که در ساختمان فرمانداری خور و بیابانک برگزار شد، در حالی که فرماندار، همان روز برکنار شده بود و در جلسه حضور نداشت.
به گزارش خبرنگار سرویس گردشگری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در این دیدار که به‌دنبال سفر مرتضی رحمانی‌موحد - معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری - به شهرستان خور و بیابانک در استان اصفهان، به‌عنوان منطقه‌ای که بیشترین اقامتگاه‌های بوم‌گردی را دارد، برگزار شد، محسن مصلحی - مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان - با اشاره به ظرفیت روستاهای این استان برای توسعه‌ی گردشگری، گفت: تبدیل خانه‌ها به مراکز گردشگری، حرکت بزرگی بوده که البته لازم است با بخش‌های بهداشت و نیروی انتظامی، نشست‌های آموزشی داشته باشیم. شاید در این حوزه، بداخلاقی‌هایی صورت گرفته باشد که به آن اعتقادی نداریم؛ ولی با برنامه‌ریزی می‌توان اثرات آن را کاهش داد و سامان‌دهی کرد.
دولت برنامه‌ریزی درست برای گردشگری بومی داشته باشد
در ادامه، مازیار آل داوود - مالک اقامتگاه بوم‌گردی «آتشونی» - که بیش از 12 سال در روستای گرمه و در کویر مصر به پذیرش مهمان به سبک مهمان‌نوازی ایرانی مشغول بوده است، به نمایندگی از دیگر اقامتگاه‌داران گفت: دولت، برنامه‌ریزی درست برای گردشگری بومی داشته باشد، چون مشکل اصلی نبودن برنامه و هدف است.
او اظهار کرد: اگر ظرفیت‌سنجی و استعدادها پیدا شود، بهتر و درست‌تر می‌توان برنامه‌ریزی کرد، به‌طوری که بافت روستایی هم مختل نشود.
وی سپس به موضوع اشاره کرد که چهره‌ی آفتاب‌سوخته‌ی بومی‌های حاضر در این جلسه، حاکی از آن است که خیلی از آن‌ها دامدار و کشاورز هستند و در کنار آن کارها، مهمانخانه‌دار هم هستند و هریک دست کم برای 10 تا 15 نفر از اهالی روستای خودشان، شغل ایجاد کرده‌اند، بدون این‌که از دولت پولی گرفته باشند.
آل داوود ادامه داد: سرمایه‌ی بوم‌گردی، مردم و زندگی روستاست و مهم‌ترین بخشی که می‌توان در گردشگری فعال کرد، حفظ همین روستاهاست. مهم‌ترین جاذبه برای یک خارجی نیز دیدن زندگی روستایی است، آن هم در شرایطی که شاید خیلی‌ها آن را فراموش کرده باشند.
او به تقاضاها و سرمایه‌گذاری‌هایی که برای ساخت اقامتگاه‌های نامتعارف در محیط‌های روستایی می‌شود، اشاره و اظهار کرد: در این روستاها می‌توان مجتمع‌های بزرگ گردشگری ساخت، شاید بخش زیادی از اهالی روستا هم به کار مشغول شوند؛ اما در آن صورت، زندگی روستایی از بین می‌رود.
وی همچنین گفت: ما تا کنون قانونی ندیده‌ایم که از ما مالکان اقامتگاه‌های بوم‌گردی حمایت کند. در حالی که این حمایت‌ها به هدفمند کردن این جریان کمک می‌کند.
آل داوود سپس تشکیل اتحادیه‌ای واحد برای اقامتگاه‌های بوم‌گردی را پیشنهاد و تأکید کرد: این اقاماتگاه‌ها جزو مهمان‌پذیرها یا هتل‌ها نیستند و ما تمایل داریم با قوانین خاص خود، استانداردی برای خانه‌های محلی داشته باشیم تا دیگران هم طبق این شرایط وارد کار شوند.
او متذکر شد: حضور اقامتگاه‌های بوم‌گردی مانع ایجاد هتل‌ها یا دیگر مراکز خدماتی نیست، چون معتقدیم برای هر سلیقه‌ای، باید خدماتی وجود داشته باشد.
وی در بخش دیگری از سخنانش به امنیت این منطقه‌ی کویری اشاره کرد و گفت: در مدت 12 سالی که در این منطقه بوده‌ام، هیچ مورد ناامنی نبوده که در داخل یا خارج کشور منعکس شود. از نیروی انتظامی هم تشکر و درخواست می کنیم، بیشتر همکاری کند تا جلوی درآمد ما گرفته نشود. این اقامتگاه‌ها تقریبا چهارماه از سال پر هستند، در حالی که منطقه از نظر سوخت با مشکلاتی مواجه است و ما برای نگهداری از این خانه‌ها، هزینه‌ی زیادی صرف می‌کنیم.
آل داوود ادامه داد: مسافر 700 کیلومتر از تهران تا اینجا می‌آید و می‌خواهد فضای دلخواهش را داشته باشد، حالا افرادی هستند که از این فضا سوءاستفاده می‌کنند و اتفاقاتی رخ می‌دهد، می‌دانیم با دلسوزی علما و نیروی انتظامی می‌توان این فضا را تغییر داد.
در این میان، مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان از این اقامتگاه‌دار خواست تا گله‌های خود را راحت‌تر بیان کند، آل داوود هم گفت: نیروی انتظامی همکاری می‌کند، به هر حال آن‌ها هم مأموریت و معذوریت خود را دارند و کارهایی که به آن‌ها گفته شده را انجام می‌دهند؛ ولی مسافران گاهی اعتراض‌هایی دارند و امیدواریم همکاری نیروی انتظامی بیشتر شود.
