صنعت گردشگری در ایران و از جمله در استان سمنان از ظرفیت‌های بسیار بالایی برخوردار است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)،منطقه سمنان،بر پایه آمارها ، با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید و تلاش ها و برنامه های دولت یازدهم، ایران در سال 2014 در شمار پربازدیدترین کشورهای دنیا قرار گرفت. از طرفی در برنامه ششم توسعه استان سمنان نیز، "گردشگری" به عنوان محور اصلی توسعه در این استان مطرح شده و همین مهم ایجاب می کند نگرش به آثار تاریخی و جاذبه های طبیعی و گردشگری در این استان بسیار کارشناسانه تر از پیش باشد چرا که با تلاش هایی که در این دولت صورت گرفته، رقابت بین‌المللی برای جذب گردشگران خارجی در آینده، بسیار بیشتر از گذشته خواهد بود و از این رو فقدان یک راهبرد علمی و عملی در این صنعت سبب تضعیف و از دست دادن فرصت‌های بالقوه موجود خواهد شد.

بدیهی است که حفظ آثار موجود و ایجاد زیرساخت های لازم، نخستین گامی است که باید در این میدان برداشته شود. لذا باید به هر طریق ممکن از هر گونه آسیب احتمالی به این آثار ارزشمند جلوگیری شود.

به هر روی تپه حصار دامغان یکی از مهمترین سایت های پیش از تاریخ ایران است که تاکنون بواسطه عبور خطوط ریلی، آسیب های جدی دیده یا حداقل به تعبیر رییس میراث فرهنگی دامغان، این ریل ها دست و پاگیر بوده و مجال برنامه ریزی و فعالیت بیشتر در این بخش را از مسسولان گرفته است. اینک با وجود عبور دو خط ریلی از قلب نحیف این مجموعه ارزشمند باستانی، صحبت از عبور خط سوم دیگری از تپه حصار دامغان است. و باید به انتظار بنشینیم و ببینیم که آیا سومین تیر نیز بر قلب نحیف تپه حصار می نشیند یا خیر؟

رییس میراث فرهنگی شهرستان دامغان، گفت: قرار است سومین خط ریلی نیز از محوطه تاریخی ارزشمند تپه حصار دامغان عبور کند.

معصومه داوودی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)،منطقه سمنان، با بیان این‌که تپه حصار دامغان یکی از تپه تاریخی مهم ایران است، اظهار کرد: متاسفانه قرار است قطار برقی تهران- مشهد نیز از این محوطه تاریخی بگذرد و با توجه به اینکه پیشتر نیز دو خط ریلی دیگر از تپه حصار عبور کرده، اضافه شدن این خط ریلی نیز، مشکلات حفاظتی و کاوش در آن را با مشکل بیشتری مواجه می کند.

وی با بیان اینکه قدمت این تپه تاریخی به هفت هزار سال برمی‌گردد ،اظهار کرد: البته بحث هایی مطرح شده که این خط بر روی زمین سوار نشود تا آثار تاریخی این محوطه از بین نرود.

وی با بیان اینکه این خط ریلی یک خط بین المللی پرتردد است، تصریح کرد: همین مشکلات باعث شده که امکان فعالیت های آموزشی در این محوطه تاریخی منحصر به فرد به سهولت انجام نشود.

رییس میراث فرهنگی شهرستان دامغان،اظهار امیدواری کرد: مسوولان ارشد مانع از عبور این خط از دل این محوطه باارزش تاریخی شوند.

وی در پاسخ به پرسشی در خصوص دیگر مشکلات پیش روی این سایت تاریخی یادآور شد: یکی از مهمترین مشکلات ما، وجود کشت و زرع و کشاورزی در زمین های این محوطه تاریخی است که در طول سالیان اخیر توسعه بیشتری هم یافته است.

وی با بیان اینکه در حال حاضر از توسعه بیشتر کشاورزی در اطراف مجموعه جلوگیری می شود، گفت: باید زمین های اطراف این تپه از کشاورزان خریداری و حریم این مجموعه کم نظیر تاریخی آزاد شود.

داوودی با اشاره به حق و حقوق کشاورزان محل، افزود: بدیهی است که باید بگونه ای عمل شود که کشاورزان محل نیز متضرر نشوند. به هر حال در حال حاضر در زمین های اطراف تپه کشاورزی صورت می گیرد و همین مشکلاتی را برای این مجموعه ارزشمند تاریخی به همراه خواهد داشت.

تپه حصار دامغان "سایت موزه" می شود

رییس میراث فرهنگی شهرستان دامغان از برنامه میراث فرهنگی استان سمنان برای تبدیل این تپه تاریخی به سایت موزه خبر داد و گفت: البته تحقق این مهم به تخصیص اعتبارات لازم بستگی دارد و نمی توان به طور دقیق پیش بینی کرد که کی این مهم صورت گیرد اما به هر حال تلاش میراث استان این است برای حفاظت بیشتر و استفاده بهتر از این مجموعه تاریخی آن را به سایت موزه تبدیل کند.

