پنجشنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۵ | ۰۰:۰۸
شوک‌های اقتصادی یارانه ۱۱۳ تا ۲۵۰ هزار تومانی

وعده‌های پوپولیستی انتخاباتی

شوک‌های اقتصادی یارانه ۱۱۳ تا ۲۵۰ هزار تومانی

هنوز ثبت‌نام رسمی از کاندیداهای ریاست جمهوری شروع نشده که برخی داوطلبان وعده‌های انتخاباتی خود به ویژه وعده‌های پوپولیستی را آغاز کرده‌اند؛ آن هم درست در نقطه حساسی که مردم به طور خاص به آن توجه داشته و همواره از پرحاشیه‌ترین مسائل دولت بوده است؛ یارانه‌های نقدی.

به گزارش ایسنا، اخیرا یکی از داوطلبان انتخابات ریاست‌جمهوری از برنامه خود برای افزایش مبلغ یارانه‌های نقدی خبر داده و گفته است که درصورت کسب آرا مبلغ فعلی یارانه را در گام اول تا ۱۱۳ هزار تومان، گام دوم ۲۰۰ هزار و گام سوم تا ۲۵۰ هزار تومان افزایش می‌دهد. این در حالی است که مبلغ یارانه های نقدی از زمان شروع به پرداخت تا کنون همواره ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان بوده است؛ رقمی که البته بنا بر اعلام مدیران اقتصادی دولت باید برای پرداخت در چارچوب حدود ۱۲ هزار تومان بود نه ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان.

در این حالت بیان چند نکته قابل تامل است. اول انتخاب موضوعی برای مانور انتخاباتی که مردم به آن توجه ویژه‌ای داشته‌اند و از غنی تا فقیر نسبت به تغییر آن حساسیت نشان می‌دهند. یارانه‌های نقدی از آذرماه سال ۱۳۸۹ بین مردم تقسیم شده و با اینکه طی این سال‌ها از هدفمند شدن آن سخن گفته شده است، اما همچنان با شرایطی که از ابتدا بر پایه آن شکل گرفته هدفمند نیست و هزینه‌های خاص خود را به همراه دارد.

مردم در این سال‌ها هیچ‌گاه به طور یکپارچه تصمیم به قطع یارانه خود و انصراف از آن نگرفته و بسیار کم دیده شده که راضی به انصراف باشند. این را آمار به راحتی تایید می‌کند زمانی که آخرین آمار سرشماری در سال جاری از جمعیت ۸۰ میلیونی ایران خبر می‌دهد و آمار سازمان هدفمندی یارانه‌ها نشان از پرداخت نقدی به حدود ۷۷ میلیون نفر در هر ماه دارد. در این حالت راضی نگه داشتن این تعداد خود نقطه عطفی در کارنامه هر کاندیدای انتخاباتی خواهد بود؛ آن هم زمانی که در چهار سال گذشته هر گاه دولت برای غربالگری و حذف یارانه‌ پردرآمدها اقدام کرده، با واکنش‌های نه چندان مطلوبی از سوی مردم مواجه شده و ناچار به برگرداندن یارانه‌ها به این افراد شده است.

شعار انتخاباتی یارانه‌ای و حرف نزدن از حذف و قطع یارانه که می‌تواند بسیار مطلوب باشد در سویی دیگر ارقامی را با خود به همراه دارد که ظاهری بسیار خوشایند برای مردم دارد، اما در پس آن هزینه‌های سرسام‌آور و واقعیت‌های دیگری نهفته است. ماجرا از این قرار است که دولت دهم از آذرماه سال ۱۳۸۹ شروع به اجرای قانون هدفمندی کرد که در آن ماده‌ها و تبصره‌های زیادی در راستای اصلاح قیمت حامل‌های انرژی، درآمدها و هزینه‌های آن قرار گرفت. به طور کلی قرار بر این بود که ۵۰ درصد از درآمد ناشی از اصلاح قیمت‌ها برای توزیع نقدی بین خانوارهایی که مشمول دریافت آن می‌شوند، اختصاص یابد. همچنین ۳۰ درصد دیگر این درآمد برای کمک به بخش‌های تولیدی و رفاهی و تا ۲۰ درصد دیگر هم به منظور کمک به دولت برای تامین هزینه‌ها و به ویژه پروژه‌های عمرانی تعلق گیرد، اما واقعیت به گونه‌ای دیگر پیش رفت. زمانی محمود احمدی‌نژاد طرح‌هایی مانند خوشه‌بندی جمعیت را مطرح کرد تا اینکه افراد طی دسته‌بندی انجام شده مشمول یارانه نقدی شوند ولی به نتیجه‌ نرسید و سرانجام پرداخت یارانه‌های نقدی به طور یکپارچه و برای تمامی مردم با توجه به ثبت‌نام و افتتاح حسابی که انجام داده بودند، آغاز شد. ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان رقمی بود که از سوی دولت دهم اعلام و به طور ماهانه به حساب سرپرستان خانوار واریز شد و همچنان نیز این پرداخت ادامه دارد.