گردشگر، اجنبی نیست
او با تأکید بر این‌که گردشگر، اجنبی نیست، ادامه داد: وقتی در اتوبوسی یک مسافر، خلافی را مرتکب می‌شود، باید با همان یک نفر برخورد شود، چرا به‌خاطر آن شخص، 40 نفر دیگر درگیر می‌شوند!؟
در این میان، مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان گفت: همان‌طور که گردشگری طبیعت نباید به محیط زیست آسیب بزند، نباید به فرهنگ و محیط زندگی مردم نیز آسیبی وارد کند. دغدغه‌ی روحانیون و نیروی انتظامی همین است. شاید در میان افراد مسوول، افرادی هم باشند که غیرمسوولانه رفتار می‌کنند که نیروی انتظامی باید به آن‌ها تذکر بدهد؛ ولی با خوش‌رویی.
مصلحی اظهار کرد: ما بخشنامه‌ای را به آژانس‌های مسافرتی داده‌ایم تا هنجارهای اجتماعی را رعایت کنند، افرادی که به‌شکل گروهی و خارج از آژانس‌ها سفر می‌کنند، شاید رفتارهای غیرمسوولانه انجام دهند که باید آن‌ها را از گردشگران، جدا کرد.
در همین حال، مازیار آل داوود پیشنهاد کرد، برای کنترل این شرایط، اماکن تفریحی ایجاد شوند، چون گردشگر وقتی به این منطقه می‌آید، برنامه‌ریزی ندارد، در حالی که منطقه سرشار از ظرفیت است.
وی ادامه داد: باید به این موضوع توجه شود که وقتی 50 گردشگر به اقامتگاه من آمدند، در کنترل من هستند؛ ولی وقتی از این محیط خارج شدند از کنترل من هم خارج می‌شوند، آن مراکز و محیط‌های تفریحی حتما به این جریان کمک می‌کند. این منطقه هیچ مرکز تفریحی ندارد، شش سال پیش اولین تقاضا را به میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان دادم که خود شما (مصلحی) آن را امضا کردید، دو سال هم هست که قرارداد ملک در اختیارم است؛ ولی محلی‌ها اجازه نمی‌دهند آن را بسازم و مانع وجود دارد.
در ادامه هم مصلحی از مزایا و تأثیرات این سرمایه‌گذاری برای محلی‌های حاضر در این نشست که نمایندگان نیروی انتظامی و امام جمعه هم در میان آن‌ها حضور داشتند، سخن گفت و تأکید کرد: رقابت کاذب و حسادت به توسعه آسیب می زند. در همین حال، مرتضی رحمانی‌موحد به مزاح خطاب به مصلحی گفت: درد و دل‌های مدیر ما هم کم نیست، آخرین‌باری که به اینجا آمدید کی بود؟!
رفتار نیروی انتظامی با مسافر چگونه است؟
در ادامه‌ی این نشست، غضنفر حیدری - یکی دیگر از مالکان اقامتگاه‌ها در جندق - علاوه بر مطرح کردن ضرورت رسیدگی سریع به قلعه‌ی جندق با بیش از دوهزار سال قدمت که تا کنون حتی در فهرست آثار ملی هم ثبت نشده است، به برخوردهای نیروی انتظامی با گردشگران پرداخت و گفت: مسافر، سفیر تبیلغاتی است، وقتی با برخوردهای نیروی انتظامی مواجه می‌شود، آن را به گردشگران دیگر هم انتقال می‌دهد. وقتی در اتوبوسی مسافری مشروبات الکلی همراه دارد، نیروی انتظامی با همان شخص، طبق ضوابط حاکم رفتار کند، چرا با همه‌ی مسافران این برخورد را دارد، ما خانواده‌های مذهبی هستیم و اگر بدانیم مسافر چنین وضعیتی دارد، به هیچ‌وجه او را به اقامتگاه خود راه نمی‌دهیم.
او در عین حال، بیان کرد: من به نقاط زیادی از ایران سفر کردم، مشکلی که نیروی انتظامی با گردشگر دارد، در مناطق دیگر وجود ندارد.
آسیبی که آفرودها به طبیعت می‌زنند
سیدهاشم طباطبایی - مالک اقامتگاه‌های بارانداز در روستای فرحزاد - به رفتار گردشگران با محیط طبیعی روستا و کویر که سبب انباشت زباله در برخی نقاط و تخریب درختان کویری و باارزش «تاق» شده است، اشاره و اظهار کرد: در نزدیکی روستای فرحزاد باتلاقی است که سال‌ها برای حفظ آن تلاش کردیم؛ اما حالا گروه‌هایی که برای آفرودسواری (رانندگی خارج از جاده) می‌آیند، به رفتن به داخل این باتلاق با آن ماشین‌ها افتخار می‌کنند، لازم است برای حفظ طبیعت، مسیرهای ویژه‌ای با نصب تابلو، مشخص و حتی فضاهایی برای کمپ تعیین شود.
مسافر که می‌آید، مضطرب می‌شوم
یکی دیگر از مالکان اقامتگاه‌های بوم‌گردی در روستاهای خور و بیابانک در ادامه‌ی این بحث‌ها، گفت: وقتی مسافری می‌آید ما اطلاع نداریم چه کاره است، شاید بهتر باشد آژانس‌ها به این موضوع رسیدگی کند. مالک اقامتگاه مگر چقدر می‌تواند به مسافر تذکر بدهد که حجاب را رعایت کند، آیا ما می‌توانیم مسافر را کنترل یا بازخواست کنیم؟ همه‌ی مشکلات مسافر متوجه اقا