سیدمحمد بهشتی ـ رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ـ در اینباره گفت: فرهنگها با هم فرق میکنند، اما ما دقیقا به همین تفاوتها توجه نمیکنیم، مثلا وقتی برای هتلها ضوابط تعیین میکنیم، بر این باوریم که بهترینها آن چیزی است که اروپاییها عرضه میکنند. در حالی که ممکن است با همین عین به عین رفتار کردن راه رفتن خودمان را فراموش و جنس تقلبی عرضه کنیم.
اگر عین به عین اروپاییها رفتار کنیم، در گردشگری موفق نمیشویم
او با اعتقاد بر اینکه اجرای استانداردهای اروپایی و تلقی آن به عنوان ضوابط بینالمللی مهماننوازی ایرانی را مختل میکند، افزود: نمیتوان در ایران با همان الگوی اروپایی مهماننوازی کرد، چون برای ما مهم این است که بدانیم مهمان با چه قضاوتی ایران را ترک میکند. تفاوت ما با اروپاییها در این است که مثلا اگر خبر بدهند در یزد جیب گردشگری را زدهاند، همه ما ناراحت میشویم، اما برای اروپاییها مساله آنقدر مهم نیست و نسبت به آن چندان احساس شرمساری ندارند.
بهشتی با تأکید بر اینکه مفهوم مهماننوازی در ایران از سایر نقاط دنیا متفاوت است، گفت: فکر نمیکنم اگر عین به عین اروپاییها عمل کنیم در گردشگری موفق شویم، چون هیچ شخصی به ایران نمیآید که عطر و طعم اروپاییها را بچشد. خدا کند منشوری را که آقای رحمانی (معاون گردشگری) میخواهند برای مهماننوازی تهیه کنند الگوی ایرانی داشته باشد.
اول از همه مسؤولان آسیبشناسی شوند
محمد تقی رهنمایی ـ استاد پیشکسوت دانشگاه و متخصص گردشگری ـ با بیان اینکه در گردشگری به دو شکل از مهماننوازی کلیشهای و نامرئی باید توجه کرد، افزود: فرهنگ مهماننوازی کلیشهای که ما را ملزم به پذیرایی از مهمان میکند، تدوین شده و لازم است بخشهای درگیر با این موضوع آسیبشناسی شوند، اما آن قسم که نامرئی است به فرهنگ و واکنش مردم برمیگردد که هر چند به اصطلاحاتی نیاز دارد، اما آسیب کمتری به نسبت بخشهای درگیر گردشگری دارند.
وی اضافه کرد: ما برای بهبود فرهنگ مهماننوازی باید اصلاحاتی را از مبادی ورودی کشور انجام دهیم، مثلا ما هر چه برای مسئول اداره اماکن درباره گردشگری بافتهایم خیلی راحت توسط یک درجهدار پنبه میشود. یا در تعطیلات آخر هفته وقتی برای گردش به اصفهان و یا هر شهر دیگری میرویم رفتار پلیس راه چنان است که شادی سفر را در کام ما تلخ میکند، یا اگر همراه یک خارجی گذرتان به بازار تهران افتاده باشد، با افرادی مواجه میشوید که به منظور ترغیب آن شخص خارجی برای خرید فرش به شما وعده۱۰ درصد کمیسیون میدهند و مدام مزاحمتهایی را ایجاد میکنند. اینها همان آسیبهای تدوین شده و نامرئی است که باید اصلاح شود.
این استاد دانشگاه گفت: بها دادن ما به گردشگری و مهماننوازی تا به حال این طور بوده که مثلا کارمند هتل را وادار کردهایم با ظاهری آراسته حاضر شود، در حالی که باید باطنی آراسته داشته باشد. این باطن آراسته را مردم ایران دارند فقط باید کشف شود. باید یک منحنی خطی از ابتدای سفر گر