به گزارش ایسنا، برنامه حفاظتی یونسکو که با نام ذخیرهگاههای زیست کره (Biosphere Reserve) شناخته میشود، یکی از برنامههای راهبردی برای حفاظت از محیط زیست است. ایران دارای ۱۳ ذخیرهگاه زیستکره است که بخشی از منطقه ارسباران نیز یکی از این ذخیرهگاههای زیست کره است.
ذخیرهگاه زیستکره ارسباران در بالاترین عرض جغرافیایی ایران و در جنوب رود ارس قرار دارد که مرز شمالی ایران را با کشورهای جمهوری آذربایجان و ارمنستان تشکیل میدهد و بخش مهمی از جنگلهای ارسباران است که وسعت این ناحیه رویشی حدود ۱۶۴ هزار هکتار در سال ۱۳۷۸ بر آورد شده است .
وجود قلههای مرتفع که بیشتر آنها ارتفاعی بیش از ۲۵۰۰ متر دارند با شیب بسیار تند و درههای عمیق ناشی از فعالیتهای آتشفشانی و تکتونیک فعال، قرار داشتن در مسیر حرکت جبهههای آب و هوایی مرطوب مدیترانهای و سیبری باعث شده تا بارشهای زمستانه بهصورت برف در ارتفاعات انباشته شود و در بهار و تابستان رودخانههای کوچک اما دائمی را تغذیه کند که بیشتر آنها در جهت شمال به حرکت در آمده است و وارد رودخانه ارس میشوند.
تغذیه مناسب دامنهها باعث پیدایش چشمههای فراوان شده است و محیط جنگلی و حیات وحش متنوع و چشم اندازهای بدیع از جمله ویژگیهای طبیعت زیبای این ذخیرهگاه است.
ارسباران با قرار گرفتن در میان سه آتشفشان مهم آرارات ، سهند و سبلان بهعلت فعالیتهای مکرر آنها و تکتونیک فعال بهصورت مجموعهای در هم در آمده که قسمت عمده سنگهای آن را آهکها و سنگهای آذرین تشکیل میدهند و توفیت و مارن و شیل و کنگلومرا نیز در آن دیده میشوند.
این مجموعه متعلق به دوران سوم زمینشناسی و بر اثر حرکات شدید کوهزایی آلپی بهوجود آمده است و بازالت و تراکیت در آن فراوان دیده می شود.
بارندگی نسبتا زیاد در این منطقه که بیشتر به صورت برف است و تبخیر کم آن باعث شده تا جویبارهای زیادی از کوهستانهای مرتفع آن سرچشمه بگیرد و به وارد رودخانه ارس شوند. آب این رودها از کیفیت خوبی برخوردار است و برای شرب انسان و حیات وحش و کشاورزی هیچگونه محدودیتی ندارد.
ذخیرهگاه زیستکره ارسباران از نظر ویژگیهای فلورستیک، اکولوژیک، حیات وحش، میراث فرهنگی و زیباییشناسی دارای مشخصههای ممتازی است و محل انحصاری رویش گونههای نادری از گیاهان در ایران است.
از نظر جغرافیای گیاهی ارسباران محل برخورد سه اقلیم مختلف خزری، قفقازی و مدیترانهای است. تاکنون ۷۸۱ گونه گیاهی در منطقه شناسایی شده که تعدادی از این گونهها منحصر به ارسباران است. انواع زیستگاههای ارسباران شا