به گزارش ایسنا، مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا روز پنجشنبه با حضور در مقر سازمان ملل در نیویورک، درخواست فعال کردن مکانیسم ماشه را در نامهای به رئیس دورهای شورای امنیت این سازمان ارائه کرد. این اقدام آمریکا با مخالفت چین، روسیه، اتحادیه اروپا و ایران مواجه شد. کشورهای ۱+۴ به علاوه اتحادیه اروپا و ایران در نامههای جداگانه به رییس شورای امنیت مخالفت خود را با تصمیم آمریکا برای بازگرداندن تحریمهای گذشته این شورا علیه ایران اعلام کردند.
در پی شکست اقدامات و سیاست فشار حداکثری دونالد ترامپ در چهار سال گذشته علیه ایران و برجام، آمریکا تلاش کرد تا در ماههای اخیر به شیوههای نامتعارف و کم سابقه در تاریخ سازمان ملل و شورای امنیت، توافق هستهای را که از حمایت متزلزل انگلیس، فرانسه، آلمان، چین و روسیه همچنان برخوردار بود از بین ببرد. تلاش های آمریکا علیه برجام به عنوان یک اقدام دیپلماتیک بین المللی در کنار اقدامات زورمدارانه و یک جانبه ترامپ علیه قراردادها، معاهدات بینالمللی و دو جانبه، هم پیمانان این کشور را بیش از پیش ناامید کرد. در آخرین اقدام یعنی ارایه دومین پیشنویس قطعنامه تمدید تحریم تسلیحاتی ایران، هیچ کشوری به جز دومنیکن حاضر به همراهی آمریکا نشد و یکی از کم سابقهترین رویدادهای سیاسی بینالمللی در تاریخ ۷۰ ساله شورای امنیت را رقم زد.
ترامپ سرخورده از این شکست و با استفاده ابزاری از حق وتوی خود و تفسیری غیراخلاقی و غیرحقوقی از قطعنامه ۲۲۳۱، سعی دارد شش قطعنامه پیشین شورای امنیت علیه ایران که بر اساس برجام تعلیق شده است را بازگرداند در حالی که حامیان برجام معتقدنداین اقدام ترامپ "غیرقانونی و بی اثر" و پیشاپیش شکست خورده است.
آنچه با ارایه نامه آمریکا در شورای امنیت در حال روی دادن است در تاریخ سازمان ملل بیسابقه است، وضعیتی که کمتر کسی تا لحظه آخر میتواند آن را پیش بینی کند. در رویههای بینالمللی تا کنون چنین رخدادی سابقه ندارد که بتوان حدس زد در نهایت این بازی به نفع کدام یک از طرفها؛ جامعه جهانی و ایران از این سو و آمریکا از سوی دیگر تمام خواهد شد؟
در عین حال آنچه از روز پنجشنبه در شورای امنیت کلید خورده است، در وهله نخست هماوردی است میان قدرتهای بزرگ بر سر ثبات همکاری بینالمللی و چند جانبهگرایی، نه اصالت زور و یک جانبهگرایی و در گام بعد برای اثبات رای اعضای باقی مانده در برجام در تفسیر قطعنامه ۲۲۳۱ است.
در یکی دو ماه گذشته که آمریکا از طرح و ایده خود برای فعال کردن مکانیسم ماشه را به استناد اینکه در قطعنامه ۲۲۳۱ همچنان آمریکا "عضو مشارکت کننده" در برجام است مطرح کرد کشورهای باقی مانده در برجام با رد این ادعا اعلام کردند که بعد از خروج آمریکا از برجام دیگر این کشور حقی برای فعال کردن این مکانیسم ندارد در عین حال باید امیدوار بود که این کشورها فراتر از اعلام مواضع و صدور بیانیه، اقدامات و تصمیمات اجرایی برای مقابله با هرگونه موفقیت احتمالی آمریکا در شورای امنیت داشته باشند. در هر حال آمریکا از قدرت اعمال نفوذ در بین کشورهای عضو شورای امنیت و به ویژه دبیرکل سازمان ملل و نیز فضای مانوری که قطعنامه ۲۲۳۱ به این کشور می دهد برخوردار است.
آمریکا در نامهای که برای احیای تحریمهای تعلیق شده شورای امنیت علیه ایران به سازمان ملل ارایه کرده است، درباره فعالیتهای هستهای ایران اعم از غنی سازی، تحقیق و توسعه و تولید آب سنگین ابرز نگرانی کرده است، روندی که با خروج آمریکا از برجام و کاهش متقابل تعهدات از سوی ایران از سر گرفته شد. هم چنین فعالیتهای موشکی ایران از دیگر موارد نگرانی مطرح شده است در حالی که هیچ کدام از فعالیتهای موشکی ایران خلاف قطعنامه ۲۲۳۱ نبوده است.