به گزارش ایسنا، سالیان درازی است که عزای حسین(ع) در جنوب زبانزد است و "چک چکو" نیز ازجمله آیینهایی به شمار میرود که مردم هرمزگان در ایام محرم آن را برگزار میکنند.
مراسم علمگردانی در تمامی ایران وجود دارد اما در هرمزگان و بهویژه بندرعباس به سیاقی دیگر است. یکی از معروفترین این مراسم علمگردانی مسجد ۱۲ امام (منبر گپ) بندرعباس است که تاریخچه این علمها و مراسم آنها به سالیان دور برمیگردد.
روزگاری فردی تمامی بزرگان شهر را صدا زده و اعلام میکند که چوبهایی به شکل علم از کرانه دریای هند به سمت ساحل بندرعباس میآید، اهالی این چوبها را که از جنس صندل است را ازآبگرفته و خشک میکنند و به نزدیکترین محل یعنی مسجد ۱۲ امام میبرند و مشاهده میکنند که بر روی هرکدام از این چوبها اسم یک امام کندهکاریشده و تاکنون معلوم نیست که این چوبها از کجا آمدهاند و چگونه این اسمای متبرک بر روی آنها نقش بسته است.
بزرگان قدیم بر این باورند که این چوبها به اذن خدا برای مردم این شهر فرستادهشده و به همین دلیل برایشان قداستی خاص دارد. همهساله در روز هفتم محرم این علمها را به دریا میبرند و طی یک مراسم خاص آنها را با عطر شستشو میدهند. در این روز علم گردانها برای صبحانه و ناهار به خانه افرادی که نیت دارند دعوت میشوند که پس از اتمام سفره به خواندن دعایی کوتاه و طلب سلامتی برای اهل آن خانه میپردازند. رفتن بر در خانهها با علم و جمعکردن پول برای گرداندن مراسم عاشورایی تا روز عاشورا ادامه دارد و مردم شهر هرکدام به نیت خود پولی را به علم گردانها میدهند. در ظهر روز عاشورا نیز بعد از شهادت امام حسین(ع) علمها زمین گذاشته و سیاهپوش میشوند و این سیاهپوش بودن تا پایان ماه صفر ادامه دارد.
علیرضایی پژوهشگر آیینی در گفتوگو با ایسنا، آیینهای سوگواری ماه محرم را در بخشهای مختلف تعریف و تعزیهخوانی را از شاخصترین مراسم آیینی سوگ در هرمزگان، معرفی و بیان کرد: تقریباً در سراسر استان تعزیه متداول است، اما خاستگاه اصلی آن میناب و بندرعباس است و در آن از مجالس سروده شده مرحوم حسینعلی قضایی استفاده میشود. زمان تعزیهخوانی نیز از آغاز محرم تا پایان ماه و حتی تا ماه صفر ادامه دارد اما اوج تعزیهخوانی در ده روز اول محرم است که از هجرت امام حسین از مدینه به مکه و از مکه به سمت کوفه و توقف در کربلا اتفاق میافتد. بعد از شهادت ایشان باز حرکت اسرا به کوفه و شام و بازگشت به کربلا و مدینه است که هرکدام از این اتفاقات یک مجلس تعزیه است.
وی، علم بندی یا علمگردانی را از دیگر آیینهای محرم معرفی کرد و گفت: شروع آن در عاشورا و با شستشوی علمها است؛ ازجمله علمهای شاخص دو علم ویژه است که یکی منسوب به پیغمبر است و دیگری به صاحبالزمان. این علمها طی مراسم خاصی در روز پنجم محرم در دونقطه مختلف برای علمگردانی آماده میشوند؛ عصر همان روز نیز مراسمی همراه با سینهزنی و نوحهخوانی صورت میگیرد.
این مدرس دانشگاه ضمن معرفی علم دیگری به نام "علم شمشیری"، خاطرنشان کرد: این علم منصوب به حضرت علی است که در جزیره قشم و در روز 7 محرم و با آداب خاصی مراسم علمگردانی آن اجرا میشود.
رضایی، تابوت گردانی و حجله گردانی را از دیگر مراسم سنتی هرمزگان دانست و گفت: به این مراسم نخل گردانی هم گفته میشود که در آن نخل کوچکی در ابعاد 2در1 متر در هفتم محرم بهعنوان تابوت آماده میکنند و اوج آن در شب تاسوعا و روز عاشورا است که آن را به گردش درمیآورند.
وی در مورد حجله یادآور شد: حجله شبیه