سه‌شنبه ۱۸ شهریور ۱۳۹۹ | ۰۲:۱۴
دردسرهای انتشار روزنامه کاغذی در روزگار کرونا

گفت وگو با مدیرعامل موسسه روزنامه «همشهری»

دردسرهای انتشار روزنامه کاغذی در روزگار کرونا

وضعیت تیراژ روزنامه‌ها پیش از روزهای کرونایی نیز چندان مطلوب نبود و به واسطه ظهور رسانه‌های نوین و از سوی دیگر مشکلات تامین کاغذ با کاهش چشمگیری همراه شده بود. حالا باید شرایط سخت روزهای کرونایی را هم به دیگر چالش‌های وضعیت انتشار رسانه‌های مکتوب اضافه کرد.

مدیرعامل موسسه «همشهری» از جمله فعالان رسانه‌ای است که باور دارد با تغییر فضای رسانه‌ای جهان، برای اینکه رسانه‌های مکتوب بتوانند با قدرت بیشتری در عرصه رسانه به فعالیت ادامه دهند، باید خودشان را با تحولات جهانی تطبیق دهند و بر جذب مخاطب آنلاین تمرکز کنند.

ابوالحسن ریاضی در گفت‌وگو با ایسنا درباره وضعیت چاپخانه‌های همشهری با توجه به کاهش چشمگیر تیراژ روزنامه‌ها و سرنوشت نشریات این موسسه، اظهار کرد: به طور کلی مدتی است که صاحبان صنعت دچار مشکل شده‌اند. رکود بازار که ناشی از تغییر الگوهای مصرف و گران شدن مواد اولیه همانند کاغذ و زینک است، باعث شده که محصولات فرهنگی نقش کم‌رنگ‌تری در سبد فرهنگی خانواده‌ها داشته باشد. در واقع می‌توان گفت که در چند سال اخیر نه فقط روزنامه‌ها بلکه به طور کلی صنعت نشر دچار مشکل شده است. 

او با اشاره به کاهش تیراژ روزنامه‌ها در سال‌های اخیر، یادآور شد: بزرگ‌ترین معضل را در سال جاری کرونا وارد کرد که تیراژ همه روزنامه‌ها به خاطر نگرانی‌های مخاطبان به شدت افت کرد. در نهایت شرایط به گونه‌ای شده است که روزنامه‌ها و مجلات به عنوان یکی از اصلی‌ترین کالاهای فرهنگی دچار بحران مخاطب شده است. از سوی دیگر باید این نکته را نیز در نظر داشت که میزان واردات کاغذ روزنامه از سال ۹۶ تا پایان سال ۹۸ به یک چهارم کاهش پیدا کرده است؛ یعنی از حدود ۸۸ هزار تن کاغذ در سال ۹۶، به ۲۱ هزار تن رسیده است. به عبارت دیگر ماده اولیه برای چاپخانه‌ها اساسا وجود ندارد. در کنار تمام این مشکلات، افزایش قیمت ارز را هم اضافه کنید که منجر به افزایش ۴۰۰ درصدی قیمت زینک و ۴۲۰ درصدی قیمت مرکب شده است.

ریاضی درباره وضعیت ارز برای خرید کاغذ نیز با تاکید بر اینکه «اساسا کاغذ روزنامه بسیار کمیاب شده است»، توضیح داد: از سال گذشته بخشی از کاغذ با ارز نیمایی و بخش دولتی وارد می‌شود؛ که به دلیل محدودیت منابع ارزی میزان ارز تخصیصی اصلا قابل مقایسه با سال‌های ۹۴ و ۹۵ نیست. 

او همچنین درباره وضعیت دستگاه‌های چاپ خاطرنشان کرد: از دهه ۷۰ واردات دستگاه‌ها و فعال شدن چاپخانه‌ها آغاز شد و تا اواخر دهه ۸۰ دائما شاهد واردات دستگاه‌های چاپ بودیم. به هر حال در آن دوره تعداد روزنامه‌هایی که با تیراژهای بالای چند صد هزار نسخه منتشر می‌شد، قابل توجه بود. این در حالی است که الان کل مجموع تیراژ روزنامه های کشور را چاپخانه شماره یک روزنامه «همشهری» می‌تواند چاپ کند. 

او ادامه داد: موسسه «همشهری» سه چاپخانه دارد که شماره یک دستگاه‌های میتسوبیشی بسیار سرعت بالا دارد و می‌تواند در یک ساعت حدود ۱۲۰ هزار نسخه روزنامه چاپ کند. در شماره ۲ دستگاه‌های اروپای غربی موجود است و شماره ۳ نیز کوچکترین و بی‌کیفیت‌ترین چاپخانه با دستگاه‌های آلمان شرقی است. ما هر روز در یک چاپخانه در یک ساعت و نیم کل چاپ خودمان را انجام می‌دهیم و در همین مدت زمان هفت روزنامه دیگر را نیز چاپ می‌کنیم. این در حالی است که وضعیت همه چاپخانه‌ها به گونه‌ای است که برایشان به صرفه است که تعطیل کنند. 

ریاضی با تاکید بر اهمیت رفتن به سمت انتشار الکترونیک، بیان کرد: حتی اگر چنین تصمیمی هم گرفته نشود، فقط یکی از چاپخانه‌های موسسه «همشهری» این امکان را دارد که تا ۶ برابر تیراژ فعلی را منتشر کند. یک بررسی ساده در چاپخانه‌های ک