وی با بیان اینکه در حال حاضر امکان بازدید عموم از این مجموعه تاریخی فراهم است، اظهار کرد: این سایت تاریخی در طول سال و خصوصا در تعطیلات نوروزی بازدیدکنندگان بسیار زیادی دارد.

داوودی افزود: با تبدیل تپه حصار به سایت موزه ای نظیر آنچه در محوطه هکمتانه در همدان است می تواند به حفاظت و معرفی بیشتر این مجموعه کمک کند. ضمن اینکه با اجرای این طرح مجموعه ای از زیرساخت های گردشگری در منطقه ایجاد می شود که به رونق گردشگری در منطقه کمک می کند.

وی با بیان اینکه با ساخت یک ساختمان در تپه حصار، اجرای این طرح آغاز شده است، خاطرنشان کرد: البته تکمیل این مجموعه به اعتبارات زیادی نیاز دارد که می طلبد مسوولان کشوری و استانی به تحقق این مهم کمک کنند.

وی یادآور شد: در حال حاضر بصورت شبانه روزی از این مجموعه نگهبانی می شود و تلاش ما بر این است که در این مجموعه یک سایت آموزشی راه اندازی کنیم تا از ظرفیت های بالای تپه حصار استفاده بیشتری شود.

 رییس میراث فرهنگی شهرستان دامغان با بیان اینکه مجموعه تپه حصار دامغان 160 هکتاری وسعت دارد، افزود: با ساماندهی و ایجاد زیرساخت های لازم در این مجموعه می توان آن را به یکی از سایت های پربازدید باستانی ایران تبدیل کرد.

به گزارش خبرنگار ایسنا؛قدمت و دیرنگی تمدن تپه حصار به دوران پیش و هزاره چهارم تا هزاره نخست پیش از میلاد می‌رسد.

کورش روستایی باستان شناس و مترجم کتاب کاوش‌های تپه حصار دامغان اثر اشمیت باستان‌شناس آلمانی معتقد است: قرار‌گرفتن تپه حصار در شاهراه ویژه ای که جاده معروف ابریشم نیز در آن واقع شده، می‌تواند به‌دلیل تجارت از شرق به غرب یا وجود معادن مختلف این منطقه در گذشته های دور باشد.

وی با اشاره به کاوش‌های اشمیت در تپه حصار می گوید: اشمیت در کاوش های خود به سه دوره در تپه حصار دست یافت و کاوش‌های تدفین را نیز انجام داد. یکی از معروف‌ترین ساختمان‌های حصار در شمال خط راه‌آهن قرار دارد که با خاک سرخ رنگ خود نظر اشمیت را جلب کرد. او به ساختمانی دست یافت که بر اثر به‌آتش کشیده شدن از میان رفته بود و این ساختمان مهم‌ترین بخش حصار است که مشخص نیست توسط حمله کدام‌یک از مهاجمان از میان رفته است.

روستایی اضافه کرد: در کاوش‌های اشمیت در این ساختمان مقادیر فراوانی اشیای طلایی، نقره‌ای، سربی و انواع زیادی مهرها به همراه 11جسد سوخته مچاله شده و صدها پیکان سنگی به‌دست آمده که نشان از یک جنگ خونین دارد.

وی با اشاره به اهمیت بازنگری‌های انجام شده در تپه حصار در سال 55 گفت: در بازنگری‌ها مشخص شد که این حصار تپه دارای یک مرکز صنعتی بوده که به‌دلیل آلودگی‌های زیست‌محیطی حتی 100متر دورتر از حصار قرار گرفته است.

وی با بیان اینکه در تپه‌حصار علاوه بر فلز انواع سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی وجود دارد،گفت: بیش از 270معدن قدیمی و سایت‌های سرباری که فعالیت ذوب فلز در دوران باستان در آنها انجام شده است در اطراف تپه حصار دامغان شناسایی شده است.

این باستانشناس با اشاره به کاوش های مختلف در این سایت باستانی، معتقد است: تپه حصار هنوز جای کاوش‌های بیشتری دارد.

به هر روی، تپه‌حصار دامغان که یکی از مهمترین تپه ها و مجموعه های پیش از تاریخ فلات ایران در شهر تاریخی دامغان است با وجود قدمت 7000ساله اش، مسیر راه آهن تهران - مشهد از قلب پر تپش آن می‌گذرد،

شوربختانه در دوره پهلوی اول و در کشاکش ورود ایران به عصر مدرن ، بدون مطالعه نخستین خط ریلی راه آهن از این محوطه ارزشمند عبور داده شد و همین خط به آسیب دیدگی بخش هایی از این سایت باستانی پیش از تاریخ انجامید. همچنین پس از انقلاب و در دهه 70 نیز خط دیگری از درون این محوطه باستانی گذشت. تا اینکه با قطعی شدن پروژه "راه اندازی قطار برقی تهران- مشهد"، صحبت از عبور خط ریلی دیگری از این محوطه ارزشمند پیش از تاریخ است. خطی که ممکن است خطوط سیاه ممتدی بر مشق تاریخ باستان در دل دفتر سپید روزگاران بکشد .

گزارش از: هوشنگ حبیبی بسطامی- خبرگزاری ایسنای سمنان