پنجشنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۸ | ۱۱:۴۲
صادرات گاز ایران چقدر بوده و هست؟

صادرات گاز ایران چقدر بوده و هست؟

گاز ایران در حال حاضر بر تن پنج کشور می‌نشیند و قرار شده تا سهم ایران از بازار جهانی گاز به ۱۰ درصد افزایش یابد و برای این مساله نیز برنامه‌هایی روی میز دولت قرار گرفته است.

به‌ گزارش ایسنا، سال ۱۳۹۵ صادرات گاز طبیعی از کشور منحصر به صادرات گاز به کشورهای همسایه ترکیه، ارمنستان و آذربایجان بود که در مورد صادرات گاز به ارمنستان، قرارداد به‌صورت تهاتر گاز و برق بوده، افزون بر این در سال ۱۳۹۵ نیز مقداری گاز با عنوان تبادل گاز یا سوآپ بین آذربایجان و ایران برای تحویل به نخجوان صورت گرفته و از این طریق مقداری گاز برای مصارف داخل برداشت‌ شده است. بنابراین مقدار گازی که به نخجوان تحویل شده به‌عنوان صادرات محسوب می‌شود.

از کشورهایی که از سال ۱۳۹۳ طرف مذاکره ایران بودند می‌توان به پاکستان، هندوستان، گرجستان، کره، ژاپن، چین، امارات، کویت، روسیه، فرانسه، آلمان، اتریش و ایتالیا اشاره کرد. ضمن آن که قرارداد صادرات گاز به‌سوییس نیز توسط امور بین‌الملل شرکت ملی گاز امضا شد. ترکیه نیز اعلام کرده  بود که گفت‌وگو با ایران را برای توافق احداث یک خط لوله گاز برای انتقال گاز ایران به اروپا از طریق این کشور آغاز کرده است.

در مورد قرارداد صادرات گاز به پاکستان، با توجه به تعهدهای طرفین به موجب قرارداد فی‌مابین، طرف ایرانی تا اواخر سال ۱۳۹۳ بیش از ۷۵ درصد خط لوله اتصال گاز به قطر ۵۶ اینچ در بخش ایرانی اجرا کرده به‌طوری که از مجموع ۱۲۲۷ کیلومتر خط لوله، سهم ایران به میزان ۹۲۴ کیلومتر آن احداث شده و با روند موجود در زمان تعیین شده به تعهد خود عمل خواهد کرد.

بر اساس این قرارداد، صادرات گاز به عراق در فاز نخست روزانه ۲۵ میلیون مترمکعب بوده که با اجرایی شدن آن گاز موردنیاز ۵ نیروگاه کلیدی عراق تأمین می‌شود. صادرات گاز به بغداد از سمت ایلام و از خط لوله گاز ششم سراسری صورت خواهد گرفت. پروژه اصلی صادرات گاز به عراق نیازمند اجرای کامل خط لوله ششم سراسری حدفاصل اهواز تا کوهدشت به طول ۳۸۱ کیلومتر و قطر ۵۶ اینچ و اخذ انشعاب ۵۶ اینچی از این خط در ناحیه کوهدشت و ادامه آن تا چارمله و نفتشهر به طول ۲۲۸ کیلومتر است.

طبق اعلام ترازنامه هیدروکربوری کشور  قرارداد صادرات سالانه ۱۰ میلیارد مترمکعب گاز به کشور عمان در اواخر سال ۱۳۹۲ امضاء و در سال ۱۳۹۳ اجرایی شد. مطابق این قرارداد که برای ۲۵ سال برنامه‌ریزی شده گاز از طریق خط لوله‌ای به طول ۳۵۰ کیلومتر  از رودان در استان هرمزگان به سهار در عمان وارد می‌شود و بعد به شبکه داخلی عمان وصل می‌شود.

در این قرارداد پیش‌بینی شده که تمام سرمایه‌گذاری خط لوله در بخش خشکی و دریایی و تاسیسات انتقال به‌طور کامل توسط طرف عمانی تأمین شودو بازپرداخت آن از محل درآمدهای حاصل از فروش گاز تأمین خواهد شد. هم‌چنین بر اساس این قرارداد شرکت مشترکی با سهام مساوی ایرانی – عمانی تشکیل و ثبت می‌شود که این شرکت کار بازاریابی و عملیات راهبری و تعمیر و نگهداری خط لوله را به عهده می‌گیرد. بنابراین این گاز می‌تواند در عمان عرضه شود و هم با بازاریابی شرکت مشترک مذکور به کشورهای همسایه صادر شود. بر اساس برنامه زمان‌بندی شده انتظار می‌رود این پروژه در مدت کمتر از سه سال عملیاتی شود.

وضعیت فعلی صادرات گاز چگونه است؟

بر اساس گزارش بررسی آماری سالانه شرکت بریتیش پترولیوم (BP) در پایان سال ۲۰۱۷ میلادی، ایران از لحاظ حجم ذخایر گاز با دارا بودن ۳۳,۲۰۰ تریلیون مترمکعب گاز پس از روسیه در مقام دوم جهان قرار دارد و سهمی معادل ۱۷.۲ درصد از ذخایر گازی را به خود اختصاص داده است. ایران با تولید سالانه ۲۲۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون مترمکعب گاز پس از آمریکا و روسیه در رتبه سوم کشورهای تولیدکننده گاز جهان قرار دارد و در اÛ