دریای خزر در سه دهه گذشته نوسانات شدیدی را تجربه کرده است. پس از اوج تراز آب در دهه ۱۳۷۰، سطح این دریاچه بسته جهان بار دیگر روندی کاهشی به خود گرفت؛ به‌گونه‌ای که تنها در سال‌های اخیر بیش از یک متر از تراز آب آن کاهش یافته و هزاران هکتار از بستر ساحلی، به‌ویژه در خلیج گرگان، از آب بیرون مانده است. در خلیج گرگان، جایی که تا چند سال پیش قایق‌ها پهلو می‌گرفتند و صیادان، دامداران و فعالان گردشگری معاش خود را از دریا تأمین می‌کردند، امروز زمین‌های ترک‌خورده، اسکله‌های بی‌مصرف، قایق‌های به‌گل‌نشسته و سازه‌های متروک باقی مانده است. آنچه در این تصاویر دیده می‌شود، نه صرفاً یک تغییر جغرافیایی، بلکه عقب‌نشینی تدریجی یک زیست‌بوم و یک اقتصاد محلی است. کاهش ورودی آب رودخانه‌ها، افزایش تبخیر ناشی از گرمایش اقلیم و مداخلات انسانی، خلیج گرگان را با خطر خشک‌شدن کامل روبه‌رو کرده است. پیامد این روند، نابودی زیستگاه‌های پرندگان مهاجر، افزایش کانون‌های گردوغبار نمکی و فروپاشی مشاغلی است که نسل‌ها بر پایه حضور آب شکل گرفته بودند.